Kütahya mutfağı, İç Ege’nin serin platolarında, çini şehrinin sakin sofrasında şekillenir; hamur ve tahıl ağırlıklı, sade ama emek isteyen tabaklarıyla tanınır. Elde kesilen Cimcik hamuru ve Sıkıcık Çorbası yörenin el emeğini gösterir. Küp içinde pişen kebabı ve haşhaşlı böreğiyle Kütahya, İç Batı Anadolu’nun tok tutan geleneğini bugüne taşır.
Cimcik
Kütahya’ya özgü bir hamur yemeği olan cimcik, parçalar halinde hazırlanan hamurun sarımsaklı yoğurt ve tereyağıyla buluşmasıyla servis edilir.
📖 Cimcik Tarifi
Cimcik
👥 4 kişilik ⏱ 60 dk 🔥 ≈500 kcal/porsiyon
Malzemeler:
2 su bardağı un, 1 yumurta, su, tuz (hamur)
2 su bardağı sarımsaklı yoğurt
100 g tereyağı, 1 yemek k. salça
Pul biber, nane
Hazırlanışı:
Un, yumurta, su ve tuzla sert hamur yoğurun, ince açın.
Küçük kareler kesip mantı gibi açık hazırlayın.
Kaynar tuzlu suda haşlayıp süzün.
Tabağa alıp sarımsaklı yoğurt gezdirin.
Tereyağında salça/pul biber kavurun.
Üzerine kızgın yağı gezdirip nane serpin.
💡 Kütahya’nın mantıyı andıran hamur işi; sarımsaklı yoğurt ve kızgın tereyağıyla servis edilir.
Sıkıcık Çorbası
Et suyu ile ıslatılan yufka ya da ekmek üzerine et eklenerek hazırlanan tirit, Kütahya mutfağının geleneksel yemekleri arasında yer alır.
📖 Sıkıcık Çorbası Tarifi
Sıkıcık Çorbası
👥 4-5 kişilik ⏱ 50 dk 🔥 ≈280 kcal/porsiyon
Malzemeler:
Köfte için 1 su bardağı ince bulgur
Köfte için 1,5 su bardağı sıcak su ve 3 yemek kaşığı tarhana
Köfte için 1 yemek kaşığı un, karabiber, kuru nane
2 adet kuru soğan (ince doğranmış)
1/2 su bardağı sıvı yağ ve 2 yemek kaşığı tereyağı
1 yemek kaşığı domates salçası
2 litre sıcak su, 1 yemek kaşığı tuz
Servis için 1 su bardağı sarımsaklı yoğurt + tereyağında pul biber
Hazırlanışı:
Bulguru bir kaba alıp üzerine 1,5 su bardağı sıcak suyu dökün, üzerini kapatıp 10 dakika şişmeye bırakın.
Şişen bulgura tarhana, un, karabiber, kuru nane ve tuzu ekleyip 10 dakika sıkıca yoğurarak hamur kıvamına getirin.
Hamurdan fındık büyüklüğünde parçalar koparıp avucunuzda sıkarak bilye gibi yuvarlayın (çorbanın adı bu sıkma işleminden gelir) ve hafifçe una bulayın.
Tencerede yağ ve tereyağını ısıtıp soğanı pembeleşene kadar kavurup salçayı ekleyip 2 dakika çevirin.
Üzerine 2 litre sıcak suyu ve tuzu ekleyip kaynatın.
Su fokurdayınca sıkma köfteleri yapışmaması için teker teker atın.
Köfteler yüzeye çıkıp piştiğinde kısık ateşte 10 dakika daha kaynatın.
Sarımsaklı yoğurdu kaselere alınan çorbaya ekleyip üzerine tereyağında kızdırdığınız pul biberi gezdirerek sıcak servis edin.
💡 Köfteleri bilye boyu yapın ki çabuk pişsin ve dağılmasın; yoğurdu ateşten aldıktan sonra ekleyin ki kesilmesin.
Tirit
Un ve suyla hazırlanan küçük hamur parçalarının et suyunda pişirilmesiyle yapılan sıkıcık çorbası, özellikle soğuk günlerde tercih edilen yöresel bir çorbadır.
📖 Tirit Tarifi
Tirit
👥 4 kişilik ⏱ 60 dk 🔥 ≈480 kcal/porsiyon
Malzemeler:
Bayat pide/ekmek (dilimlenmiş)
400 g haşlanmış et (didiklenmiş)
3-4 su bardağı et suyu
2 su bardağı sarımsaklı yoğurt
Tereyağı, pul biber, tuz
Hazırlanışı:
Bayat ekmeği parçalayıp tabağa yayın.
Üzerine sıcak et suyunu gezdirip yumuşatın.
Didiklenmiş eti dağıtın.
Sarımsaklı yoğurdu gezdirin.
Kızdırılmış tereyağlı pul biberi dökün.
Sıcak servis edin.
💡 Bayat ekmeği değerlendiren doyurucu tirit; sıcak servis edilir.
Gökçümen Hamuru
Kütahya’nın geleneksel hamur işlerinden biri olan Gökçümen hamuru, sade içeriği ve yumuşak dokusuyla yöre sofralarında sıkça yer bulur.
