Erzurum sofrası, yüksek yaylaların dondurucu ve uzun kışına göre kurulmuş, ete ve hamura dayalı doyurucu bir gelenektir. Odun ateşinde yatay şişte pişen cağ kebabı bu mutfağın simgesiyken, ceviz içiyle doldurulup şerbete batırılan kadayıf dolması tatlı tarafını taşır; aralarında sıcacık çorbalar ve tereyağlı börekler yer alır.
Cağ Kebabı
Kuzu etinin yatay şişte pişirilmesiyle hazırlanan cağ kebabı, Erzurum mutfağının en meşhur et lezzetidir.
📖 Cağ Kebabı Tarifi
Cağ Kebabı
👥 6 kişilik ⏱ 240 dk 🔥 ≈600 kcal/porsiyon
Malzemeler:
2 kg kuzu eti (bütün parça)
2 soğan
tuz, karabiber, kekik
Hazırlanışı:
Eti yatay şişe takın.
Tuzlayıp baharat sürün.
Odun ateşinde döndürerek pişirin (2–3 saat).
Dıştan yufka bıçağıyla dilimleyin.
Kepçe şişe alıp küçük şişlere geçirin.
Her tarafı kızdırın.
💡 Lavaş ve kuru soğanla servis edilir.
Ayran Aşı Çorbası
Yoğurt, buğday ve bakliyatla hazırlanan ayran aşı, Erzurum sofralarında besleyici bir geleneksel çorba olarak yer alır.
📖 Ayran Aşı Çorbası Tarifi
Ayran Aşı Çorbası
👥 4 kişilik ⏱ 50 dk 🔥 ≈250 kcal/porsiyon
Malzemeler:
2 su bardağı haşlanmış aşurelik buğday (yarma)
1/2 su bardağı haşlanmış nohut
2 su bardağı süzme yoğurt
1 adet yumurta
2 yemek kaşığı un
3 su bardağı su (kıvama göre)
1 yemek kaşığı tereyağı
1 tatlı kaşığı kuru nane
1 tatlı kaşığı tuz
Hazırlanışı:
Aşurelik buğday ile nohutu bir gece önceden ayrı kaplarda ıslatın, ertesi gün her birini yumuşayana kadar ayrı ayrı haşlayıp süzün.
Tencerede yoğurt, yumurta ve unu hiç topak kalmayacak şekilde pürüzsüz olana dek çırpın.
Terbiyenin kesilmemesi için suyu azar azar ekleyerek karıştırın, ardından tencereyi kısık ateşe alın.
Çorbayı tahta kaşıkla tek yönde sürekli karıştırarak ısıtın; bu aşamada karıştırmayı bırakmayın, aksi halde yoğurt kesilir.
Çorba kaynayıp hafifçe koyulaşınca haşlanmış buğday, nohut ve tuzu ekleyip birkaç taşım daha kaynatın, sonra ocağı kapatın.
Küçük bir tavada tereyağını eritip kuru naneyi yanmadan birkaç saniye kavurun.
Naneli tereyağını sıcak çorbanın üzerinde gezdirip kâselere paylaştırın.
💡 Erzurum'da hem sıcak hem de yazın soğutularak içilir; isterseniz buzdolabında dinlendirip üzerine taze nane serperek soğuk servis edebilirsiniz.
Su Böreği
Kat kat açılan hamur ve peynirli içle hazırlanan su böreği, Erzurum mutfağının sevilen hamur işlerinden biridir.
📖 Su Böreği Tarifi
Su Böreği
👥 6 kişilik ⏱ 75 dk 🔥 ≈480 kcal/porsiyon
Malzemeler:
8 yufka
İç: 300 g beyaz peynir + maydanoz
Terbiye: 3 yumurta, 2 su bardağı süt, 1 su bardağı sıvı yağ
Tuz; üzeri için tereyağı
Hazırlanışı:
Yumurta, süt ve yağı çırpıp terbiye yapın.
Yufkaları kaynar suda hafif haşlayıp soğuk sudan geçirin.
