Analı Kızlı Tarifi

Son güncelleme: 28 Eylül 2026

İri ve içi kıymalı köftelerle küçük, içi boş bulgur köfteleri nohutla birlikte ekşimtırak bir suda pişiriliyor; adı da bu iki köfte türünden geliyor. Mardin’in köy mutfağında kalabalık sofraların doyurucu tabağı ve genellikle birlikte hazırlanıyor, çünkü köfte şekillendirmek uzun sürüyor. Üzerine naneli tereyağı geziniliyor. Analı Kızlı, sitemizdeki yöresel mutfak sayfalarında Adana, Kırıkkale, Malatya, Mardin, Osmaniye illerinde yer alıyor; ölçüler ve püf noktaları ilden ile değişebiliyor. Aşağıdaki temel tarif Mardin sürümünden alındı, her ilin kendi hâli ise o ilin sayfasında.

Temel Analı Kızlı Tarifi

6 kişilik · toplam ≈50 dakika · porsiyon başına ≈320 kcal

Malzemeler

• 2 su bardağı ince bulgur
• 200 g kıyma
• 200 g haşlanmış nohut
• 2 kuru soğan, 2 domates
• 1 yemek kaşığı salça
• 3 yemek kaşığı tereyağı
• Tuz, karabiber, pul biber, kuru nane

Yapılışı

1. İnce bulguru ılık suda şişirip tuzla en az 10 dakika yoğurun; köy mutfağında bu iş birkaç kişi tarafından sırayla yapılır.
2. Kıymayı soğanla kavurup baharatlayın, iç harcı ılıtın.
3. Hamurdan ceviz büyüklüğünde parçalar alıp içine kıyma doldurun ve kapatın.
4. Kalan hamurdan nohut boyunda minik köfteler yuvarlayın; ikisinin boy farkı yemeğin adını veriyor.
5. Domates ve salçayı yağda kavurup su ekleyin, nohutlarla kaynatın.
6. İri köfteleri önce, minik köfteleri 10 dakika sonra suya bırakıp kısık ateşte pişirin.
7. Tuzunu ayarlayıp ateşten alın ve 5 dakika dinlendirin.

Püf noktası: İçi doldurulan köfteler ceviz büyüklüğünde tutuluyor; iyi yoğrulmayan harç kaynarken açılıyor.

Püf Noktaları ve Sık Yapılan Hatalar

Bu yemeği yapan illerin kendi mutfak notlarından derlendi:

• Adana: Bulgur iyi yoğrulmazsa köfteler suda dağılıyor; kaynatma kısık ateşte yapılıyor.
• Kırıkkale: Bulguru ılık suda şişirip tuzla birlikte iyice yoğurun; hamur ele yapışmayan, sıkı bir kıvama gelmeli.
• Malatya: Bulgur iyi yoğrulmazsa köfteler suda dağılıyor; kaynatma kısık ateşte ve az karıştırılarak yapılıyor.

Ne Zaman ve Nasıl Yenir?

Çukurova’nın kalabalık ev sofralarının doyurucu tabağı; köfteleri şekillendirmek uzun sürdüğü için genellikle birlikte hazırlanıyor. Kırıkkale’de yemek nohutlu ve salçalı bir suyla kuruluyor, kalabalık sofralarda tercih ediliyor. Çukurova ile Maraş-Antep hattının kesiştiği Osmaniye sofrasının omurgasındaki tabaklardan biri ve emek istiyor.

İl İl Ne Değişiyor?

Adana sürümü

Adını iki farklı köfteden alıyor: içi kıymayla dolu iri köfteler “analı” , içi boş küçük bulgur köfteleri “kızlı” . İkisi nohutla birlikte domates ve nane esaslı ekşimtırak bir suda pişiriliyor. Çukurova’nın kalabalık ev sofralarının doyurucu tabağı; köfteleri şekillendirmek uzun sürdüğü için genellikle birlikte hazırlanıyor. Malzemede ayrışan yanı: 200 g kıyma (iç harç için), 2 kuru soğan, 3 domates, 1 yemek kaşığı salça, yarım demet nane. Bu sürümde pişirme süresi 50 dk, porsiyon 6 kişilik.

