Bayburt mutfağı, Türkiye’nin en yüksek ve en soğuk yaylalarından birinde kurulmuş, sütü, hamuru ve eti eksene alan sade ama besleyici bir sofradır; uzun ve sert kışlara meydan okuyan lor, tereyağı ve un temelli yemekler, dağların ortasındaki bu şehre kendine özgü bir dayanıklılık lezzeti katar.
Lor Dolması
Lor peyniri ve yeşilliklerle hazırlanan lor dolması, Bayburt mutfağının hafif ve özgün yöresel yemeklerinden biridir.
📖 Lor Dolması Tarifi
Lor Dolması
👥 6 kişilik ⏱ 75 dk 🔥 ≈350 kcal/porsiyon
Malzemeler:
1 kg evelik (pazı) yaprağı (yıkanmış, ayıklanmış)
500 g lor peyniri
1 su bardağı pilavlık bulgur
2 soğan (yemeklik doğranmış)
Yarım su bardağı kaymak veya süzme yoğurt
50 g tereyağı, tuz, karabiber
Hazırlanışı:
Evelik yapraklarını kaynar suda bir taşım haşlayıp süzün.
Tereyağında soğanı kavurun; bulgur ve tuzu ekleyip az suyla demlendirin.
Loru, kaymak ve bulgurlu karışımla harmanlayın.
Harçtan alıp her yaprağa sarın.
Yağlı tepsiye dizin, biraz su ekleyip 180°C fırında 25-30 dk pişirin.
Servis sırasında üzerine eritilmiş tereyağı gezdirin.
💡 Bayburt’a özgü bu dolma sıcak servis edilir; üzerine kızdırılmış tereyağı olmazsa olmazdır.
Galacoş
Kurutulmuş ekmek, et ve yoğurtla hazırlanan galacoş, Bayburt’un en bilinen ve doyurucu geleneksel yemeklerindendir.
Tabağa pideleri dizin; üzerine sarımsaklı yoğurt ve kıymalı mercimekli harcı koyup kızgın tereyağı gezdirin.
💡 Bayburt’un meşhur lezzeti; sıcak ve bol tereyağıyla servis edilir.
Herle Çorbası
Un, tereyağı ve et suyuyla hazırlanan herle çorbası, Bayburt’ta özellikle soğuk günlerde tercih edilen yöresel bir çorbadır.
📖 Herle Çorbası Tarifi
Herle Çorbası
👥 4 kişilik ⏱ 25 dk 🔥 ≈180 kcal/porsiyon
Malzemeler:
4 yemek kaşığı tereyağı
4 yemek kaşığı un (dilerseniz yarısı mısır unu)
4-5 su bardağı sıcak su (ya da yarısı süt)
1 çay kaşığı tuz
Üzeri için 1 yemek kaşığı tereyağı
Üzeri için 1 tatlı kaşığı pul biber
Hazırlanışı:
Kalın tabanlı bir tencerede 4 yemek kaşığı tereyağını kısık ateşte eritin.
Tereyağı tamamen kızmadan unu ekleyip tahta kaşıkla sürekli karıştırarak kavurmaya başlayın.
Unu, kokusu çıkıp rengi açık pembe-bej tona dönene kadar iyice kavurun; bu işleme yörede 'herlemek' denir.
Kavrulan unun üzerine sıcak suyu (dilerseniz yarısını süt yaparak) azar azar, sürekli çırparak ekleyin; topaklanmaması için durmadan karıştırın.
Tuzunu ekleyip orta ateşte istediğiniz kıvama gelene kadar 8-10 dakika pişirin.
Küçük bir tavada 1 yemek kaşığı tereyağını eritip pul biberi 1 dakika kavurun.
Çorbayı kaselere paylaştırıp üzerine tereyağlı pul biber sosunu gezdirin.
Sıcak sıcak servis edin.
💡 Soğuk kış akşamlarında taze ekmek ve turşuyla servis edin; daha kremamsı tat için suyun yarısını süt yapabilirsiniz.
Tatlı Çorba
Kuru meyvelerle hazırlanan tatlı çorba, Bayburt mutfağında ana yemeklerden önce ya da tatlı niyetine sunulan özgün bir lezzettir.
