Humus Tarifi

Son güncelleme: 28 Eylül 2026

Haşlanan nohudun tahin, limon ve sarımsakla ezilerek püre hâline getirilmesiyle yapılıyor. Mersin’de humus soğuk bir meze olmaktan çok, üzerine kavrulmuş kuşbaşı et konarak sıcak sunulan bir tabak. Yanında pide veriliyor. Nohudun kabukları ayıklanıyor; kabuklu nohutla yapılan humus pürüzlü kalıp kaşıkta taneleniyor. Humus, sitemizdeki yöresel mutfak sayfalarında Hatay, Mersin illerinde yer alıyor; ölçüler ve püf noktaları ilden ile değişebiliyor. Aşağıdaki temel tarif Mersin sürümünden alındı, her ilin kendi hâli ise o ilin sayfasında.

Temel Humus Tarifi

4 kişilik · toplam ≈30 dakika · porsiyon başına ≈350 kcal

Malzemeler

• 2 su bardağı haşlanmış nohut
• Yarım su bardağı tahin
• 2 diş sarımsak, 1 limonun suyu
• Zeytinyağı, kimyon, tuz
• Üzeri için pul biber
• Servis için taş ekmek
• Yanında turşu

Yapılışı

1. Nohutları iyice yumuşayana kadar haşlayın; sert kalan nohut humusu taneli bırakıyor.
2. Sıcakken ezin, soğuyan nohut daha zor püre oluyor.
3. Tahini, ezilmiş sarımsağı, limon suyunu ve tuzu ekleyip çırpın.
4. Kıvamı soğuk suyla ayarlayıp kaşıkta durabilen bir yoğunlukta bırakın.
5. Tabağa yayıp kaşığın sırtıyla dalgalı bir yüzey verin.
6. Ortasına zeytinyağı doldurup pul biber ve kimyon serpin.

Ne Zaman ve Nasıl Yenir?

Hatay’ı ayıran nokta şu: humus burada yalnız soğuk meze değil, üzerine kavrulmuş et ya da tereyağı gezdirilip fırında ısıtılan sıcak sürümüyle de sofraya geliyor.

İl İl Ne Değişiyor?

Hatay sürümü

Haşlanmış nohutun tahin, limon, sarımsak ve kimyonla ezilmesiyle yapılıyor. Hatay’ı ayıran nokta şu: humus burada yalnız soğuk meze değil, üzerine kavrulmuş et ya da tereyağı gezdirilip fırında ısıtılan sıcak sürümüyle de sofraya geliyor. Nohudun kabuğu ayıklanırsa doku ipeksi oluyor. Malzemede ayrışan yanı: 2 su bardağı haşlanmış nohut (kabukları ayıklanmış), sıcak sürüm için 150 g kavrulmuş kıyma ya da tereyağı, üzeri için pul biber ve kimyon. Bu sürümde pişirme süresi 30 dk, porsiyon 4 kişilik.

2 İlin Humus

Her ilin kendi ölçüleri ve püf noktalarıyla o ilin sayfasında:

• Hatay — Haşlanmış nohutun tahin, limon, sarımsak ve kimyonla ezilmesiyle yapılıyor.
• Mersin — Haşlanan nohudun tahin, limon ve sarımsakla ezilerek püre hâline getirilmesiyle yapılıyor.

Bu Tarifte Geçen Terimler

Tarifin malzeme ve adımlarında geçen yöresel mutfak terimlerinin kısa açıklaması; tamamı Yöresel Mutfak Sözlüğü sayfasında.

• Pide: Mayalı hamurun yayvan açılıp harçla ya da harçsız fırınlanması. Yöreye göre hem ekmek hem yemek adıdır: kimi ilde sade ekmektir, kimi ilde kıymalı ve peynirli tabak.
• Kuşbaşı: Etin ceviz büyüklüğünde, bir lokmalık küplere doğranmış hâli. Kıymadan farkı lifin bütün kalması: güveçte ve sulu yemekte uzun pişmeye dayanır, dağılmaz.
• Turşu: Sebzenin tuz, su ve sirke ya da doğrudan fermantasyonla saklanması. Kapak sıkı kapatılır ama ilk günlerde gaz çıkışı için gevşetilir.

