Amasya mutfağı, Yeşilırmak’ın suladığı bereketli vadide, meyve bahçeleri ile şehzadeler şehrinin köklü geçmişi arasında biçimlenmiş zarif bir sofradır; ülkeye adını duyuran meşhur elması yalnızca bir meyve olarak değil, dolmasından tatlısına kadar tabakların içine de girerek yöreye tatlı-ekşi dengesine dayanan kendine özgü bir mutfak kimliği kazandırır.
Toyga Çorbası
Yoğurt, buğday ve nohutla hazırlanan toyga çorbası, Amasya sofralarında ferahlatıcı ve besleyici bir başlangıç olarak yer alır.
📖 Toyga Çorbası Tarifi
Toyga Çorbası
👥 4 kişilik ⏱ 50 dk 🔥 ≈200 kcal/porsiyon
Malzemeler:
1/2 su bardağı aşurelik (dövme) buğday — bir gece ıslatılmış
1/2 su bardağı haşlanmış nohut
1 su bardağı süzme yoğurt
1 adet yumurta sarısı
2 yemek kaşığı un
6 su bardağı sıcak su (veya et suyu)
1/2 tatlı kaşığı tuz
2 yemek kaşığı tereyağı
1 tatlı kaşığı kuru nane
Hazırlanışı:
Aşurelik buğdayı bir gece ıslatın; nohut kuruysa onu da ıslatıp haşlayın, buğdayı kendi suyunda yumuşayana kadar 25-30 dakika haşlayın.
Geniş bir tencereye haşlanmış buğday ile nohutu alın, 6 su bardağı sıcak suyu ekleyip orta ateşte kaynamaya bırakın.
Ayrı bir kasede yoğurt, yumurta sarısı, un ve tuzu topak kalmayacak şekilde pürüzsüz olana kadar çırpın; un ve yumurta yoğurdun kesilmesini önler.
Kaynayan çorbanın suyundan birkaç kepçe alıp sürekli çırparak terbiyenin üzerine azar azar ekleyin.
Isınan terbiyeyi, tencereyi sürekli karıştırarak yavaş yavaş çorbaya geri dökün; kaynama başlayana kadar karıştırmayı bırakmayın.
Ateşi kısıp ara sıra karıştırarak kıvam alana kadar yaklaşık 15 dakika pişirin ve tuzunu ayarlayın.
Küçük bir tavada tereyağını eritip kuru naneyi kokusu çıkana kadar kısa süre kavurun.
Naneli tereyağını sıcak çorbanın üzerine gezdirip ocaktan alın ve hemen servis edin.
💡 Sıcacık servis edin; yanında közlenmiş acı biber veya bir dilim köy ekmeğiyle harika gider.
Amasya Çöreği
Haşhaşlı ve baharatlı iç harcıyla hazırlanan Amasya çöreği, şehrin en bilinen geleneksel hamur işlerindendir.
📖 Amasya Çöreği Tarifi
Amasya Çöreği
👥 10 kişilik ⏱ 120 dk 🔥 ≈350 kcal/porsiyon
Malzemeler:
Hamur: 4 su bardağı un, 1 yumurta, yarım su bardağı ılık süt, yarım su bardağı sıvı yağ, 1 paket instant maya, 1 yemek k. şeker, 1 çay k. tuz
İç harç: yarım su bardağı tahin, yarım su bardağı toz şeker, 1 su bardağı dövülmüş ceviz, 1 çay k. tarçın
Üzeri: 1 yumurta sarısı, susam
Hazırlanışı:
Maya ve şekeri ılık sütte çözüp 5-10 dk bekletin.
Un, yumurta, sıvı yağ, tuz ve mayalı sütle yumuşak hamur yoğurun; üzerini örtüp 1 saat mayalandırın.
Tahin, toz şeker, ceviz ve tarçını karıştırıp iç harcı hazırlayın.
