Patlıcan Reçeli Tarifi

Son güncelleme: 28 Eylül 2026

Yörede kara badımcan denen 6-12 santimlik küçük patlıcanların bir gece sönmüş kireçli suda bekletilip haşlanması, sıkılarak siyah suyunun alınması ve bütün hâlde şekerli suda limonla pişirilmesiyle yapılıyor. Iğdır patlıcan reçeli coğrafi işaretli; kavanozun büyük bölümünü meyve oluşturuyor ve şerbeti az, koyu kıvamlı. Rengi altın ya da bal sarısı kalıyor ve patlıcan sert dokusunu koruyor. Kireçte bekletme atlanırsa patlıcan şerbette dağılıp lapalaşıyor. Patlıcan Reçeli, sitemizdeki yöresel mutfak sayfalarında Burdur, Iğdır illerinde yer alıyor; ölçüler ve püf noktaları ilden ile değişebiliyor. Aşağıdaki temel tarif Iğdır sürümünden alındı, her ilin kendi hâli ise o ilin sayfasında.

Temel Patlıcan Reçeli Tarifi

10 kişilik · toplam ≈2 gün · porsiyon başına ≈190 kcal

Malzemeler

• 1 kg küçük kara patlıcan (6-12 cm, sapları kısaltılmış)
• 1 kg toz şeker
• 2,5 su bardağı su
• 1 yemek kaşığı sönmüş kireç ve bekletmek için 3 litre soğuk su
• 1 limonun suyu
• 4-5 adet karanfil (isteğe bağlı)

Yapılışı

1. Patlıcanların sapını bir santim bırakarak kesin, kabuklarını ince soyun ve her birini çatalla birkaç yerinden delin.
2. Sönmüş kireci soğuk suda eritip çökelmesini bekleyin, patlıcanları bu suya bastırarak batırın ve bir gece serin yerde bekletin.
3. Ertesi gün patlıcanları kireçli sudan alıp bol suyla üç dört kez, kireç kokusu tamamen gidene kadar yıkayın.
4. Patlıcanları kaynar suda 10 dakika haşlayın, soğuyunca avuç içinde hafifçe sıkarak içlerindeki koyu, acı suyu çıkarın.
5. Şekerle suyu kaynatıp patlıcanları ve karanfili ekleyin ve kısık ateşte, patlıcanlar şerbeti çekip parlaklaşana kadar 60-70 dakika pişirin.
6. Limon suyunu son on dakikada ekleyin, şerbet koyulaşınca reçeli sıcakken kavanozlara doldurup ağızlarını kapatın ve ters çevirerek soğutun.

Püf Noktaları ve Sık Yapılan Hatalar

Bu yemeği yapan illerin kendi mutfak notlarından derlendi:

• Burdur: Kireç patlıcanın dışını sertleştirip şurupta dağılmasını önlüyor.

Ne Zaman ve Nasıl Yenir?

Burdur ve komşu Antalya’da yaz sonunda bostandan toplanan en küçük patlıcanlar bu reçele ayrılıyor ve kış kahvaltısı için kavanozlanıyor.

İl İl Ne Değişiyor?

Burdur sürümü

Parmak boyundaki küçük patlıcanların kabuğu soyulup kireçli suda bekletilmesi, haşlanıp acısı alındıktan sonra karanfilli şekerli şurupta ağır ateşte kaynatılmasıyla yapılıyor. Burdur ve komşu Antalya’da yaz sonunda bostandan toplanan en küçük patlıcanlar bu reçele ayrılıyor ve kış kahvaltısı için kavanozlanıyor. Kireç patlıcanın dışını sertleştirip şurupta dağılmasını önlüyor. Malzemede ayrışan yanı: 1 kg küçük, parmak boyu patlıcan (çekirdeksiz, taze), 2 yemek kaşığı yemeklik kireç ve 3 litre su, 1 kg toz şeker ve 3 su bardağı su. Bu sürümde pişirme süresi 2 gün, porsiyon 10 kişilik.

Süre ve porsiyon karşılaştırması

Aynı yemek olsa da emek ve doyuruculuk ilden ile değişiyor: pişirme süresi 2 gün; porsiyon başına 180 kcal, 190 kcal. Fark genellikle et oranından, ocak-fırın tercihinden ve porsiyon büyüklüğünden geliyor.

