Hamsili Pilav Tarifi

Son güncelleme: 28 Eylül 2026

Hamsinin mevsimi kasım-ocak ; bu aylarda balık hem yağlı hem ucuz oluyor. Trabzon’da hamsili pilav bir kış ziyafeti sayılıyor ve kalabalık sofralarda tepsiyle çıkıyor. Fırında fazla tutulursa hamsi dağılıyor; pilav önceden yarı pişmiş olmalı. Hamsili Pilav, sitemizdeki yöresel mutfak sayfalarında Artvin, Giresun, Rize, Trabzon illerinde yer alıyor; ölçüler ve püf noktaları ilden ile değişebiliyor. Aşağıdaki temel tarif Trabzon sürümünden alındı, her ilin kendi hâli ise o ilin sayfasında.

Temel Hamsili Pilav Tarifi

4 kişilik · toplam ≈50 dakika · porsiyon başına ≈450 kcal

Malzemeler

• 2 su bardağı pirinç
• 800 g hamsi (ayıklanmış)
• 1 kuru soğan
• 2 yemek kaşığı kuş üzümü, 2 yemek kaşığı dolmalık fıstık
• 3 yemek kaşığı tereyağı
• Tuz, karabiber, yenibahar, tarçın
• Servis için limon

Yapılışı

1. Hamsileri ayıklayıp tuzlu suda yıkayın ve süzün; kasım-ocak arası balık hem yağlı hem ucuz oluyor.
2. Dolmalık fıstığı tereyağında kavurup soğanı ekleyin, sonra yıkanmış pirinci katıp çevirin.
3. Kuş üzümü, tuz ve baharatları ekleyip sıcak suyla pilavı yarı pişmiş hâle getirin.
4. Hamsileri tepsinin kenarına, kuyrukları merkeze bakacak şekilde dizin; iç pilav ortaya geliyor.
5. Pilavı ortaya yerleştirip üzerini kalan hamsiyle kapatın.
6. 180 derece fırında 25-30 dakika pişirin; fazla tutulursa hamsi dağılıyor.

Püf noktası: Ayıklanan hamsilerin tepsinin kenarına dizilip ortasına soğan, kuş üzümü, dolmalık fıstık ve baharatla hazırlanan pilavın konması, üzerinin yine hamsiyle kapatılıp fırınlanmasıyla yapılıyor.

Püf Noktaları ve Sık Yapılan Hatalar

Bu yemeği yapan illerin kendi mutfak notlarından derlendi:

• Artvin: Hamsiler yan yana, üst üste binmeyecek biçimde diziliyor; sıkışan balık pişerken dağılıyor.
• Rize: Pilavı yarı pişmiş hâlde ateşten alın; pilav fırına yarı pişmiş girmeli, aksi hâlde hamsi dağılana kadar pirinç pişmiyor.
• Trabzon: Dolmalık fıstığı tereyağında kavurup soğanı ekleyin, sonra yıkanmış pirinci katıp çevirin.

Ne Zaman ve Nasıl Yenir?

Yarı pişmiş pilavın üzerine ayıklanmış hamsilerin dizilip fırında pişirilmesiyle yapılıyor. Giresun’da hamsi kasım-ocak arasında bollaşıyor; pilav da bu üç ay boyunca sofraya sık geliyor, mevsim dışında yapılmıyor. Hamsinin mevsimi kasım-ocak ve balık bu aylarda en yağlı hâlinde.

İl İl Ne Değişiyor?

Artvin sürümü

Yarı pişmiş pilavın üzerine ayıklanmış hamsilerin dizilip fırında pişirilmesiyle yapılıyor. Artvin’in Hopa ve Arhavi kıyısında hamsi mevsiminde yapılıyor; iç kesimlerde aynı pilav kurutulmuş balıkla kuruluyor. Tepsiden dilim dilim alınıyor. Malzemede ayrışan yanı: 700 g hamsi (baş ve kılçığı ayıklanmış), 2,5 su bardağı sıcak su, tuz, karabiber, yenibahar. Bu sürümde pişirme süresi 50 dk, porsiyon 4 kişilik.