📖 Gökçümen Hamuru Tarifi
Gökçümen Hamuru
👥 6 kişilik ⏱ 60 dk 🔥 ≈480 kcal/porsiyon
Malzemeler:
Hamur: 4 su bardağı un, tuz, ılık su
İç: 1 su bardağı çekilmiş haşhaş, 3 yemek k. tereyağı + biraz haşhaş yağı
💡 Kütahya-Gökçümen yöresine özgü haşhaşlı hamur işi; çay yanında servis edilir.
Döğme Çorbası
Dövülmüş buğdayın et suyu ve sebzelerle pişirildiği bu çorba, Kütahya’nın tahıl geleneğini ve eski mutfak yöntemlerini yaşatan, kışın en çok sevilen bir çorbadır.
📖 Döğme Çorbası Tarifi
Döğme Çorbası
👥 5-6 kişilik ⏱ 50 dk 🔥 ≈220 kcal/porsiyon
Malzemeler:
1 su bardağı dövme/yarma buğday (bir gece ıslatılmış)
1/2 su bardağı haşlanmış nohut (isteğe bağlı)
7 su bardağı su
1/2 su bardağı yoğurt
1 adet yumurta sarısı
1 tepeleme yemek kaşığı un
1,5 çay kaşığı tuz
Üzeri için 2 yemek kaşığı tereyağı, kuru nane ve pul biber
Hazırlanışı:
Bir gece ıslattığınız dövme buğdayı süzüp üzerine 7 su bardağı suyu ekleyip orta ateşte iyice yumuşayana kadar yaklaşık 30 dakika kaynatın.
Varsa haşlanmış nohudu bu aşamada ekleyip birlikte pişirin.
Ayrı bir kasede yoğurt, un ve yumurta sarısını topaksız çırpın.
Karışımın kesilmemesi için kaynayan çorbadan birkaç kepçe alıp yoğurtlu karışıma yavaşça ekleyerek ılıştırın.
Ilınan terbiyeyi sürekli karıştırarak ince ince çorbaya katıp tuzunu ekleyin.
Kısık ateşte sürekli karıştırarak çorba hafifçe koyulaşana kadar 8-10 dakika daha pişirin.
Küçük bir tavada tereyağını eritip kuru nane ve pul biberi kavurup çorbanın üzerine gezdirerek sıcak servis edin.
💡 Dövme buğday çabuk pişmez; bir gece ıslatmak hem süreyi kısaltır hem kremamsı kıvam verir. Yoğurtlu terbiyeyi önce sıcak çorbayla ılıştırarak ekleyin ki kesilmesin.
Haşhaşlı Börek
Haşhaş tohumu ve peynirin yufkaya sarılarak fırınlandığı bu börek, Kütahya’nın haşhaş tarımını hamur işine dönüştüren özgün bir lezzet olup çay yanında sevilerek yenir.
📖 Haşhaşlı Börek Tarifi
Haşhaşlı Börek
👥 6 kişilik ⏱ 45 dk 🔥 ≈480 kcal/porsiyon
Malzemeler:
6 adet yufka
300 g beyaz peynir
2 yumurta
½ su bardağı sıvı yağ
½ su bardağı süt
maydanoz
Hazırlanışı:
Peynir ve maydanozu karıştırın.
Yumurta, sıvı yağ ve sütü çırpın.
Tepsiye yufka serin, karışımdan gezdirin.
Peynirli harcı yayın.
Yufkaları kat kat örtün.
180°C fırında 30 dk altın rengi olana kadar pişirin.
💡 Sıcak dilimler halinde servis edilir.
Cevizli Helva
Kavrulmuş unun tereyağıyla birleştirilip ceviz ilave edilmesiyle hazırlanan helva, Kütahya’nın ceviz geleneğini ve tatlı kültürünü simgeleyen bir tatlıdır.
📖 Cevizli Helva Tarifi
Cevizli Helva
👥 6 kişilik ⏱ 35 dk 🔥 ≈550 kcal/porsiyon
Malzemeler:
2 su bardağı irmik
1,5 su bardağı toz şeker
125 g tereyağı
1/2 çay bardağı sıvı yağ
3 su bardağı süt
1 su bardağı ince kıyılmış ceviz içi
Hazırlanışı:
Bir tencereye sütü ve toz şekeri koyup şeker eriyene kadar karıştırarak şerbeti hazırlayın.
Derin bir tavaya tereyağı ile sıvı yağı alıp tereyağını eritin.
İrmiği ilave edip kısık ateşte rengi pembeleşip dönene kadar yaklaşık 10 dakika karıştırarak kavurun.
Rengi dönen irmiğe ince kıyılmış ceviz içini ekleyip birkaç dakika daha kavurmaya devam edin.
Hazırladığınız sütlü şerbeti yavaş yavaş, dikkatlice ekleyerek karıştırın.
İrmik sıvıyı çekip kıvam alana kadar kısık ateşte pişirin.
Ocağın altını kapatıp kapağını kapatarak 10 dakika demlenmeye bırakın.
Kaşıkla şekil verip tabağa alın ve üzerine ceviz serperek servis edin.
