Keledoş Tarifi

Son güncelleme: 28 Eylül 2026

Dövme buğday, bakliyat ve etin uzun süre birlikte pişirilip çökelekle tamamlanmasıyla yapılıyor. Muş’ta keledoş kışın en doyurucu tenceresi; ova köylerinde kesim sonrası kurutulan et bu yemeğe giriyor. Üstüne kavrulmuş soğan konuyor. Bakliyat önceden ıslatılıyor; ıslatılmayan nohut ve fasulye buğday dağıldıktan sonra bile diri kalıyor. Keledoş, sitemizdeki yöresel mutfak sayfalarında Hakkâri, Muş, Van illerinde yer alıyor; ölçüler ve püf noktaları ilden ile değişebiliyor. Aşağıdaki temel tarif Muş sürümünden alındı, her ilin kendi hâli ise o ilin sayfasında.

Temel Keledoş Tarifi

6 kişilik · toplam ≈120 dakika · porsiyon başına ≈400 kcal

Malzemeler

• 1 su bardağı aşurelik buğday (dövme)
• 1 su bardağı haşlanmış nohut
• 1/2 su bardağı yeşil mercimek
• 300 g kavurma ya da kuşbaşı kırmızı et
• 1 demet akpancar/pazı (yoksa ıspanak)
• 1 soğan, 2-3 diş sarımsak
• 1 yemek k. salça
• 1 su bardağı ezilmiş kurut (kuru çökelek)
• tereyağı, tuz, pul biber

Yapılışı

1. Dövme buğday ve nohutu bol suda yumuşayana dek haşlayın.
2. Yeşil mercimeği ekleyip pişirin.
3. Eti/kavurmayı soğanla kavurup salçayı ekleyin, tencereye katın.
4. Doğranmış akpancarı (veya ıspanağı) ekleyip 10-15 dk kaynatın.
5. Ezilmiş kurutu az suyla açıp tencereye ekleyin; muhallebi kıvamına gelene dek karıştırarak pişirin.
6. Sarımsağı ekleyip tuz ve baharatı ayarlayın.

Püf Noktaları ve Sık Yapılan Hatalar

Bu yemeği yapan illerin kendi mutfak notlarından derlendi:

• Hakkâri: Bakliyat önceden ıslatılmazsa taneler sert kalıyor ve pişme süresi uzuyor.
• Van: Dövme buğday, nohut ve kuru fasulyenin etle birlikte uzun süre pişirilip üzerine kurut (kurutulup sertleştirilmiş yoğurt) eritilerek eklenmesiyle hazırlanıyor.

Ne Zaman ve Nasıl Yenir?

Kuru fasulye, nohut ve dövme buğdayın etle birlikte uzun süre kaynatılıp üzerine kavrulmuş soğanlı yağ gezdirilmesiyle yapılıyor; kimi evde çökelek ya da yoğurt da ekleniyor. Dövme buğday, nohut ve kuru fasulyenin etle birlikte uzun süre pişirilip üzerine kurut (kurutulup sertleştirilmiş yoğurt) eritilerek eklenmesiyle hazırlanıyor.

İl İl Ne Değişiyor?

Hakkâri sürümü

Kuru fasulye, nohut ve dövme buğdayın etle birlikte uzun süre kaynatılıp üzerine kavrulmuş soğanlı yağ gezdirilmesiyle yapılıyor; kimi evde çökelek ya da yoğurt da ekleniyor. Bakliyat ile tahılı aynı kapta buluşturan, tek başına doyuran bir kış yemeği. Bakliyat önceden ıslatılmazsa taneler sert kalıyor ve pişme süresi uzuyor. Malzemede ayrışan yanı: 1 su bardağı dövme buğday, 300 g kemikli kuzu eti, 1 su bardağı kuru fasulye, 1 su bardağı nohut. Bu sürümde pişirme süresi 120 dk, porsiyon 6 kişilik.

Van sürümü

Dövme buğday, nohut ve kuru fasulyenin etle birlikte uzun süre pişirilip üzerine kurut (kurutulup sertleştirilmiş yoğurt) eritilerek eklenmesiyle hazırlanıyor. Kurut yörenin en tipik kiler ürünü: yaz sütünü kışa taşımanın yolu. Keledoş bu yüzden bir kış yemeği ve tek başına öğün sayılıyor. Malzemede ayrışan yanı: 1 su bardağı dövme buğday, 300 g kuşbaşı et ya da kavurma, 1 demet ışkın/pazı (yoksa ıspanak). Bu sürümde pişirme süresi 120 dk, porsiyon 6 kişilik.