Humus: Sofradaki Yeri, Mevsimi ve Sık Yapılan Hatalar

Hatay

• 🧭 Sofradaki yeri: Tahin humusa, tatlıya ve kahvaltıya giriyor; zahter (yabani kekik ve susam karışımı) sabahın simgesi; sumak, nane ve nar ekşisi ekşiliği sağlıyor.
• 🧭 Sofradaki yeri: Mutfak kültürü sürüyor — künefe ustaları, humus tezgâhları ve fırınlar hem merkezde yeniden açılan noktalarda hem İskenderun, Defne, Samandağ gibi ilçelerde çalışmaya devam ediyor — ama adresler ve çalışma düzeni değişken.
• 📅 Ne zaman: Yıl boyu: Mevsime bağlı olmayan tabaklar
• 📍 Nerede yenir: Antakya merkez — künefe ve meze. Künefe ustalığı kentin simgesi; sipariş üzerine pişirildiği için sıcak servis yapan bir tezgâh bulmak yeterli. Meze tabağı (humus, babagannuş, cevizli biber, zahterli tabaklar) yine merkezde en zengin hâlinde.
• ⚠️ Sık yapılan hata: Humusu buzdolabından çıkarıp servis etmek. Soğuk humusun tahin tadı öne çıkıp sertleşiyor. Hatay’da humus oda sıcaklığında, çoğu zaman da sıcak servis ediliyor.
• ↔️ Komşu illerden farkı: Mersin’e göre: Mersin’in sokak lezzeti tantuni ve cezerye; Hatay’ın karşılığı künefe ve humus. İkisi de Akdeniz mutfağı ama Hatay tarafında Arap mutfağının tahin-susam ekseni çok daha belirgin.

Mersin

• 🧭 Sofradaki yeri: Mersin sofrasında tahin yalnız tatlıda değil, tuzlu tabaklarda da var: humus nohut ve tahinle yapılıyor ve burada meze olduğu kadar kahvaltı tabağı — üzerine kimyonlu tereyağı ve köz biber konup sıcak veriliyor.
• 🧭 Sofradaki yeri: Kerebiç, humus ve batırık, ilin Akdeniz-Arap mutfağı hattındaki yerini anlatır.
• 📅 Ne zaman: Kasım–Şubat: Kıyıda narenciye hasadı — Humus kahvaltıda sıcak servis edilir
• 📍 Nerede yenir: Merkez kahvaltıcıları — humus ve kerebiç. Mersin’de humus kahvaltı tabağı olarak sıcak veriliyor; kerebiç de aynı sofrada, köpüklü sosuyla servis ediliyor.
• ⚠️ Sık yapılan hata: Humusun nohut kabuklarını ayıklamamak. Kabuk kalınca püre pürüzlü oluyor; ayıklanan nohutla doku belirgin şekilde iyileşiyor.
• 🎁 Alırken ve saklarken: Tahin. Humusun ve batırığın temel malzemesi; oda sıcaklığında aylarca duruyor, yağının ayrışması bozulma değil.

Bu notlar il sayfalarımızın mutfak karakteri, mevsim, nerede yenir, sık yapılan hatalar, komşu iller ve SSS bölümlerinden: Hatay · Mersin.

Mersin Mutfağından Diğer Tarifler

• Zerde — Pirincin bol suda pişirilip şeker ve safranla sarıya boyanması, ardından nişastayla koyulaştırılmasıyla yapılıyor.
• Batırık — Islatılmış ince bulgur; domates, biber salçası, tahin, maydanoz ve taze soğanla yoğruluyor, sonra avuç içinde sıkılarak şekillendiriliyor.
• Tantuni — Küp küp doğranan etin geniş, hafif çukur bir sacda su ve yağla kavrulup lavaş ya da dürüme sarılmasıyla yapılıyor.
• Kerebiç — İrmik hamurundan yapılan kabuğun ceviz ve fıstıkla doldurulup fırınlanması ve üzerine çöven kökünden çırpılan köpüklü sos dökülmesiyle yapılıyor.
• Şakşuka — Kızartılan patlıcan ve biberlerin sarımsaklı domates sosuyla buluşturulmasıyla yapılıyor.
• Taş Ekmek — Mayasız hamurun ateşte kızdırılan taşların üzerine yayılarak pişirilmesiyle yapılıyor.

Benzer Tarifler

• Ayaş Domatesi Salatası — Ayaş domatesinin iri doğranıp soğan, maydanoz ve zeytinyağıyla harmanlanmasıyla hazırlanıyor.
• Antalya Piyazı — Haşlanmış kuru fasulyenin tahin , sarımsak, limon ve sirkeyle hazırlanan sosla harmanlanması, üzerine haşlanmış yumurta, domates ve maydanoz konmasıyl
• Hibeş — Tahin, limon, sarımsak, kimyon ve kırmızı biberin çırpılarak koyu bir sos hâline getirilmesiyle yapılan bir meze.
• Amasra Salatası — Yaklaşık on beş çeşit mevsim sebzesi ve turşunun ince doğranıp zeytinyağı ve limonla harmanlanmasıyla hazırlanıyor.
• Zahter Salatası — Amanos yamaçlarından toplanan zahter otunun ince kıyılıp soğan, ceviz, nar ekşisi ve zeytinyağıyla harmanlanmasıyla yapılıyor.

Sık Sorulan Sorular

🔗 İlgili tarifler: İçli Köfte Tarifi · Aşur Tarifi · Batırık Tarifi

---

👤 Hakkımızda | ✉️ İletişim | 🔐 Gizlilik Politikası