Yüksük Çorbası Tarifi

Son güncelleme: 28 Eylül 2026

Elde açılan hamurun yüksük büyüklüğünde parçalara ayrılıp nohut ve et suyunda pişirilmesiyle yapılıyor. Uşak’ta çorbanın adı bu yüksük biçiminden geliyor; hamurlar tek tek parmak ucuyla biçimlendirildiği için hazırlığı uzun sürüyor. Yüksükler unlanıp ayrı tutuluyor; unlanmayan hamurlar tencerede birbirine yapışıyor. Yüksük Çorbası, sitemizdeki yöresel mutfak sayfalarında Malatya, Uşak illerinde yer alıyor; ölçüler ve püf noktaları ilden ile değişebiliyor. Aşağıdaki temel tarif Uşak sürümünden alındı, her ilin kendi hâli ise o ilin sayfasında.

Temel Yüksük Çorbası Tarifi

4 kişilik · toplam ≈75 dakika · porsiyon başına ≈300 kcal

Malzemeler

• 2 su bardağı un, 1 yumurta, ~1/2 çay bardağı su, 1 tutam tuz (hamur için)
• 1 su bardağı haşlanmış nohut
• 6-7 su bardağı et suyu (kemikli et veya tavuk suyu)
• 2 yemek kaşığı tereyağı
• 1 yemek kaşığı domates salçası
• 1 tatlı kaşığı kuru nane
• 1 çay kaşığı tuz, 1/2 çay kaşığı karabiber
• Servis için sarımsaklı yoğurt ve 1/2 limon suyu (isteğe bağlı)

Yapılışı

1. Unu kaba eleyip ortasını açın; yumurta, tuz ve suyu ekleyip ele yapışmayan sıkı bir hamur yoğurun, üzerini nemli bezle örtüp 15-20 dakika dinlendirin.
2. Hamuru mantı hamuru inceliğinde açıp yaklaşık 1-1,5 santimlik minik kareler halinde kesin.
3. Her küçük kareyi parmak ucuna (yüksük gibi) sarıp köşelerini bastırarak yüksük biçiminde bükün ve unlanmış tepsiye dizin.
4. Et suyunu geniş bir tencerede kaynatıp haşlanmış nohudu ekleyin, ardından minik yüksük hamurlarını teker teker ilave edip yapışmaması için arada karıştırın.
5. Hamurlar yüzeye çıkıp yumuşayana kadar kısık-orta ateşte 12-15 dakika pişirin; tuz ve karabiberi bu aşamada ekleyin.
6. Küçük bir tavada tereyağını eritip salçayı kokusu çıkana kadar 1-2 dakika kavurun, ocağı kapatıp kuru naneyi ekleyin.
7. Naneli salçalı yağı çorbanın üzerine gezdirip karıştırın ve bir taşım daha kaynatıp ocaktan alın.
8. İsterseniz servis sırasında üzerine sarımsaklı yoğurt ve birkaç damla limon ekleyerek sıcak servis edin.

Püf noktası: Kışın sofra bu çorbayla açılıyor.

Püf Noktaları ve Sık Yapılan Hatalar

Bu yemeği yapan illerin kendi mutfak notlarından derlendi:

• Malatya: Hamurlar kaynamayan suya atılırsa birbirine yapışıp topak oluyor.
• Uşak: Unu kaba eleyip ortasını açın; yumurta, tuz ve suyu ekleyip ele yapışmayan sıkı bir hamur yoğurun, üzerini nemli bezle örtüp 15-20 dakika dinlendirin.

Ne Zaman ve Nasıl Yenir?

Malatya’da yüksük çorbası mantı hamurunun kış sofrasındaki kolu; hamur önceden hazırlanıp kurutulabildiği için soğuk günlerde kısa sürede kuruluyor.

İl İl Ne Değişiyor?

Malatya sürümü

Küçük karelere kesilip parmak ucunda yüksük biçiminde kıvrılan hamurun, parça et ve nohutla kaynatılan salçalı suda pişirilmesiyle yapılıyor. Malatya’da yüksük çorbası mantı hamurunun kış sofrasındaki kolu; hamur önceden hazırlanıp kurutulabildiği için soğuk günlerde kısa sürede kuruluyor. Üzerine tereyağında kızdırılmış nane ve pul biber geliyor. Malzemede ayrışan yanı: 500 g kemikli parça kuzu ya da dana eti, 1 çay bardağı nohut (bir gece ıslatılmış), 1 yemek kaşığı domates ya da biber salçası. Bu sürümde pişirme süresi 90 dk, porsiyon 6 kişilik.

Süre ve porsiyon karşılaştırması

Aynı yemek olsa da emek ve doyuruculuk ilden ile değişiyor: pişirme süresi 75 dk, 90 dk; porsiyon başına 300 kcal, 360 kcal. Fark genellikle et oranından, ocak-fırın tercihinden ve porsiyon büyüklüğünden geliyor.