Giresun sürümü

Pilavla hamsinin tepside katmanlar hâlinde dizilip fırında pişirilmesiyle yapılıyor. Giresun’da hamsi kasım-ocak arasında bollaşıyor; pilav da bu üç ay boyunca sofraya sık geliyor, mevsim dışında yapılmıyor. Tepsi ters çevrilerek servis edilebiliyor. Malzemede ayrışan yanı: 2,5 su bardağı sıcak su, tuz, karabiber, kuru nane. Bu sürümde pişirme süresi 50 dk, porsiyon 4 kişilik.

Rize sürümü

Yarı pişmiş pilavın ayıklanmış hamsilerle katmanlanıp fırında pişirilmesiyle hazırlanıyor: tepsinin dibine ve üstüne hamsi, arasına pilav geliyor. Rize’de hamsi yalnız pilavda değil ekmeğin içinde de kullanılıyor; balık ve mısır unu ikilisi bu kıyının en tipik eşleşmesi. Hamsinin mevsimi kasım-ocak ve balık bu aylarda en yağlı hâlinde. Malzemede ayrışan yanı: 2,5 su bardağı sıcak su, tuz, karabiber. Bu sürümde pişirme süresi 50 dk, porsiyon 4 kişilik.

4 İlin Hamsili Pilav

Her ilin kendi ölçüleri ve püf noktalarıyla o ilin sayfasında:

• Artvin — Yarı pişmiş pilavın üzerine ayıklanmış hamsilerin dizilip fırında pişirilmesiyle yapılıyor.
• Giresun — Pilavla hamsinin tepside katmanlar hâlinde dizilip fırında pişirilmesiyle yapılıyor.
• Rize — Yarı pişmiş pilavın ayıklanmış hamsilerle katmanlanıp fırında pişirilmesiyle hazırlanıyor: tepsinin dibine ve üstüne hamsi, arasına pilav geliyor.
• Trabzon — Ayıklanan hamsilerin tepsinin kenarına dizilip ortasına soğan, kuş üzümü, dolmalık fıstık ve baharatla hazırlanan pilavın konması, üzerinin yine hamsiyle kapatılıp fırınlanmasıyla yapılıyor.

Bu Tarifte Geçen Terimler

Tarifin malzeme ve adımlarında geçen yöresel mutfak terimlerinin kısa açıklaması; tamamı Yöresel Mutfak Sözlüğü sayfasında.

• Dolma: İçi boşaltılan sebzenin ya da meyvenin harçla doldurulması. Zeytinyağlı olanı soğuk, etli olanı sıcak yenir.

Hamsili Pilav: Sofradaki Yeri, Mevsimi ve Sık Yapılan Hatalar

Artvin

• 🧭 Sofradaki yeri: Hamsi tava mısır ununa bulanıp kızgın yağda kızartılıyor, hamsili pilav ise pirincin üzerine dizilip fırınlanıyor ve balığın yağı pilava iniyor.
• 🧭 Sofradaki yeri: Artvin mutfağı Karadeniz’in dik yamacına aittir: kuymak (mıhlama), hamsili pilav ve karalahana çorbası.
• 📅 Ne zaman: Kasım–Ocak: Hamsi sezonu

Hamsili pilav Artvin’de nasıl yapılır? Hamsili pilav, ayıklanmış hamsilerin bir kalıbın içine dizilip üzerine baharatlı pilavın yerleştirilmesi ve fırında pişirilmesiyle hazırlanır. Pişince ters çevrilerek hamsiler üstte kalacak şekilde servis edilir. Hamsinin bol olduğu kıyı kesiminde yapılan bu yemek, denizle pilavı tek tabakta buluşturur.

Giresun

• ⚠️ Sık yapılan hata: Hamsileri seyrek dizmek. Aralarda boşluk kalırsa pilav kuruyor; balıklar sık dizilmeli.