💡 Üzerine bütün ceviz içi veya tarçın serperek, yanında bir top dondurma ile sıcak servis edebilirsiniz.
Küp Kebabı
Bütün soğan, kuşbaşı et ve sebzelerin bakır küpte ağzı kapalı şekilde saatlerce ağır ateşte piştiği küp kebabı, Kütahya’nın en bilinen geleneksel et yemeğidir.
📖 Küp Kebabı Tarifi
Küp Kebabı
👥 4 kişilik ⏱ 200 dk 🔥 ≈600 kcal/porsiyon
Malzemeler:
1 kg kuşbaşı kuzu/dana eti
2-3 bütün soğan
3 domates, 2 biber, 4 diş sarımsak
Tuz, karabiber
1 su bardağı su
Hazırlanışı:
Bakır küpe/güvece bütün soğanları yerleştirin.
Üzerine eti, domatesi, biberi ve sarımsağı ekleyin.
Tuz, karabiber ve suyu ilave edin.
Küpün ağzını hamur/folyo ile sıkıca kapatın.
Çok kısık ateşte (ya da 150°C fırında) 3 saat pişirin.
Açıp sıcak, suyuyla servis edin.
💡 Kütahya’nın küp kebabı; pilav ya da ekmekle sıcak servis edilir.
Kütahya Mutfağının Karakteri
Kütahya, İç Ege’nin yüksek ve serin platolarında, Ege ile İç Anadolu arasında bir geçiş bölgesinde yer alır; karasal etkili iklim tahıl, baklagil ve hayvancılığı öne çıkarır. Bu nedenle mutfak, sebze ve deniz yerine büyük ölçüde hamur, buğday ve ete dayanır. Yörede haşhaş ekimi yaygındır ve hamur işlerine katılır. Çinileriyle ünlü bu köklü şehir, sade ama zahmetli el yemeklerini kuşaktan kuşağa aktarmıştır.
Sofrada hamur işleri başroldedir; Cimcik, elle küçük parçalara koparılan bir hamurun pişirilmesiyle yapılır, Gökçümen Hamuru ise yörenin bir başka hamur geleneğidir. Sıkıcık ve Döğme Çorbası buğday ve tahılın çorbaya dönüştüğü tariflerdir. Tirit, et suyuna batırılmış ekmekle hazırlanır; Küp Kebabı ise etin kapalı kapta ağır ateşte pişmesidir. Haşhaşlı Börek tuzlu tarafı, Cevizli Helva ise tatlı tarafı temsil eder.
Kütahya Mutfağı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Cimcik nedir?
Cimcik, yoğrulan hamurun elle bastırılıp küçük parçalara koparılmasıyla hazırlanan bir hamur yemeğidir; kimi yörede cızık ya da çimçik olarak da anılır. Haşlanan hamur parçalarının üzerine sarımsaklı yoğurt ve kızdırılmış tereyağı ya da salçalı sos dökülür. Mantıya benzer ama daha kaba ve el yapımı bir dokusu vardır.
Küp Kebabı nasıl pişirilir?
Küp Kebabı, kuşbaşı etin soğan ve baharatla birlikte toprak bir küp ya da kapalı kaba konularak ağzının kapatılıp ağır ateşte uzun süre pişirilmesiyle yapılır. Kapalı ortamda et kendi buharında yumuşar, suyunu ve tadını korur. Kütahya’nın çömlek ve toprak kap kültürüyle örtüşen doyurucu bir et yemeğidir.
Kütahya mutfağında haşhaş nasıl kullanılır?
İç Ege’de haşhaş ekimi yaygın olduğu için Kütahya mutfağında haşhaş önemli bir malzemedir. Öğütülmüş haşhaş özellikle hamur işlerine katılır; Haşhaşlı Börek bunun en bilinen örneğidir. Haşhaş, hamura hem hafif bir tat hem de dolgun bir doku kazandırır. Bu yönüyle yöre, İç Batı Anadolu’nun haşhaş geleneğini paylaşır.
Sıkıcık Çorbası ile Döğme Çorbası arasındaki fark nedir?
Sıkıcık Çorbası, küçük hamur ya da köfte parçalarının çorbaya eklenmesiyle yapılırken, Döğme Çorbası dövülerek kabuğundan ayrılmış buğday, yani yarma esaslıdır. Biri hamura, diğeri tahıl tanesine dayanır. İkisi de Kütahya’nın tahıl ağırlıklı, tok tutan çorba geleneğini yansıtır ve genellikle kış aylarında pişirilir.
Kütahya’nın en meşhur yemeği hangisidir?
Kütahya’nın en meşhur yemeği, hamurun yoğurtla buluştuğu cimciktir. Toprak kapta pişen küp kebabı ile haşhaşlı börek de ilin bilinen lezzetleri arasında ilk sıralarda gelir.
whattowants.com, siteyi çalıştırmak ve reklam sunmak için çerez kullanır. 6698 sayılı KVKK
kapsamındaki aydınlatma için Çerez Politikası'na
bakabilirsiniz. Reddederseniz reklamlar kişiselleştirilmeden gösterilir.