📖 Tatlı Çorba Tarifi
Tatlı Çorba
👥 8-10 kişilik ⏱ 90 dk 🔥 ≈550 kcal/porsiyon
Malzemeler:
500 g aşurelik buğday/yarma (bir gece ıslatılmış)
500 g kurutulmuş kuşburnu (kokoç) veya 250 g kuşburnu marmeladı
1-1,5 kg toz şeker
100 g kuru üzüm
100 g doğranmış kuru kayısı
100 g doğranmış kuru incir
1 su bardağı un (1,5 su bardağı suyla bulamaç)
Üzeri için 250 g dövülmüş fındık veya ceviz
Hazırlanışı:
Bir gece ıslattığınız aşurelik buğdayı bol suda taneleri açılıp yumuşayana kadar haşlayıp suyunu süzün.
Kurutulmuş kuşburnunu (kokoç) ayrı bir tencerede iyice pişirip ezin; önce süzgeçten sonra elekten geçirerek pürüzsüz, koyu suyunu çıkarın.
Süzülen kuşburnu suyunu geniş bir tencereye alıp pişmiş buğdayı içine ekleyip kaynamaya bırakın.
Kuru üzüm, kayısı ve inciri ekleyip meyveler şişip yumuşayana kadar birlikte pişirin.
Toz şekeri ilave edip eriyene kadar karıştırın ve tatlılığa göre ayarlayın.
Unu 1,5 su bardağı soğuk suyla topaksız bulamaç yapıp çorbaya yavaşça katıp sürekli karıştırarak bir taşım kaynatın.
Ocaktan alıp oda sıcaklığında soğumaya bırakın (geleneksel olarak soğuk tüketilir).
Servis ederken kaselere paylaştırıp üzerine dövülmüş fındık veya ceviz serperek sunun.
💡 Bayburt'un coğrafi işaretli tatlısı; aşureye benzer ama nohut/fasulye yerine kuşburnu (kokoç) ile yapılır ve düğün-bayram sofralarının baş tacıdır. Soğuk servis edin.
Çiğdem Çorbası
Karda açan çiğdem çiçeğinin soğanının et suyuyla pişirildiği bu çorba, Bayburt’a has bir bahar lezzeti olup Anadolu’nun en özgün ve nadir.
📖 Çiğdem Çorbası Tarifi
Çiğdem Çorbası
👥 4 kişilik ⏱ 30 dk 🔥 ≈120 kcal/porsiyon
Malzemeler:
200 g çiğdem soğanı
4 su bardağı et suyu
2 yemek k. tereyağı
tuz, karabiber
Hazırlanışı:
Çiğdem soğanlarını temizleyin.
Tereyağında kavurun.
Et suyunu ekleyin.
15 dk kısık ateşte pişirin.
Tuz ve karabiber ekleyin.
💡 Sıcak servis edilir.
Mısır Unlu Ekmek
Mısır unu ile hazırlanan sac ekmeği, Bayburt’un Karadeniz dağ kültürünü yansıtan, yoğurt ya da peynirle yenen ve kahvaltı sofralarının vazgeçilmezi olan bir ekmektir.
📖 Mısır Unlu Ekmek Tarifi
Mısır Unlu Ekmek
👥 6 kişilik ⏱ 50 dk 🔥 ≈290 kcal/porsiyon
Malzemeler:
2 su bardağı mısır unu
1 su bardağı buğday unu
1 su bardağı ılık su, yarım su bardağı yoğurt
1 çay k. tuz, 1 çay k. karbonat
2 yemek k. tereyağı
Hazırlanışı:
Mısır unu, buğday unu, tuz ve karbonatı karıştırın.
Yoğurt, tereyağı ve ılık suyla yumuşak hamur yoğurun.
Yağlı tepsiye yayıp üzerini düzleyin.
200°C fırında 30-35 dk, üzeri kızarana dek pişirin.
Ilıdıktan sonra dilimleyin.
💡 Sıcakken tereyağı, bal veya peynirle servis edilir.
Peynirli Gözleme
Bayburt’un yöresel peynirleriyle hazırlanan bu gözleme, sacda pişirilen ince hamurun içine cömertçe peynir serilmesiyle yapılan ve sıcak servis edilen bir lezzettir.
📖 Peynirli Gözleme Tarifi
Peynirli Gözleme
👥 4 kişilik ⏱ 30 dk 🔥 ≈400 kcal/porsiyon
Malzemeler:
2 su bardağı un
su
tuz
250 g beyaz peynir (ufalanmış)
½ demet maydanoz
pul biber
tereyağı
Hazırlanışı:
Undan yumuşak hamur yoğurun, bezlere bölün.
Her bezi incecik açın.
Peynir ve maydanoz karışımını bir tarafa yayın.
Katlay, sacı kızdırın.