3 İlin Keledoş

Her ilin kendi ölçüleri ve püf noktalarıyla o ilin sayfasında:

• Hakkâri — Kuru fasulye, nohut ve dövme buğdayın etle birlikte uzun süre kaynatılıp üzerine kavrulmuş soğanlı yağ gezdirilmesiyle yapılıyor; kimi evde çökelek ya da yoğurt da ekleniyor.
• Muş — Dövme buğday, bakliyat ve etin uzun süre birlikte pişirilip çökelekle tamamlanmasıyla yapılıyor.
• Van — Dövme buğday, nohut ve kuru fasulyenin etle birlikte uzun süre pişirilip üzerine kurut (kurutulup sertleştirilmiş yoğurt) eritilerek eklenmesiyle hazırlanıyor.

Bu Tarifte Geçen Terimler

Tarifin malzeme ve adımlarında geçen yöresel mutfak terimlerinin kısa açıklaması; tamamı Yöresel Mutfak Sözlüğü sayfasında.

• Kavurma: İki anlamı var. Teknik olarak: malzemeyi az yağda, suyunu salıp çekene kadar yüksek ısıda çevirmek.
• Dövme buğday: Dibekte dövülerek kabuğu çıkarılmış bütün buğday. Keşkek ve herse aşının temel malzemesi; saatlerce kaynayınca etle birlikte lif lif dağılır.
• Çökelek: Yağı alınmış sütten ya da ayrandan yapılan kuru, ufalanan peynir. Lordan daha kuru ve ekşidir.
• Kuşbaşı: Etin ceviz büyüklüğünde, bir lokmalık küplere doğranmış hâli. Kıymadan farkı lifin bütün kalması: güveçte ve sulu yemekte uzun pişmeye dayanır, dağılmaz.

Keledoş: Sofradaki Yeri, Mevsimi ve Sık Yapılan Hatalar

Hakkâri

• 🧭 Sofradaki yeri: Keledoş, kuru fasulye, nohut ve dövme buğdayın etle uzun süre kaynatılması; kimi evde çökelek ya da yoğurt ekleniyor ve tabak tek başına doyuruyor.
• 🧭 Sofradaki yeri: Hakkâri’nin en bilinen yemeği keledoştur: kurutulmuş et, bakliyat ve ayranla hazırlanan, yüksek rakımın enerjisi yüksek sofrasına ait bir tabak.
• 📅 Ne zaman: Kasım–Mart: Kış uzun; yollar zorlaşıyor
• 📍 Nerede yenir: Merkez esnaf lokantaları — keledoş ve tencere yemekleri. Kış aylarında öğle menüsünde; tek kapta doyuran tabaklar uygun bütçeli.
• ⚠️ Sık yapılan hata: Keledoşun bakliyatını ıslatmamak. Taneler sert kalıyor ve pişme süresi uzuyor.
• 🎁 Alırken ve saklarken: Dövme buğday ve bakliyat. Keledoş ve keşkeğin malzemesi; kapalı kapta kuru saklanıyor.

Muş

• 🧭 Sofradaki yeri: Keledoş, kuru fasulye, nohut ve dövme buğdayın etle uzun süre kaynatılıp üzerine kavrulmuş soğanlı yağ gezdirilmesi.
• 🧭 Sofradaki yeri: Yemekte Muş köftesi ile keledoş öne çıkar; çorti aşı ve haşıl, yörenin kendine has adlarıdır.
• 📅 Ne zaman: Aralık–Mart: Kış uzun ve sert geçiyor
• 📍 Nerede yenir: Ev sofrası geleneği — keledoş, çorti aşı, haşıl. Uzun pişen kış yemekleri; lokantada bulmak için kış aylarını ve öğle saatlerini denemek gerekiyor.
• ⚠️ Sık yapılan hata: Keledoşun bakliyatını ıslatmamak. Pişme süresi uzuyor ve taneler sert kalıyor.
• 🎁 Alırken ve saklarken: Dövme buğday ve yarma. Keledoş ve haşılın malzemesi; kapalı kapta kuru saklanıyor.
• ↔️ Komşu illerden farkı: Bingöl’e göre: Keledoş/keldoş iki ilde de var ve ikisinde de bakliyat-buğday temelli; Muş’u ayıran çorti turşusuyla yapılan aş.

Keledoş yalnızca Muş’a mı özgüdür? Hayır; keledoş, Van ve Hakkari başta olmak üzere Doğu Anadolu’nun geniş bir bölümünde pişirilen ortak bir yemektir. Buğday, nohut ve mercimeğin kurutla harmanlandığı bu tabak her yörede küçük farklarla hazırlanır. Muş’ta da baklagil ağırlıklı, doyurucu bir kış yemeği olarak sofralarda yerini alır.