Kırıkkale sürümü

İçi doldurulmuş büyük köftelerle içi boş küçük köftelerin aynı çorbada pişirilmesiyle yapılıyor; adı da bu iki boydan geliyor. Kırıkkale’de yemek nohutlu ve salçalı bir suyla kuruluyor, kalabalık sofralarda tercih ediliyor. Küçük köfteler büyüklerden sonra atılıyor; birlikte konan küçükler dağılıp suyu bulandırıyor. Malzemede ayrışan yanı: 2 kuru soğan, 2 yemek kaşığı salça, 2 yemek kaşığı tereyağı. Bu sürümde pişirme süresi 50 dk, porsiyon 6 kişilik.

Malatya sürümü

İçi kıymayla dolu iri köfteler ile içi boş küçük bulgur köftelerinin nohutla birlikte ekşimtırak bir suda pişirilmesiyle hazırlanıyor. Malatya sürümünde ekşiliği çoğunlukla kayısı ya da erik ekşisi veriyor; bu, ilin meyve kilerinin çorbaya yansıması. Köfteleri şekillendirmek uzun sürdüğü için genellikle birlikte hazırlanıyor. Malzemede ayrışan yanı: 2 yemek kaşığı kayısı ya da erik ekşisi, 2 yemek kaşığı tereyağı. Bu sürümde pişirme süresi 50 dk, porsiyon 6 kişilik.

Osmaniye sürümü

İçi kıymalı hazırlanan iri içli köftelerle (ana) bulgurdan yapılan minik köftelerin (kız) nohutlu ve salçalı çorbada birlikte pişirilmesiyle yapılıyor; adı bu iki farklı boydan geliyor. Çukurova ile Maraş-Antep hattının kesiştiği Osmaniye sofrasının omurgasındaki tabaklardan biri ve emek istiyor. Minik köfteler sıkı yuvarlanmalı, gevşek olanlar çorbada dağılıp kıvamı bozuyor. Malzemede ayrışan yanı: i̇ç harç: 250 g kıyma, 1 soğan, karabiber, pul biber, minik köfteler için: 1 su bardağı ince bulgur, az un, tuz, 1 su bardağı haşlanmış nohut, 2 yemek k. salça. Bu sürümde pişirme süresi 90 dk, porsiyon 6 kişilik.

Süre ve porsiyon karşılaştırması

Aynı yemek olsa da emek ve doyuruculuk ilden ile değişiyor: pişirme süresi 50 dk, 90 dk; porsiyon başına 320 kcal, 400 kcal. Fark genellikle et oranından, ocak-fırın tercihinden ve porsiyon büyüklüğünden geliyor.

5 İlin Analı Kızlı

Her ilin kendi ölçüleri ve püf noktalarıyla o ilin sayfasında:

• Adana — Adını iki farklı köfteden alıyor: içi kıymayla dolu iri köfteler “analı” , içi boş küçük bulgur köfteleri “kızlı” .
• Kırıkkale — İçi doldurulmuş büyük köftelerle içi boş küçük köftelerin aynı çorbada pişirilmesiyle yapılıyor; adı da bu iki boydan geliyor.
• Malatya — İçi kıymayla dolu iri köfteler ile içi boş küçük bulgur köftelerinin nohutla birlikte ekşimtırak bir suda pişirilmesiyle hazırlanıyor.
• Mardin — İri ve içi kıymalı köftelerle küçük, içi boş bulgur köfteleri nohutla birlikte ekşimtırak bir suda pişiriliyor; adı da bu iki köfte türünden geliyor.
• Osmaniye — İçi kıymalı hazırlanan iri içli köftelerle (ana) bulgurdan yapılan minik köftelerin (kız) nohutlu ve salçalı çorbada birlikte pişirilmesiyle yapılıyor; adı bu iki farklı boydan geliyor.

