Eskişehir mutfağı, Kırım ve Kazan Tatarlarının göçüyle belirgin biçimde zenginleşmiş, hamur işine dayalı özgün bir sofradır; yarım ay biçiminde kabararak kızaran çiböreği ve tereyağıyla buğulanan minik Tatar mantısıyla ülke genelinde tanınır. Tel tel çekilen pişmaniyesi ile serinleten bozası ise şehrin en meşhur tatlı ve içecek simgeleridir.
Tatar Mantısı
Büyük hamur parçaları ve sade sunumuyla Tatar mantısı, Eskişehir mutfağında doyurucu bir geleneksel yemektir.
📖 Tatar Mantısı Tarifi
Tatar Mantısı
👥 4 kişilik ⏱ 90 dk 🔥 ≈500 kcal/porsiyon
Malzemeler:
2 su bardağı un
1 yumurta
tuz
İç: 200 g kıyma, 1 soğan, tuz, karabiber
Üzeri: sarımsaklı yoğurt, tereyağı, pul biber
Hazırlanışı:
Hamur yoğurup 30 dk dinlendirin.
İnce açıp küçük kareler kesin.
Her kareye az kıyma koyup katlayın.
Tuzlu kaynar suda 10 dk haşlayın.
Tabağa alıp üzerine sarımsaklı yoğurt dökün.
Eritilmiş tereyağı ve pul biber gezdirin.
💡 Sıcak servis edilmeli; kurutulmuş nane de serpilebilir.
Çibörek (Çiğ Börek)
İnce hamur ve sulu iç harcıyla hazırlanan çibörek, Eskişehir’in en meşhur ve sevilen yöresel lezzetidir.
📖 Çibörek (Çiğ Börek) Tarifi
Çibörek (Çiğ Börek)
👥 6 kişilik ⏱ 45 dk 🔥 ≈420 kcal/porsiyon
Malzemeler:
6 adet yufka
300 g beyaz peynir
2 yumurta
½ su bardağı sıvı yağ
½ su bardağı süt
maydanoz
Hazırlanışı:
Peynir ve maydanozu karıştırın.
Yumurta, sıvı yağ ve sütü çırpın.
Tepsiye yufka serin, karışımdan gezdirin.
Peynirli harcı yayın.
Yufkaları kat kat örtün.
180°C fırında 30 dk altın rengi olana kadar pişirin.
💡 Sıcak dilimler halinde servis edilir.
Çiğ Börek
İnce açılan hamurun içine baharatlı çiğ kıyma konup yağda kızartıldığı çiğ börek (çibörek), Eskişehir’in Tatar mutfağından gelen en meşhur lezzetlerindendir.
📖 Çiğ Börek Tarifi
Çiğ Börek
👥 4 kişilik ⏱ 60 dk 🔥 ≈500 kcal/porsiyon
Malzemeler:
Hamur: 3 su bardağı un, 1 çay k. tuz, ılık su
İç: 300 g kıyma, 1 soğan rendesi
Tuz, karabiber, pul biber, az su
Kızartmak için bol sıvı yağ
Hazırlanışı:
Un, tuz ve ılık suyla yumuşak hamur yoğurup dinlendirin.
Kıymayı soğan, baharat ve azıcık suyla çiğ harç yapın.
Hamuru bezeleyip ince yuvarlak açın.
Yarısına harcı ince yayıp ay şeklinde kapatın.
Kenarlarını bastırıp kapatın.
Kızgın bol yağda her iki yüzünü kızartın.
💡 Eskişehir’in meşhur çiğ böreği; sıcak, ayran eşliğinde servis edilir.
Boza
Darı irmiğinden yapılan boza, Eskişehir’de özellikle kış aylarında sıkça tüketilen geleneksel bir içecektir.
📖 Boza Tarifi
Boza
👥 6 kişilik ⏱ 2 gün (mayalanma) 🔥 ≈240 kcal/porsiyon
Malzemeler:
1 su bardağı bulgur (veya darı/mısır irmiği)
8 su bardağı su
1 su bardağı şeker
2 yemek k. eski boza ya da maya
Üzeri: tarçın, leblebi
Hazırlanışı:
Bulguru bol suyla lapa kıvamında pişirin.
Blenderdan geçirip süzün.
Şekeri ekleyip karıştırın, ılıtın.
Maya/eski boza ekleyip oda sıcaklığında 1-2 gün mayalandırın.
Ekşiyip köpürünce buzdolabına alın.
Tarçın ve leblebiyle servis edin.
💡 Eskişehir’in kış içeceği boza; tarçın ve leblebiyle servis edilir.
Çömlekte Güveç
Sebze ve etin toprak çömlekte küçük ateşte yavaşça pişirildiği bu güveç, Eskişehir mutfağının en geleneksel pişirme yöntemini yaşatan doyurucu bir yemektir.
💡 Çömlekte ağır ateşte pişen güveç; pilav ya da ekmekle servis edilir.
Pişmaniye
Un, şeker ve tereyağından çekilerek hazırlanan bu pamuk gibi tatlı, Eskişehir’in tatlı ustalarının gururla sunduğu, nazik dokulu geleneksel bir tatlıdır.
📖 Pişmaniye Tarifi
Pişmaniye
👥 8 kişilik ⏱ 60 dk 🔥 ≈250 kcal/porsiyon
Malzemeler:
2 su bardağı şeker
1 su bardağı su
1 yemek k. tereyağı
½ su bardağı un (kavrulmuş)
Hazırlanışı:
Şeker ve suyu kaynatın.