Her iki tarafi da altın rengi olana kadar pişirin.
Üzerine az tereyağı sürün.
💡 Sıcak servis edilir; yanında ayran sunulur.
Höşmerim
Un ve tereyağından hazırlanan bu sıcak tatlı, Bayburt’un dağlık coğrafyasında çobanlık geleneğiyle birlikte şekillenen, sade malzemelerle yapılan geleneksel bir tatlıdır.
📖 Höşmerim Tarifi
Höşmerim
👥 4 kişilik ⏱ 20 dk 🔥 ≈330 kcal/porsiyon
Malzemeler:
2 su bardağı taze peynir
3 yemek k. un
2 yemek k. şeker
3 yemek k. tereyağı
Hazırlanışı:
Tereyağını eritin.
Unu ekleyip kavurun.
Peyniri parçalayıp ekleyin.
Şekeri ekleyin.
Devamlı karıştırarak pişirin.
Pürüzsüz olunca servis edin.
💡 Sıcak servis edilir; bal gezdirilebilir.
Bayburt Mutfağının Karakteri
Deniz seviyesinden oldukça yükseklerde, Çoruh Vadisi çevresindeki sert karasal iklim, Bayburt mutfağını doğrudan biçimlendirir. Kışların uzun ve zorlu geçtiği bu yörede tarım sınırlıdır; buna karşılık hayvancılık ve süt üretimi güçlüdür. Bu nedenle sofrada peynir, lor, çökelek ve tereyağı gibi süt ürünleri başroldedir. Kolay saklanan, tok tutan ve enerji veren yemekler, iklimin dayattığı bir zorunluluktur.
Sütün mutfaktaki gücü, Lor Dolmasında açıkça görülür; lor peyniri baharatlarla harmanlanıp pişirilir. Galacoş, ezilmiş patates ya da hamurun bol tereyağı ve çökelekle buluştuğu doyurucu bir yemektir. Un ve sütle yapılan Herle Çorbası kış sofralarının başında gelir. Peynirli Gözleme ve Mısır Unlu Ekmek günlük sofrayı doldurur; Höşmerim ise peynir tatlısı geleneğini sürdürür.
Bayburt Mutfağı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Galacoş nedir?
Galacoş, Bayburt ve çevresine özgü, tereyağı ile çökeleğin öne çıktığı doyurucu bir yemektir. Genellikle haşlanıp ezilmiş patates ya da yufka parçalarının üzerine eritilmiş tereyağı ve çökelek gezdirilerek hazırlanır. Yoğun ve yağlı yapısı, soğuk iklimde enerji verdiği için tercih edilir.
Lor dolması nasıl bir yemektir?
Alışılmış dolmaların aksine lor dolması, sebze yerine lor peynirini esas alır. Lor; yumurta, un ve baharatlarla yoğrulup şekillendirildikten sonra tereyağında pişirilir ya da fırınlanır. Sütün bol olduğu bir yörede peyniri değerlendirmenin lezzetli bir yoludur ve Bayburt sofrasının özgün yemeklerindendir.
Çiğdem çorbası neyden yapılır?
Çiğdem çorbası, adını ilkbaharda yaylalarda çıkan çiğdem bitkisinden alır. Toplanan çiğdemler temizlenip un, su ve süt ya da yoğurtla pişirilerek çorbaya dönüştürülür. Kısa süren mevsiminde hazırlanan bu çorba, karlar eridikten sonra sofraya gelen ilk bahar yemeklerinden biridir.
Höşmerim nasıl yapılır?
Höşmerim, taze peynir, un ve şekerin tavada birlikte pişirilmesiyle yapılan bir peynir tatlısıdır. Peynir eritilirken un kavrulur ve karışım kum gibi taneli bir kıvam alana kadar karıştırılır. Sütçülüğün güçlü olduğu Bayburt’ta bol peynirli yapılır ve sıcak servis edilir.
Bayburt’un en meşhur yemeği hangisidir?
Bayburt’un en meşhur yemeği, taze lorla doldurulan lor dolmasıdır. Ekmeğin pekmez ve yağla buluştuğu galacoş ile kış klasiği herle çorbası da yöre mutfağının bilinen lezzetleridir.
whattowants.com, siteyi çalıştırmak ve reklam sunmak için çerez kullanır. 6698 sayılı KVKK
kapsamındaki aydınlatma için Çerez Politikası'na
bakabilirsiniz. Reddederseniz reklamlar kişiselleştirilmeden gösterilir.