Bu Tarifte Geçen Terimler

Tarifin malzeme ve adımlarında geçen yöresel mutfak terimlerinin kısa açıklaması; tamamı Yöresel Mutfak Sözlüğü sayfasında.

• Bulgur: Haşlanıp kurutulan ve kabuğu alındıktan sonra kırılan buğday. İnce bulgur köfte ve çiğ köftede yoğrulur, iri bulgur pilav olur.
• Salça: Domates ya da biberin kaynatılıp güneşte koyulaştırılması. Ev salçası kurutulduğu için yoğundur ve az kullanılır; tencereye atılmadan önce yağda kısaca kavrulması ham tadını alır.

Analı Kızlı: Sofradaki Yeri, Mevsimi ve Sık Yapılan Hatalar

Adana

• 📅 Ne zaman: Kasım–Şubat: Kara havuç mevsimi, hava serinler
• ⚠️ Sık yapılan hata: Analı kızlıda köfteleri iri yapmak. Küçük köfteler suda dağılmadan pişiyor; iri yapılanlar hem geç pişiyor hem parçalanıyor. Bulgurun iyi yoğrulması şart.
• ↔️ Komşu illerden farkı: Mersin’e göre: İki kent Çukurova’yı paylaşıyor ama sokak lezzetleri farklı: Mersin’in imzası tantuni ve cezerye, Adana’nınki şırdan ve bici bici. Analı kızlı ise iki ilde de bulunuyor.

Kırıkkale

• 🧭 Sofradaki yeri: Analı kızlı, içi kıymalı iri köftelerle bulgurdan yapılan minik köftelerin nohutlu çorbada birlikte pişirilmesi; adı bu iki farklı boydan geliyor ve toplu sofralarda hazırlanıyor.
• 📅 Ne zaman: Özel gün ve davet: Toplu sofra geleneği — Analı kızlı emek isteyen bir tabak
• ⚠️ Sık yapılan hata: Analı kızlıda minik köfteleri gevşek yuvarlamak. Köfteler çorbada dağılıyor; sıkı yuvarlanmalı.

Analı kızlı nasıl bir yemektir? Analı kızlı, içi kıymayla doldurulan iri içli köfteler (analar) ile içi boş küçük bulgur köftelerinin (kızlar) aynı tencerede nohutlu ve salçalı bir suda pişirilmesiyle yapılır. Adını bu büyük ve küçük köftelerin birlikte sunulmasından alır. Kırıkkale ve çevresinde davet sofralarında sevilen doyurucu bir çorbamsı yemektir.

Analı kızlı adını nereden alıyor? İçindeki iki farklı köfteden. İçi kıymalı hazırlanan iri köfteler “ana”, bulgurdan yapılan minik köfteler ise “kız” sayılıyor; ikisi nohutlu ve salçalı çorbada birlikte pişiriliyor. Emek isteyen bir tabak olduğu için toplu sofralarda hazırlanıyor. Minik köfteler sıkı yuvarlanmalı; gevşek olanlar çorbada dağılıp kıvamı bozuyor.

Malatya

• 🧭 Sofradaki yeri: Yemek tarafında kâğıt kebabı ile analı kızlı öne çıkar; pekmez tatlısı ise bağ ürününü doğrudan sofraya taşır.
• 📅 Ne zaman: Kasım–Şubat: Kiler devrede; kuru kayısı kullanılır
• ⚠️ Sık yapılan hata: Analı kızlıda köfteleri iri yapmak. İri köfteler suda dağılıyor; bulgurun iyi yoğrulması ve köftelerin küçük tutulması gerekiyor.
• ↔️ Komşu illerden farkı: Kahramanmaraş’a göre: Maraş’ın simgesi dondurma ve tarhana; Malatya’nınki kayısı ve pekmez. İki ilde de analı kızlı benzeri bulgur köftesi çorbaları var, ekşiliğin kaynağı değişiyor.

Analı kızlı nasıl bir yemektir? İçi kıymalı iri köftelerle içi boş küçük köftelerin aynı tencerede nohutlu bir sulu yemekte buluşmasıyla hazırlanır. Adını da bu büyük ve küçük köftelerin bir arada bulunmasından alır. Bulgur, et ve nohudun uyumuyla ortaya çıkan doyurucu bir ana yemektir ve yörede özel sofraların gözdesidir.