158°C’ye gelinceye kadar pişirin.
Un ve yağı karıştırın.
Şekeri çekerek tel tel hale getirin.
Unlu karışımla harmanlayın.
Çekin, toplar yapın.
💡 Hemen ya da kapalı kapta 1 hafta içinde tüketilir.
Bumbar Dolması
Bağırsağın içine pirinç ve baharatlar doldurularak haşlandığı bumbar, Eskişehir’in geleneksel et saklama kültürünü sofraya taşıyan bir lezzettir.
📖 Bumbar Dolması Tarifi
Bumbar Dolması
👥 6 kişilik ⏱ 120 dk 🔥 ≈400 kcal/porsiyon
Malzemeler:
Temizlenmiş kuzu bağırsağı (bumbar)
1,5 su bardağı pirinç
300 g kıyma, 1 soğan
1 yemek k. salça, tuz, karabiber, pul biber, nane
Hazırlanışı:
Bağırsakları iyice yıkayıp temizleyin.
Pirinç, kıyma, soğan, salça ve baharatları karıştırıp iç harç yapın.
💡 Bumbar dolması; sıcak, yoğurt ve pul biberle servis edilir.
Yufka Böreği
El açması yufkaların aralarına peynir ya da ıspanak serilip fırınlandığı bu börek, Eskişehir’in Türkmen köy mutfağında her sofrada yerini bulan bir lezzettir.
📖 Yufka Böreği Tarifi
Yufka Böreği
👥 6 kişilik ⏱ 40 dk 🔥 ≈430 kcal/porsiyon
Malzemeler:
6 yufka
300 g peynir ya da ıspanak
2 yumurta
½ bardak sıvı yağ
½ bardak süt
Hazırlanışı:
Sıvı malzemeleri çırpın.
Tepsiye yufka serin.
İç malzemeyi koyun.
Yufkalarla örtün.
180°C fırında 30 dk pişirin.
💡 Sıcak servis edilir.
Eskişehir Mutfağının Karakteri
İç Anadolu’nun kuzeybatısında, Porsuk Çayı’nın suladığı verimli ovada yer alan Eskişehir, üniversiteleri ve genç nüfusuyla bilinen canlı bir şehirdir. Tarihî göç yolları üzerinde bulunması, özellikle Kırım ve Kazan Tatarlarının yörede yoğun biçimde yerleşmesine yol açmış; bu kültür, mutfağa hamur işi ustalığını ve kendine özgü tatları armağan etmiştir. Karasal iklim tahıl tarımını destekler.
Bu mutfağın kalbinde Tatar mirası atar; içine az kıyma konup yarım ay şeklinde kapatılan ve bol yağda kabararak kızartılan çibörek, şehrin simgesidir. Minik Tatar mantısı haşlanıp tereyağıyla sunulur; bumbar dolması ve çömlekte güveç ise et damarını temsil eder. Tatlı tarafta tel tel pişmaniye, içeceklerde ise mayalı boza öne çıkar.
Eskişehir Mutfağı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Çibörek (çiğ börek) nedir?
Çibörek, açılan ince hamurun içine baharatlı çiğ kıyma konularak yarım ay biçiminde kapatılması ve bol kızgın yağda kızartılmasıyla yapılan bir Tatar böreğidir. Kızarırken hamur kabarır, dışı çıtır, içindeki harç ise pişerek sulanır. Eskişehir’de Kırım Tatarları sayesinde yaygınlaşan, şehirle özdeşleşmiş en bilinen lezzettir.
Tatar mantısı Kayseri mantısından farklı mı?
Evet, Tatar mantısı genellikle Kayseri mantısına göre daha iri açılır ve içine et konularak kapatılır. Haşlandıktan sonra sarımsaklı yoğurt yerine çoğunlukla eritilmiş tereyağı ve kimi zaman soğan sosuyla sunulması da onu ayırır. Eskişehir’de Tatar göçmenlerinin getirdiği bu mantı, yörenin en köklü hamur yemeklerindendir.
Pişmaniye nasıl yapılır?
Pişmaniye, kavrulmuş un ve tereyağından hazırlanan bir harç ile kaynatılıp çekilmiş şeker şerbetinin, ustalar tarafından defalarca katlanıp inceltilerek tel tel bir yapıya dönüştürülmesiyle yapılır. Bu emek isteyen işlem sonunda pamuğu andıran, ağızda dağılan bir tatlı ortaya çıkar. Eskişehir, pişmaniyenin en tanındığı şehirlerden biridir.
Boza nedir ve nasıl içilir?
Boza, başta darı olmak üzere tahılların mayalandırılmasıyla elde edilen, koyu kıvamlı, hafif ekşi-tatlı bir kış içeceğidir. Genellikle üzerine tarçın serpilip leblebiyle birlikte içilir. Eskişehir’de kış aylarında sevilerek tüketilen boza, hem enerji veren hem de geleneksel bir tat olarak sofralarda yerini korur.
Eskişehir’in en meşhur yemeği hangisidir?
Eskişehir’in en meşhur yemeği, Kırım Tatar mirası çibörektir (çiğ börek). Aynı mutfaktan gelen Tatar mantısı da kentle özdeşleşmiştir; kışın bardaklarda boza, tatlıda pişmaniye öne çıkar.
whattowants.com, siteyi çalıştırmak ve reklam sunmak için çerez kullanır. 6698 sayılı KVKK
kapsamındaki aydınlatma için Çerez Politikası'na
bakabilirsiniz. Reddederseniz reklamlar kişiselleştirilmeden gösterilir.
