Peynirli Gözleme Tarifi

Son güncelleme: 28 Eylül 2026

Mayasız hamurun sacda pişirilip arasına ufalanmış köy peyniri ve maydanoz konarak katlanmasıyla yapılıyor. Çankırı’da hamura yörenin kaya tuzu katılıyor; şehrin altındaki tuz mağarasından çıkan bu tuz gözlemenin tadını belirleyen ayrıntı sayılıyor. Sacdan alınınca üzerine tereyağı sürülüyor. Peynirli Gözleme, sitemizdeki yöresel mutfak sayfalarında Ardahan, Bayburt, Çankırı illerinde yer alıyor; ölçüler ve püf noktaları ilden ile değişebiliyor. Aşağıdaki temel tarif Çankırı sürümünden alındı, her ilin kendi hâli ise o ilin sayfasında.

Temel Peynirli Gözleme Tarifi

4 kişilik · toplam ≈30 dakika · porsiyon başına ≈400 kcal

Malzemeler

• 3 su bardağı un
• 1 çay kaşığı tuz (yörenin kaya tuzu)
• 1,5 su bardağı ılık su
• 300 g köy peyniri (ufalanmış)
• ½ demet maydanoz
• Pul biber
• Tereyağı

Yapılışı

1. Unu tuzlayıp ılık suyla 8-10 dakika yoğurun; hamur bozkır mutfağında sade tutulur, yağ ve yumurta girmez.
2. Üstünü örtüp 25 dakika dinlendirin; dinlenmeyen hamur sac ateşinde açılırken yırtılır.
3. Köy peynirini çatalla ufalayıp ince kıyılmış maydanoz ve pul biberle karıştırın.
4. Hamuru sekiz bezeye bölüp oklavayla 35 cm çapında, yarı saydam olana kadar açın.
5. Harcı yarısına yayıp katlayın, kenarlarını parmakla bastırarak kapatın.
6. Sac ateşini önce yükseltip sonra kısın; her yüzü 2-3 dakika pişirip sacdan alınca katlayın.

Püf noktası: Peynir tuzluysa hamurun tuzu azaltılıyor, yoksa gözleme yenmeyecek kadar tuzlu oluyor.

Püf Noktaları ve Sık Yapılan Hatalar

Bu yemeği yapan illerin kendi mutfak notlarından derlendi:

• Ardahan: Unu tuzlu ılık suyla yoğurup üstü kapalı 25 dakika dinlendirin; yüksek rakımda hamur serin yerde daha kolay açılıyor.
• Bayburt: Bayburt’ta gözlemenin peyniri yörenin kendi lor ve civil peyniri; harç cömert konuluyor, hamur ise olabildiğince ince açılıyor.

İl İl Ne Değişiyor?

Ardahan sürümü

Mayasız hamurun sacda pişirilip arasına ufalanmış tulum peyniri serilerek katlanmasıyla yapılıyor. Ardahan’da gözlemenin peyniri yaylada yapılan tulum ; keskin ve tuzlu olduğu için harca başka bir şey katılmıyor. Sacdan alınınca üstüne tereyağı sürülüyor. Malzemede ayrışan yanı: 1 çay kaşığı tuz, 250 g tulum peyniri (ufalanmış), 100 g taze kaşar (rendelenmiş). Bu sürümde pişirme süresi 30 dk, porsiyon 4 kişilik.

Bayburt sürümü

Mayasız hamurun sacda pişirilip arasına bolca peynir serilerek katlanmasıyla yapılıyor. Bayburt’ta gözlemenin peyniri yörenin kendi lor ve civil peyniri; harç cömert konuluyor, hamur ise olabildiğince ince açılıyor. Sacdan alınınca tereyağı sürülüyor. Malzemede ayrışan yanı: 1 çay kaşığı tuz, 250 g köy peyniri (ufalanmış), 150 g lor. Bu sürümde pişirme süresi 30 dk, porsiyon 4 kişilik.

3 İlin Peynirli Gözleme

Her ilin kendi ölçüleri ve püf noktalarıyla o ilin sayfasında:

• Ardahan — Mayasız hamurun sacda pişirilip arasına ufalanmış tulum peyniri serilerek katlanmasıyla yapılıyor.
• Bayburt — Mayasız hamurun sacda pişirilip arasına bolca peynir serilerek katlanmasıyla yapılıyor.
• Çankırı — Mayasız hamurun sacda pişirilip arasına ufalanmış köy peyniri ve maydanoz konarak katlanmasıyla yapılıyor.