Yağlı tepsiye dizin, üzerine yumurta sarısı sürüp susam serpin.
180°C fırında 30-35 dk, üzeri kızarana kadar pişirin.
💡 Çayın yanında ılık servis edilir; birkaç gün tazeliğini korur.
Bakla Dolması
Kuru bakla ve iç harçla hazırlanan bakla dolması, Amasya mutfağında sıkça yapılan özgün ve doyurucu bir yemektir.
📖 Bakla Dolması Tarifi
Bakla Dolması
👥 6 kişilik ⏱ 90 dk 🔥 ≈280 kcal/porsiyon
Malzemeler:
30-40 adet salamura veya taze asma yaprağı
500 g taze iç bakla
1 su bardağı pirinç
2 soğan, 2 domates, 1 yeşil biber
Yarım demet maydanoz ve dereotu
Yarım su bardağı zeytinyağı, tuz, karabiber, nane
Hazırlanışı:
Yaprakları akşamdan suda bekletip tuzunu alın; baklayı ılık suda yumuşatın.
Soğan, domates, biber ve yeşillikleri ince doğrayın.
Pirinç, bakla, zeytinyağı ve baharatlarla iç harcı harmanlayın.
Her yaprağa harçtan koyup bohça şeklinde sarın.
Tencereye sıkıca dizin, üzerini geçecek kadar su ve biraz zeytinyağı ekleyin.
Kısık ateşte suyunu çekene dek 40-45 dk pişirin.
💡 Amasya’ya özgü bu dolma ılık ya da soğuk yenir; yörede üzerine kaburga dizilerek de servis edilir.
Amasya Elması Tatlısı
Amasya elmasıyla hazırlanan bu tatlı, şehrin meşhur elmasını mutfağa taşıyan hafif ve aromatik bir yöresel lezzettir.
📖 Amasya Elması Tatlısı Tarifi
Amasya Elması Tatlısı
👥 6 kişilik ⏱ 50 dk 🔥 ≈320 kcal/porsiyon
Malzemeler:
6 adet sert ve kokulu Amasya (misket) elması
1 su bardağı dövülmüş ceviz içi
2 yemek kaşığı toz şeker (iç harç için)
1 çay kaşığı tarçın
Şerbet için 2 su bardağı toz şeker
Şerbet için 2 su bardağı su
1 paket vanilya
Süslemek için krem şanti veya kaymak
Hazırlanışı:
Amasya elmalarını yıkayın; sap kısmından kapak açarak ortalarını çekirdek evine kadar dikkatlice oyun, dış kabuğu sağlam bırakın.
Dövülmüş ceviz, 2 yemek kaşığı şeker ve tarçını karıştırarak iç harcı hazırlayın.
Bir tencerede 2 su bardağı şeker ve 2 su bardağı suyu kaynatıp hafif şerbet hazırlayın, vanilyayı ekleyin.
Oyulan elmaları şerbetli tencereye dizip yaklaşık 15 dakika, kabukları çatlamayacak şekilde diri kalacak kadar haşlayın.
Haşlanan elmaları şerbetten alıp hafifçe soğutun, ardından oydukları boşluklara ceviz-tarçın harcını doldurun.
Doldurulmuş elmaları fırın kabına dizip üzerlerine biraz şerbet gezdirip 180 derece fırında yaklaşık 15 dakika pişirin.
Fırından alıp soğumaya bırakın; servise yakın üzerlerine krem şanti veya kaymak ekleyerek süsleyin.
💡 Soğuk olarak, üzerine bir top dondurma veya kaymak eşliğinde ikram edin; meşhur Amasya elmasının aromasını öne çıkarmak için tarçını abartmayın.
Elma Dolması
Amasya’nın meşhur elmasının içinin boşaltılıp kıyma ve pirinçle doldurulduğu bu dolma, şehrin elma kültürünü mutfağa en yaratıcı biçimde taşıyan özgün bir yemektir.