Van

• 🧭 Sofradaki yeri: Keledoş bu kilerin en iyi örneği: dövme buğday, nohut ve kuru fasulye etle pişiriliyor, üzerine sıcak suda ezilmiş kurut ekleniyor.
• 🧭 Sofradaki yeri: Keledoş ile Van kavurması günlük mutfağın iki tanınmış yemeğidir.
• 📅 Ne zaman: Ekim–Aralık: Kış erken başlar
• ⚠️ Sık yapılan hata: Keledoşta kurutu doğrudan tencereye atmak. Kurut önce sıcak suda ezilerek çözülmeli; doğrudan atılırsa topaklanıp dağılmıyor.
• 🎁 Alırken ve saklarken: Kurut. Kurutulmuş yoğurt; oda sıcaklığında aylarca dayanıyor ve neredeyse hiç yer kaplamıyor. Keledoş yapmak isteyenler için doğru malzeme.

Keledoş nasıl bir yemektir? Buğday, nohut ve mercimeğin uzun süre pişirilip kurutla, yani kurutulmuş yoğurtla harmanlandığı doyurucu bir yemektir. Üzerine kızdırılmış tereyağı gezdirilir. Baklagil ve tahılın bir arada kullanılması onu hem besleyici hem de uzun kışlara uygun bir sofra yemeği yapar; yörenin komşu illerinde de sevilerek pişirilir.

Keledoş nedir? Keledoş; dövme buğday, nohut ve kuru fasulyenin etle uzun süre pişirilip üzerine sıcak suda ezilmiş kurut eklenmesiyle yapılan bir kış yemeği. Kurut, kurutulup sertleştirilmiş yoğurt: yaz sütünü kışa taşıyan geleneksel kiler ürünü. Yemek tek başına bir öğün sayılıyor ve üzerine kızdırılmış tereyağı geziniliyor. Kurutun doğrudan tencereye atılmaması gerekiyor; önce ezilip çözülmezse topaklanıyor.

Bu notlar il sayfalarımızın mutfak karakteri, mevsim, nerede yenir, sık yapılan hatalar, komşu iller ve SSS bölümlerinden: Hakkâri · Muş · Van.

Muş Mutfağından Diğer Tarifler

• Gözleme — Un, su ve tuzla yoğrulan hamurun oklava ile açılıp sacda pişirilmesi, arasına peynir ya da mevsiminde yabani ot konarak katlanmasıyla yapılıyor.
• Kavurma — Kuzu etinin tuzlanıp kendi yağında , su eklenmeden kısık ateşte uzun süre pişirilmesiyle yapılıyor.
• Erişte Çorbası — Elde kesilip kurutulan eriştenin kemik suyunda pişirilmesiyle yapılıyor.
• Muş Köftesi — Kıymanın ince bulgurla, su katılmadan yoğrulup küçük köfteler hâline getirilmesiyle yapılıyor.
• Çorti Aşı — Lahana turşusunun suyu alınıp etle birlikte pişirilmesiyle yapılıyor.
• Haşıl — Dövme buğdayın suda una yedirilip koyu bir lapa kıvamına gelene dek pişirilmesiyle yapılıyor.

Benzer Tarifler

• Çubuk Turşusu — Salatalık, biber, lahana ve sarımsağın tuz ve sirkeli salamurada bekletilerek fermente edilmesiyle yapılıyor.
• Zeytinyağlı Enginar — Muğla usulünde enginar tabak hâlinde değil, bütün bırakılıp içi doldurularak pişiriliyor: bezelye, havuç, patates ve dereotu enginarın göbeğine yerleş
• Yumurtalı Isput — Karadeniz’in yabani otu ıspıtın soğanla kavrulup üzerine yumurta kırılmasıyla yapılıyor.
• Keldoş — Çökeleğin sıcak suyla ayran kıvamına getirilip sarımsakla kaynatılması ve içine doğranmış mayasız sac ekmeği eklenmesiyle yapılıyor; üzerine kızdırılm
• Şevketibostan — Kaz Dağları eteklerinde ilkbaharda çıkan dikenli bir otun kök ve gövdesinden yapılıyor.

Sık Sorulan Sorular

🔗 İlgili tarifler: Haside Tarifi · Kavut Tarifi · Keşkek Tarifi

---

👤 Hakkımızda | ✉️ İletişim | 🔐 Gizlilik Politikası