2 İlde Patlıcan Reçeli

Her ilin kendi ölçüleri ve püf noktalarıyla o ilin sayfasında:

• Burdur — Parmak boyundaki küçük patlıcanların kabuğu soyulup kireçli suda bekletilmesi, haşlanıp acısı alındıktan sonra karanfilli şekerli şurupta ağır ateşte kaynatılmasıyla yapılıyor.
• Iğdır — Yörede kara badımcan denen 6-12 santimlik küçük patlıcanların bir gece sönmüş kireçli suda bekletilip haşlanması, sıkılarak siyah suyunun alınması ve bütün hâlde şekerli suda limonla pişiril

Bu Tarifte Geçen Terimler

Tarifin malzeme ve adımlarında geçen yöresel mutfak terimlerinin kısa açıklaması; tamamı Yöresel Mutfak Sözlüğü sayfasında.

• Şerbet: Şeker ile suyun kaynatılıp kıvam alması. Kuralı şudur: biri sıcaksa diğeri soğuk olmalı.

Patlıcan Reçeli: Sofradaki Yeri, Mevsimi ve Sık Yapılan Hatalar

Iğdır

• 🧭 Sofradaki yeri: Aras kıyısındaki dut ağaçları kışlık pekmezli helvaya pekmez veriyor; bahçelerdeki küçük kara patlıcan ise bütün hâlde şerbette pişip coğrafi işaretli patlıcan reçeli oluyor.

Patlıcan reçeli nasıl bir tattır, nerede yenir? Patlıcanın acılığı kireçli suda bekletme ve haşlama sırasında alındığı için reçelde sebze tadı neredeyse kalmıyor; kıvamı koyu şerbetli, dokusu sert ve hafif çıtır. Iğdır’ın patlıcan reçeli altın ya da bal sarısı rengiyle, koyu renkli yaz reçellerinden ayrılıyor. Kahvaltıda kaymakla ya da misafire çayın yanında bütün bir patlıcan olarak ikram ediliyor. Kapalı kavanozda uzun süre dayandığı için ilin en pratik hediyeliklerinden biri.

Bu notlar il sayfalarımızın mutfak karakteri, mevsim, nerede yenir, sık yapılan hatalar, komşu iller ve SSS bölümlerinden: Iğdır.

Iğdır Mutfağından Diğer Tarifler

• Ayran Aşı — Haşlanmış buğday ve nohutun yoğurtla birleştirilip nane ve sarımsakla tatlandırılmasıyla yapılıyor.
• Katmer — Hamurun ince açılıp aralarına yağ sürülerek defalarca katlanması ve sacda pişirilmesiyle yapılıyor.
• Taş Köfte — İnce bulgurla kıymanın su katılmadan uzun uzun yoğrulup küçük köfteler hâline getirilmesiyle yapılıyor.
• Bozbaş — Kuzu etinin nohut ve soğanla birlikte kısık ateşte uzun süre kaynatılmasıyla yapılan sulu bir yemek; kimi sofrada kuru erik ya da kayısı eklenerek…
• Erişte — El açması hamurun ince kesilip kurutulması ve et suyunda ya da yoğurtlu suda pişirilmesiyle yapılıyor.
• Dolama — Asma ya da lahana yaprağının pirinç ve kıyma harcıyla ince ince sarılmasıyla yapılıyor.

Benzer Tarifler

• Ayva Reçeli — İnce dilimlenen ya da kibrit çöpü inceliğinde doğranan ayvaların şekerle kendi suyunda kaynatılması, çekirdeklerin tülbent kese içinde tencereye…
• Domates Reçeli — Kabuğu soyulan küçük, olgun domateslerin şekerle bir gece bekletilip kendi suyunda kısık ateşte koyulaşana kadar kaynatılması, sonda limon ve…
• Gül Reçeli — Sabah erken toplanan gül yapraklarının şeker ve limon suyuyla yoğrulup kaynatılmasıyla yapılıyor.
• Portakal Kabuğu Reçeli — Portakal kabuklarının rendelenip ince şeritler hâlinde kesilmesi, rulo yapılıp iplere dizilmesi, acısı çıkana kadar birkaç gün suyu değiştirilerek…
• Divle Tulum Peyniri — Koyun sütünden yapılan peynirin tulumlara basılıp Ayrancı’ya bağlı Divle köyündeki obrukta aylarca olgunlaştırılmasıyla elde ediliyor.

Sık Sorulan Sorular

🔗 İlgili tarifler: Ayran Aşı Tarifi · Bozbaş Tarifi · Burdur Köftesi Tarifi

---

👤 Hakkımızda | ✉️ İletişim | 🔐 Gizlilik Politikası