Hamsili pilav nasıl pişirilir? Pirinç yarı pişiriliyor, soğan, maydanoz ve baharatla karıştırılıp tepsiye yayılıyor; üzerine temizlenmiş hamsiler sık sık dizilerek fırına veriliyor. Pişerken hamsinin yağı pilava iniyor ve tabak kendi sosunu üretiyor. Balıklar seyrek dizilirse aralarda kalan boşluklar yüzünden pilav kuruyor. Hamsi sezonu kasım-ocak; sezon dışında aynı tadı beklemek gerçekçi değil.

Rize

• 🧭 Sofradaki yeri: Kasım-ocak arasında hamsi tezgâhları dolduruyor ve sofranın kimliği değişiyor: hamsili pilav, tava, buğulama ve mısır unlu ekmek içinde hamsi.
• ⚠️ Sık yapılan hata: Hamsili pilavı çiğ pilavla yapmak. Pilav fırına yarı pişmiş girmeli; aksi hâlde hamsi dağılana kadar pirinç pişmiyor.

Trabzon

• ⚠️ Sık yapılan hata: Hamsili pilavı çiğ pilavla yapmak. Pilav fırına girmeden yarı pişmiş olmalı; aksi hâlde hamsi dağılana kadar pirinç pişmiyor.

Bu notlar il sayfalarımızın mutfak karakteri, mevsim, nerede yenir, sık yapılan hatalar, komşu iller ve SSS bölümlerinden: Artvin · Giresun · Rize · Trabzon.

Trabzon Mutfağından Diğer Tarifler

• Tarhana Çorbası — Trabzon’da tarhana yaz sonunda yoğurt, un ve sebzeyle yoğrulup kurutuluyor; ancak Karadeniz’in nemli havası kurutmayı zorlaştırdığı için işlem çoğunlu
• Karalahana Çorbası — Karadeniz’in simge sebzesi karalahananın kemikli et, kuru fasulye ya da nohutla pişirilmesiyle hazırlanıyor; kimi köylerde içine mısır unu da katılıyo
• Laz Böreği — İnce açılan yufkaların arasına muhallebi sürülüp katlanması, fırınlandıktan sonra şerbetlenmesiyle yapılıyor; üzerine pudra şekeri serpiliyor.
• Kuymak (Muhlama) — Tereyağının bakır sahanda eritilip mısır unuyla kavrulması, üzerine telli peynir eklenip peynir uzayana kadar karıştırılmasıyla yapılıyor.
• Akçaabat Köftesi — Dana etinin ekmek içi, sarımsak ve tuzla yoğrulup dinlendirilmesi, yassı köfteler hâlinde kömür ızgarasında pişirilmesiyle yapılıyor.
• Hamsiköy Sütlacı — Sütün pirinçle uzun süre kaynatılıp fırında üzeri kızartılarak hazırlanan sütlacın yöresel sürümü.

Benzer Tarifler

• Cevizli Pilav — Tereyağında ayrı kavrulan iç cevizin pirinçle birleştirilip demlendirilmesiyle yapılıyor.
• Özbek Pilavı — Kuzu etinin tereyağında kavrulması, üzerine nohut, iri doğranmış havuç ve pirinç eklenerek et suyuyla demlenmesiyle yapılıyor.
• Bulgur Pilavı — Tereyağında kavrulan soğan ve salçanın üzerine bulgurun eklenip sıcak et suyuyla demlendirilmesiyle yapılıyor.
• Antalya Pilavı — Nohut ve koyun etinin pirinçle birlikte pişirilmesiyle hazırlanıyor; et suyu pilavın temelini oluşturuyor.
• Perde Pilavı — Badem, kuş üzümü ve tavuklu pilavın yufkayla kaplanan bir kalıpta fırınlanmasıyla yapılıyor.

Sık Sorulan Sorular

🔗 İlgili tarifler: Karalahana Çorbası Tarifi · Muhlama (Kuymak) Tarifi · Laz Böreği Tarifi

---

👤 Hakkımızda | ✉️ İletişim | 🔐 Gizlilik Politikası