📖 Elma Dolması Tarifi
Elma Dolması
👥 4 kişilik ⏱ 50 dk 🔥 ≈300 kcal/porsiyon
Malzemeler:
6 büyük elma
200 g kıyma
½ bardak pirinç
1 soğan
tuz, tarçın, karabiber
limon suyu
Hazırlanışı:
Elmaların tepesini kesin, içini oyun.
Kıyma ve pirinci kavurun.
Baharatları ekleyin.
Elmalara doldurun.
Su ve limonla pişirin (30 dk).
💡 Ilık servis edilir.
Etli Çiçek Bamyası
Amasya’nın coğrafi işaretli, yaklaşık bir santim boyundaki narin çiçek bamyasıyla yapılan; kuzu eti ve limon tuzunun kazandırdığı mayhoş tadıyla öne çıkan, düğün ve mevlitlerin baş yemeği geleneksel bir bamya çorbasıdır.
📖 Etli Çiçek Bamyası Tarifi
Etli Çiçek Bamyası
👥 4 kişilik ⏱ 60 dk 🔥 ≈230 kcal/porsiyon
Malzemeler:
100 g kuru çiçek bamya
200 g kuşbaşı kuzu eti
1 rendelenmiş soğan
3 yemek k. salça
2 yemek k. tereyağı
2 yemek k. sıvı yağ
3 tatlı k. limon tuzu
tuz, sirke (temizlik için)
Hazırlanışı:
Bamyaları sirkeli suyla yıkayıp temizleyin.
Limon tuzlu kaynar suda yaklaşık 30 dk haşlayıp süzün.
Kuşbaşı eti sıvı yağda suyunu çekene kadar kavurun.
Rendelenmiş soğan ve tereyağını ekleyip kavurun, salçayı katın.
Sıcak su ilave edip 5-10 dk kaynatın.
Haşlanmış bamyaları ekleyip özleşene kadar pişirin.
Tuzunu kontrol edip ocaktan alın.
💡 Sıcacık, mayhoş tadıyla kâselerde servis edin.
Mantı
İnce hamura kıyma doldurulan ve sarımsaklı yoğurtla servis edilen mantı, Amasya’nın şehir mutfağında hem ev hem lokanta sofralarında sevilerek yenen bir lezzettir.
📖 Mantı Tarifi
Mantı
👥 4 kişilik ⏱ 90 dk 🔥 ≈420 kcal/porsiyon
Malzemeler:
2 su bardağı un
1 yumurta
tuz
İç: 200 g kıyma, 1 soğan, tuz, karabiber
Üzeri: sarımsaklı yoğurt, tereyağı, pul biber
Hazırlanışı:
Hamur yoğurup 30 dk dinlendirin.
İnce açıp küçük kareler kesin.
Her kareye az kıyma koyup katlayın.
Tuzlu kaynar suda 10 dk haşlayın.
Tabağa alıp üzerine sarımsaklı yoğurt dökün.
Eritilmiş tereyağı ve pul biber gezdirin.
💡 Sıcak servis edilmeli; kurutulmuş nane de serpilebilir.
İrmik Helvası
İrmik, tereyağı ve şekerli suyla hazırlanan bu helva, Amasya’nın mevlit ve özel gün törenlerinde hazırlanan, nazik dokusu ve yoğun aromasıyla öne çıkan geleneksel bir tatlıdır.
📖 İrmik Helvası Tarifi
İrmik Helvası
👥 6 kişilik ⏱ 25 dk 🔥 ≈380 kcal/porsiyon
Malzemeler:
2 su bardağı irmik
3 yemek k. tereyağı
1,5 su bardağı şeker
2 su bardağı süt
50 g fıstık ya da ceviz
Hazırlanışı:
Tereyağını eritin.
İrmiği ekleyip orta ateşte kavurun (10–12 dk, altın rengi).