Osmaniye

• 🧭 Sofradaki yeri: Analı kızlı, içi kıymalı iri içli köftelerle bulgurdan yapılan minik köftelerin nohutlu ve salçalı çorbada birlikte pişirilmesi; adı bu iki farklı boydan geliyor.
• 📅 Ne zaman: Kasım–Şubat: Kış; ısıtan ve doyuran tabaklar — Analı kızlı emek isteyen bir çorba
• 📍 Nerede yenir: Ev sofrası geleneği — analı kızlı ve sıkma. Emek isteyen tabaklar; lokantada her gün bulunmayabiliyor, davet sofralarında karşımıza çıkıyor.
• 🎁 Alırken ve saklarken: Bulgur ve kuru bakliyat. Analı kızlının malzemesi; kapalı kapta kuru saklanıyor.
• ↔️ Komşu illerden farkı: Adana’ya göre: Adana’yı zırhla kıyılan kebap tanımlıyor; Osmaniye’de sofranın merkezinde analı kızlı ve fırın ürünleri duruyor.

Bu notlar il sayfalarımızın mutfak karakteri, mevsim, nerede yenir, sık yapılan hatalar, komşu iller ve SSS bölümlerinden: Adana · Kırıkkale · Malatya · Osmaniye.

Mardin Mutfağından Diğer Tarifler

• Kibe — Kibe, Mardin’in Süryani ve Arap mutfağında bulgur köftesi ailesine verilen ad; kızartılan, yoğurtlu suda pişirilen ve çiğ hazırlanan sürümleri var.
• Kaburga Dolması — Kuzu kaburganın kemikleri arasına cep açılıp içine badem, pirinç ve baharatla hazırlanan iç pilav doldurulması, ağzı dikilip fırında saatlerce pişiril
• Alluciye — Adını yörede eriğe verilen addan alıyor: kuzu etinin ekşi erikle (kimi tariflerde kuru erikle) pişirildiği, tatlı-ekşi dengesi üzerine kurulu bir yeme
• Harire Tatlısı — Üzüm pekmezinin unla koyulaştırılıp kaynatılması, tepsiye dökülüp soğutulduktan sonra dilimlenmesiyle yapılan sade bir tatlı.
• Simit Köftesi — Adını harcına giren ince bulgurdan (yörede simit deniyor) alıyor: bulgur, salça ve baharat uzun süre yoğrulup küçük köfteler hâlinde şekillendiriliyor
• Karadayıf — Tel kadayıfın içine iri dövülmüş ceviz konup rulo hâlinde sarılması, kızartılıp şerbete yatırılmasıyla yapılıyor.

Benzer Tarifler

• Herse Aşı — Dövme buğdayla kuzu etinin aynı kazanda, et lif lif dağılana dek saatlerce kaynatılmasıyla yapılıyor.
• Lebeniye — Yoğurdun un ve yumurtayla çırpılıp haşlanmış nohutla birlikte pişirilmesiyle yapılıyor.
• Ayran Aşı — Haşlanmış buğday ve nohutun yoğurtla birleştirilip nane ve sarımsakla tatlandırılmasıyla yapılıyor.
• Helle Aşı — Yeşil mercimeğin haşlanması, ayrı bir tavada yağsız kavrulan unun soğuk suyla ezilip çorbaya eklenmesiyle pişiyor.
• Yuvarlama — Dövme buğday ve kıymadan yapılan nohut tanesi kadar minik köftelerin nohut, et ve yoğurtlu suyla pişirilmesiyle hazırlanıyor; üzerine naneli tereyağı

Sık Sorulan Sorular

🔗 İlgili tarifler: Patlıcan Kebabı Tarifi · Adana Dürüm Tarifi · Adana Kebabı Tarifi

---

👤 Hakkımızda | ✉️ İletişim | 🔐 Gizlilik Politikası