Yağlı tepsiye yufka serip terbiye gezdirin.
Katlar arasına peynirli harç serpin.
Katları tamamlayıp en üste terbiye + tereyağı sürün.
180°C fırında kızarana dek pişirin.
💡 Erzurum’un su böreği; sıcak, çayla servis edilir.
Kadayıf Dolması
Cevizli kadayıfın kızartılıp şerbetlenmesiyle hazırlanan kadayıf dolması, Erzurum’un en bilinen yöresel tatlılarındandır.
📖 Kadayıf Dolması Tarifi
Kadayıf Dolması
👥 6 kişilik ⏱ 45 dk 🔥 ≈550 kcal/porsiyon
Malzemeler:
300 g tel kadayıf
150 g tereyağı
150 g ceviz ya da fıstık
Şerbet: 2 bardak şeker, 2 bardak su
Hazırlanışı:
Kadayıfı parçalayıp tereyağında kavurun.
Yarısını yağlı tepsiye serin.
Cevizi ortaya koyun.
Kalan kadayıfı üstüne kapatın.
180°C fırında 20–25 dk pişirin.
Sıcakken şerbet dökün.
💡 Oda sıcaklığında servis edilir.
Kesme Çorbası
Elde kesilen küçük hamur parçalarının et suyu ve mercimekle pişirildiği kesme çorbası, Erzurum’un soğuk kış günlerinin doyurucu geleneksel çorbasıdır.
📖 Kesme Çorbası Tarifi
Kesme Çorbası
👥 4 kişilik ⏱ 45 dk 🔥 ≈250 kcal/porsiyon
Malzemeler:
1 su bardağı yeşil mercimek
Kesme hamuru: 1 su bardağı un, 1 yumurta, tuz
1 soğan, 1 yemek k. salça
Tereyağı, nane, pul biber, tuz
Hazırlanışı:
Mercimeği yıkayıp haşlamaya başlayın.
Un, yumurta ve tuzla sert hamur yoğurup ince açın, küçük kareler kesin.
Soğanı tereyağında kavurup salçayı ekleyin.
Kavurmayı mercimeğe ekleyin.
Kesme hamurları çorbaya atıp pişirin.
Üzerine naneli/pul biberli yağ gezdirip servis edin.
💡 Erzurum’un kesme çorbası; kış günlerinde sıcak, ekmekle servis edilir.
Ekşili Güveç
Kuzunun sebzelerle birlikte nar ekşisi ve domates suyunda pişirildiği bu güveç, Erzurum’un uzun kış günlerinde sofraya gelen ısıtıcı bir yemektir.
💡 Erzurum’un ekşili güveci; ekşimsi, pilav ya da ekmekle servis edilir.
Yufka Böreği
El açması yufkaların arasına peynir ya da ıspanak konularak fırınlanan bu börek, Erzurum’un hamur işi geleneğinin ve sofra kültürünün sevilen bir parçasıdır.
📖 Yufka Böreği Tarifi
Yufka Böreği
👥 6 kişilik ⏱ 40 dk 🔥 ≈430 kcal/porsiyon
Malzemeler:
6 yufka
300 g peynir ya da ıspanak
2 yumurta
½ bardak sıvı yağ
½ bardak süt
Hazırlanışı:
Sıvı malzemeleri çırpın.
Tepsiye yufka serin.
İç malzemeyi koyun.
Yufkalarla örtün.
180°C fırında 30 dk pişirin.
💡 Sıcak servis edilir.
Tarhana Çorbası
Erzurum sofralarında kışın en çok tüketilen ev yapımı tarhana çorbası, geleneksel mutfak mirasını ve ev hanımlarının emeğini simgeler.
📖 Tarhana Çorbası Tarifi
Tarhana Çorbası
👥 4 kişilik ⏱ 20 dk 🔥 ≈180 kcal/porsiyon
Malzemeler:
3 yemek k. tarhana
4 su bardağı et suyu
2 diş sarımsak
2 yemek k. tereyağı
1 çay k. pul biber
kuru nane
tuz
Hazırlanışı:
Tarhanayı az suyla ezin.