Sütü sıcak olarak ekleyin (dikkat, sıçrar).
Şekeri ekleyin.
Kapağı kapatın, 10 dk dem verin.
Fıstıkla süsleyin.
💡 Sıcak ya da ılık servis edilir.
Amasya Mutfağının Karakteri
Amasya, Yeşilırmak’ın açtığı verimli vadide; kayalara oyulmuş kral mezarları ve Osmanlı döneminin şehzade sarayları ile tarihî bir kenttir. Ilıman vadi iklimi meyveciliği bir gelenek hâline getirmiştir; özellikle Amasya elması ülke çapında ün kazanmıştır. Bahçelerin bolluğu, meyveyi sofranın hem tatlı hem de tuzlu yemeklerine taşımıştır. Bu yüzden Amasya mutfağı, meyvenin yemekle buluştuğu ender yörelerden biridir.
Elma burada baş köşededir: Elma Dolması, içi oyulan elmanın etli ya da tatlı harçla doldurulmasıyla yapılır; Amasya Elması Tatlısı ise meyveyi şerbetle buluşturur. Yoğurtlu ve ekşimsi Toyga Çorbası günlük sofranın başında gelir. Bakla Dolması ve Etli Çiçek Bamyası sebzeyi öne çıkarır. Amasya Çöreği, Mantı ve İrmik Helvası ise sofrayı tamamlayan geleneksel lezzetlerdir.
Amasya Mutfağı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Amasya elması yemeklerde nasıl kullanılır?
Amasya, elmasını yalnızca meyve olarak değil yemeklerin içinde de değerlendirir. İçi oyulan elmanın kıymalı ya da tatlı harçla doldurulduğu Elma Dolması bunun en bilinen örneğidir. Ayrıca elma, şerbetli Amasya Elması Tatlısına dönüştürülür. Meyvenin bolluğu, onu ilin mutfağının simgesi hâline getirmiştir.
Elma dolması tatlı mı tuzlu mu olur?
Elma dolması yörede her iki şekilde de yapılır. Tuzlu olanı, elmanın içinin kıyma, pirinç ve baharatla doldurulup pişirilmesiyle hazırlanır ve ana yemek olarak sunulur. Tatlı olanı ise ceviz, tarçın ve şekerle doldurulup fırınlanır, üzerine şerbet gezdirilir. İkisi de Amasya sofrasında yer bulur.
Toyga çorbası nedir?
Toyga çorbası, yoğurt, un ve haşlanmış buğdayın birlikte pişirilmesiyle yapılan ekşimsi bir yoğurt çorbasıdır. Üzerine nane ve kızgın tereyağı gezdirilir. Kimi yörelerde nohut da eklenir. Hafif ekşi tadı ve doyurucu yapısı sayesinde Amasya sofralarında sıkça pişirilen geleneksel bir çorbadır.
Bakla dolması nasıl hazırlanır?
Bakla dolması, taze baklanın mevsiminde hazırlanan yöresel bir sebze yemeğidir. Genellikle iç baklalar soğan ve zeytinyağı ya da etle birlikte pişirilir; kimi tariflerde bakla taneleri pirinçli harçla harmanlanır. İlkbaharda bol bulunan baklayı değerlendiren, Amasya sofrasının hafif ve mevsimlik yemeklerinden biridir.
Amasya’nın en meşhur yemeği hangisidir?
Amasya’nın sofra klasiği yoğurtlu, nohutlu toyga çorbasıdır; ilin asıl imzası ise meşhur misket elmasından yapılan Amasya elması tatlısıdır. Bakla dolması da yöre mutfağının en bilinen yemekleri arasındadır.
whattowants.com, siteyi çalıştırmak ve reklam sunmak için çerez kullanır. 6698 sayılı KVKK
kapsamındaki aydınlatma için Çerez Politikası'na
bakabilirsiniz. Reddederseniz reklamlar kişiselleştirilmeden gösterilir.