Bu Tarifte Geçen Terimler

Tarifin malzeme ve adımlarında geçen yöresel mutfak terimlerinin kısa açıklaması; tamamı Yöresel Mutfak Sözlüğü sayfasında.

• Sac: Ortası kabarık, ters çevrilmiş tabak biçiminde demir pişirme yüzeyi. Yağsız ya da çok az yağla çalışır; ince açılmış hamur üstünde saniyeler içinde pişer.
• Oklava: İnce, uzun ve sapsız merdane. Hamuru sıkıştırmadan, çevirerek yaymaya yarar; yufka ve mantı hamuru bununla açılır.
• Lor: Peynir yapımından artan suyun ısıtılmasıyla toplanan yumuşak, tuzsuz ve yağsız taneli peynir. Tek başına yenmekten çok börek içi, dolma harcı ve tatlı malzemesidir.
• Tulum peyniri: Keçi derisinden yapılmış tulumda olgunlaştırılan peynir. Deri nefes aldığı için peynir yavaş kurur ve keskin bir tat kazanır; mağarada bekletilen türleri ayrı ad alır.

Peynirli Gözleme: Sofradaki Yeri, Mevsimi ve Sık Yapılan Hatalar

Ardahan

• 🧭 Sofradaki yeri: Kahvaltı sofrası bu iki ürünün üzerine kuruluyor; çılbır ve peynirli gözleme de aynı süt geleneğinin parçası.
• 📅 Ne zaman: Yıl boyu: Süt ve hamur geleneği
• 📍 Nerede yenir: Kahvaltı salonları — çılbır ve peynirli gözleme. Süt ürünleri ağırlıklı sofra sabahın klasiği.

Bayburt

• 📅 Ne zaman: Temmuz–Ağustos: Yayla mevsimi

Bu notlar il sayfalarımızın mutfak karakteri, mevsim, nerede yenir, sık yapılan hatalar, komşu iller ve SSS bölümlerinden: Ardahan · Bayburt.

Çankırı Mutfağından Diğer Tarifler

• Tahin Helvası — Şeker şurubunun ağda kıvamına gelene dek kaynatılıp tahinle birleştirilmesi ve kalıba dökülüp soğutulmasıyla yapılıyor.
• Yaren Güveci — Kuşbaşı etin patates, patlıcan ve domatesle toprak güvece dizilip ağzı kapatılarak fırında pişirilmesiyle yapılıyor.
• Tatar Mantısı — Hamurun avuç içi büyüklüğünde kesilip içine kıyma konması, katlanıp tuzlu suda haşlanmasıyla yapılıyor.
• Çankırı Kızılcık Tarhana Çorbası — Kızılcık meyvesinin yoğurt ve buğdayla mayalanıp kurutulmasıyla elde edilen tarhananın suda çırpılarak pişirilmesiyle yapılıyor.
• Çankırı Tutmaç Çorbası — İnce açılan hamurun küçük karelere kesilip yeşil mercimekle birlikte haşlanması ve sarımsaklı yoğurtla buluşturulmasıyla yapılıyor.
• Herse — Kemikli kuzu etiyle dövme buğdayın aynı kazanda saatlerce kaynatılıp tahta tokmakla dövülerek liflerinin birbirine karıştırılmasıyla yapılıyor.

Benzer Tarifler

• Ekmek Kadayıfı — Kurutulmuş ekmek kadayıfının şerbetle ıslatılıp fırında pişirilmesi ve üzerine Afyon kaymağı konarak verilmesiyle hazırlanıyor.
• Haşhaşlı Çörek — Mayalı hamurun ince açılıp üzerine haşhaş ezmesi ve şeker sürülmesi, rulo sarılıp dilimlenerek fırınlanmasıyla yapılıyor.
• Kete — Mayalı hamurun içine tereyağında kavrulmuş un harcı konularak katlanması ve fırında pişirilmesiyle yapılıyor.
• Otlu Börek — İlkbaharda yaylalardan derlenen yabani otların haşlanıp suyu sıkıldıktan sonra peynirle karıştırılıp yufkalar arasına serilmesiyle yapılıyor.
• Soğanlı Börek — Hamurun taze soğan ve peynirle hazırlanan harçla doldurulup sacda ya da fırında pişirilmesiyle yapılıyor.

Sık Sorulan Sorular

🔗 İlgili tarifler: Kavut Tarifi · Katmer Tarifi · Mısır Unlu Ekmek Tarifi

---

👤 Hakkımızda | ✉️ İletişim | 🔐 Gizlilik Politikası