Et suyunu kaynamaya alın.
Tarhana karışımını tencereye katın.
Sürekli karıştırarak 15 dk pişirin.
Tuz ayarlayın.
Tereyağında nane ve pul biber kavurup üzerine gezdirin.
💡 Sıcak kâselere alınır; yanında ekmek sunulur.
Erzurum Mutfağının Karakteri
Doğu Anadolu’nun yüksek platosunda yer alan yöre, yılın büyük bölümü karla kaplı, sert ve rakımı yüksek bir coğrafyaya sahiptir. Bu iklim tarımı sınırlamış, hayvancılığı ve besinleri kışa saklama alışkanlığını öne çıkarmıştır. Kavurma yapmak, tereyağı ve peynir üretmek, tahılı öğütüp çorbaya çevirmek bu topraklarda bir zorunluluk olmuş; sofra da bu doğaya göre kalorili, ısıtıcı ve uzun süre bekleyebilen yemekler üzerine biçimlenmiştir.
İmza malzemeler et, tereyağı, ceviz ve incecik açılan yufkadır. Cağ kebabı odun ateşinde yavaş kızaran kuzu etinden yapılır; kadayıf dolması cevizle doldurulup kızartılır ve şerbetlenir. Su böreği ile yufka böreği tereyağının bol kullanıldığı hamur işlerindendir. Ayran aşı çorbası yoğurt ve buğdayla, kesme çorbası el kesmesi hamurla, tarhana çorbası ise kışlık mayalı tarhanayla hazırlanan ısıtıcı başlangıçlardır.
Erzurum Mutfağı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Cağ kebabı normal döner gibi mi?
Hayır; cağ kebabında şiş yataydır ve odun ateşinin yanında döndürülerek pişirilir. Baharatla ovulup dinlendirilen kuzu eti dıştan kızardıkça dilimlenir, ardından ince şişlere geçirilip sıcak sıcak sunulur. Bu yatay pişirme ve odun ateşi tadı, onu klasik dikey dönerden ayıran temel özelliktir.
Kadayıf dolması nasıl bir tatlıdır?
Tel kadayıfın içine ceviz konularak sarılan, sonra kızartılıp şerbete batırılan bir tatlıdır. Genellikle küçük top ya da rulo biçiminde hazırlanır; dışı çıtır, içi cevizli ve şerbetlidir. Erzurum’un en bilinen tatlılarından biridir ve çoğu zaman kebap sonrası ikram edilir.
Ayran aşı çorbası neyle yapılır?
Yoğurt, dövme buğday ve çoğunlukla nohutla pişirilen bir çorbadır; üzerine kuru nane ve eritilmiş tereyağı gezdirilir. Yoğurdun ekşimsi tadıyla buğdayın dolgunluğunu birleştirir. Kış sofralarında sık görülür, doyurucu ve besleyici olduğu için ekmekle birlikte tek başına bir öğünün yerini tutabilir.
Su böreği ile yufka böreği aynı şey mi?
İkisi de ince yufka ile yapılır ama farklıdır. Su böreğinde yufkalar önce haşlanır, sonra tereyağı ve peynirle katlanıp fırınlanır; yumuşak ve nemli bir dokusu vardır. Yufka böreği ise çoğunlukla haşlanmadan, kuru yufkanın harçla sarılıp pişirilmesiyle daha çıtır bir sonuç verir.
Erzurum’un en meşhur yemeği hangisidir?
Cevap tartışmasız cağ kebabıdır; yatay şişte odun közünde pişen bu kebap Erzurum’un dünyaya açılan imzasıdır. Tatlıda kadayıf dolması, çorbada ayran aşı ilin diğer meşhurlarıdır.
whattowants.com, siteyi çalıştırmak ve reklam sunmak için çerez kullanır. 6698 sayılı KVKK
kapsamındaki aydınlatma için Çerez Politikası'na
bakabilirsiniz. Reddederseniz reklamlar kişiselleştirilmeden gösterilir.
