Evelik Dolması Tarifi
Son güncelleme: 28 Eylül 2026
Dağlarda kendiliğinden biten evelik bitkisinin geniş yapraklarının bulgur, kıyma, soğan ve salçayla hazırlanan harçla sarılıp tencerede pişirilmesiyle yapılıyor. Ekşimsi tadı olan evelik Gümüşhane yaylalarında ilkbahar sonu ile yaz başında toplanıyor; yaprakların bir kısmı ipe dizilip kurutularak kışa ayrılıyor. Aşağıdaki tarif Gümüşhane sürümüdür; ilin diğer yemekleriyle birlikte Gümüşhane sayfasında yer alıyor.
Temel Evelik Dolması Tarifi
6 kişilik · toplam ≈90 dakika · porsiyon başına ≈320 kcal
Malzemeler
- 40-50 adet taze ya da kurutulmuş evelik yaprağı
- 1 su bardağı pilavlık bulgur
- 250 g orta yağlı kıyma
- 2 kuru soğan (ince doğranmış)
- 1 yemek kaşığı biber salçası, tuz, karabiber, pul biber, kuru nane
- 3 yemek kaşığı tereyağı ve 2 su bardağı sıcak su
- Servis için sarımsaklı yoğurt
Yapılışı
- Kurutulmuş evelik kullanıyorsanız yaprakları kaynar suda 3-4 dakika yumuşatın; taze yaprakları yalnızca sıcak sudan geçirmeniz yetiyor.
- Yaprakları süzgece alıp soğumaya bırakın ve kalın saplarını makasla kesip kenara ayırın.
- Bulguru, kıymayı, soğanı, salçanın yarısını ve baharatları bir kapta yoğurup harcı hazırlayın.
- Yaprağı düz yüzü alta gelecek şekilde serin, alt kenara bir kaşık harç koyup yanları içe katlayarak sıkıca sarın.
- Tencerenin dibine ayırdığınız sapları ve yırtık yaprakları serip dolmaları yan yana dizin, üzerlerine ters bir tabak kapatın.
- Kalan salçayı ve tereyağını sıcak suyla açıp tencereye dökün, kaynayınca kısık ateşte 35-40 dakika bulgur yumuşayana kadar pişirin.
- Ocaktan alıp on dakika demlendirin ve dolmaları sarımsaklı yoğurtla birlikte sıcak servis edin.
Nerede Yapılıyor?
Her ilin kendi ölçüleri ve püf noktalarıyla o ilin sayfasında:
- Gümüşhane — Dağlarda kendiliğinden biten evelik bitkisinin geniş yapraklarının bulgur, kıyma, soğan ve salçayla hazırlanan harçla sarılıp tencerede pişirilmesiyle yapılıyor.
Bu Tarifte Geçen Terimler
Tarifin malzeme ve adımlarında geçen yöresel mutfak terimlerinin kısa açıklaması; tamamı Yöresel Mutfak Sözlüğü sayfasında.
- Bulgur: Haşlanıp kurutulan ve kabuğu alındıktan sonra kırılan buğday. İnce bulgur köfte ve çiğ köftede yoğrulur, iri bulgur pilav olur.
- Salça: Domates ya da biberin kaynatılıp güneşte koyulaştırılması. Ev salçası kurutulduğu için yoğundur ve az kullanılır; tencereye atılmadan önce yağda kısaca kavrulması ham tadını alır.
Gümüşhane Mutfağından Diğer Tarifler
- Tarhana Çorbası — Tarhananın ılık suda ezilip topakları dağıldıktan sonra kaynayan suya katılmasıyla yapılıyor.
- Herle Çorbası — Unun tereyağında kavrulması, üzerine sıcak su ya da et suyu eklenip çırpılarak kaynatılmasıyla yapılıyor; kimi evde süt de katılıyor.
- Siron — Kızartılan yufkaların katlanıp aralarına sarımsaklı yoğurt sürülmesi ve üstüne kızdırılmış tereyağı dökülmesiyle yapılıyor.
- Pestil — Üzüm şırasının nişastayla kaynatılıp bezlere ince yayılması ve açık havada kurutulmasıyla yapılıyor.
- Köme — İpe dizilen ceviz içlerinin kaynayan üzüm şırasına defalarca daldırılıp her seferinde kurutulmasıyla yapılıyor.
- Kartol Yahnisi — Yörede patatese kartol deniyor; bu yahni de adını oradan alıyor.
Benzer Tarifler
- Kabak Çiçeği Dolması — Sabah erken toplanan kabak çiçeklerinin kıyma, pirinç, soğan ve naneyle hazırlanan harçla doldurulup ağızları kıvrılarak tencereye dizilmesi ve az…
- Ilıbada Dolması — Ilıbada denen geniş yapraklı yabani otun kaynar suda kısa süre yumuşatılıp damarlarının inceltilmesi, ince bulgur, kese yoğurdu, soğan ve naneyle…
- Kuru Dolma — Yazın ipe dizilip güneşte kurutulan patlıcan ve biberlerin kaynar suda yumuşatılıp pirinç, kıyma ve biber salçalı naneli harçla doldurulmasıyla…
- Beypazarı Yaprak Sarması — Pirinç, çekilmiş kuzu eti, kuru ve yeşil soğan, maydanoz, dereotu ve salçalı iç harcın küçük asma yapraklarına sarılıp kendi suyunda pişirilmesiyle…
- Elma Dolması — Ekşimsi elmaların içi oyulup kıyma, pirinç, soğan ve baharatla hazırlanan harçla doldurulması, kapağı kapatılıp tepside az sulu salçalı sosla fırında…
Sık Sorulan Sorular
Evelik Dolması nasıl yapılır?
Kısaca: Kurutulmuş evelik kullanıyorsanız yaprakları kaynar suda 3-4 dakika yumuşatın; taze yaprakları yalnızca sıcak sudan geçirmeniz yetiyor. Son adımda ocaktan alıp on dakika demlendirin ve dolmaları sarımsaklı yoğurtla birlikte sıcak servis edin.
Evelik Dolması nereye ait?
Gümüşhane mutfağının yemeklerinden. Gümüşhane sayfamızda ilin diğer yöresel lezzetleriyle birlikte anlatılıyor.
Evelik Dolması kaç kişilik, ne kadar sürüyor?
Bu sayfadaki tarif 6 kişilik ölçüyle veriliyor, pişirme süresi 90 dk, porsiyon başına yaklaşık 320 kcal. Ölçüler bir katı ya da yarısı alınarak kolayca büyütülüp küçültülebilir.
Evelik Dolması neye benziyor?
Aynı yöntem ve malzeme ailesinden tarifler: Kabak Çiçeği Dolması, Ilıbada Dolması, Kuru Dolma. Hepsi bu sitede kendi sayfasında malzemeleri ve adımlarıyla anlatılıyor.
🔗 İlgili tarifler: Banduma Tarifi · Dilber Dudağı Tarifi · Erişte Tatlısı Tarifi
👤 Hakkımızda | ✉️ İletişim | 🔐 Gizlilik Politikası