2 İlde Yüksük Çorbası

Her ilin kendi ölçüleri ve püf noktalarıyla o ilin sayfasında:

• Malatya — Küçük karelere kesilip parmak ucunda yüksük biçiminde kıvrılan hamurun, parça et ve nohutla kaynatılan salçalı suda pişirilmesiyle yapılıyor.
• Uşak — Elde açılan hamurun yüksük büyüklüğünde parçalara ayrılıp nohut ve et suyunda pişirilmesiyle yapılıyor.

Bu Tarifte Geçen Terimler

Tarifin malzeme ve adımlarında geçen yöresel mutfak terimlerinin kısa açıklaması; tamamı Yöresel Mutfak Sözlüğü sayfasında.

• Kemikli et: Kemiği çıkarılmadan pişirilen et. Kemikteki ilik ve bağ dokusu uzun pişmede erir, suyu koyulaştırır ve tada derinlik verir.
• Salça: Domates ya da biberin kaynatılıp güneşte koyulaştırılması. Ev salçası kurutulduğu için yoğundur ve az kullanılır; tencereye atılmadan önce yağda kısaca kavrulması ham tadını alır.
• Mantı: Açılan hamurun küçük kesilip içine harç konarak kapatılması ve haşlanması. Boyu ve içi yöreye göre değişir: kimi ilde tırnak ucu kadar, kimi ilde avuç içi büyüklüğündedir; kimi mantı haşlanmaz, fırınlanır.

Yüksük Çorbası: Sofradaki Yeri, Mevsimi ve Sık Yapılan Hatalar

Uşak

• 🧭 Sofradaki yeri: Yüksük çorbası, hamurun yüksük büyüklüğünde kesilip kapatılması ve nohutlu et suyunda pişirilmesi; adı bu minik parçalardan geliyor ve asıl ustalık boyutlarında.
• 🧭 Sofradaki yeri: Alacatene ve yüksük çorbası başka illerde pek duyulmayan iki yerel addır.
• 📅 Ne zaman: Aralık–Şubat: Karasal iklimin uzun kışı
• ⚠️ Sık yapılan hata: Yüksük hamurunu iri kesmek. Çorba mantıya dönüyor; asıl ustalık parçaların yüksük büyüklüğünde olmasında.

Yüksük Çorbası nedir? Yüksük Çorbası, adını içine atılan yüksük büyüklüğündeki minik mantı ya da hamur toplarından alır. Küçük hamur parçaları et suyu ya da tarhana bazlı çorbaya eklenir, üzerine yoğurt ve naneli yağ gezdirilir. Emek isteyen bu çorba, Uşak’ta düğün ve özel gün sofralarının sevilen bir başlangıcıdır.

Yüksük çorbası neden bu adı almış? Çünkü içindeki hamurlar yüksük büyüklüğünde. İnce açılan hamur minik parçalar hâlinde kesilip kapatılıyor ve nohutlu et suyunda pişiriliyor. El emeği isteyen bir çorba ve Uşak’ın kış sofrasının ısıtıcı başlangıcı. Hamurlar iri kesilirse çorba mantıya dönüşüyor; asıl ustalık parçaların küçüklüğünde ve eşit boyda olmasında.

Bu notlar il sayfalarımızın mutfak karakteri, mevsim, nerede yenir, sık yapılan hatalar, komşu iller ve SSS bölümlerinden: Uşak.

Uşak Mutfağından Diğer Tarifler

• Keşkek — Dövme buğdayın kuzu etiyle saatlerce kaynatılması ve tokmakla dövülerek lapa kıvamına getirilmesiyle yapılıyor.
• Haşhaşlı Çörek — Mayalı hamurun içine haşhaş, şeker ve yağdan oluşan harcın konup rulo yapılmasıyla hazırlanıyor.
• Höşmerim — Tuzu alınmış taze peynirin tereyağında eritilip un ve şekerle kısık ateşte koyulaştırılmasıyla yapılıyor; Uşak sürümünde irmik kullanılmıyor.
• Kavurma — Kuzu etinin kendi yağında, ağır ateşte suyunu çekene dek pişirilmesiyle yapılıyor.
• Tarhana — Yoğurt, un, domates, biber ve soğanın yoğrulup mayalandırılması, güneşte kurutulup ufalanmasıyla hazırlanıyor.
• Ciğer Sarma — Kuzu ciğerinin pirinç, soğan ve baharatla hazırlanan harçla birlikte kuzu gömleğine (iç yağ zarına) sarılıp fırında pişirilmesiyle yapılıyor.

Benzer Tarifler

• Ekşili Çorba — Aşurelik buğday, yeşil mercimek ve nohutun birlikte pişirilip sumak ekşisiyle keskinleştirilmesiyle yapılıyor.
• Tutmaç Çorbası — Küçük karelere kesilen hamurun mercimekle haşlanıp yoğurtla terbiye edilmesiyle yapılıyor.
• Döğme Çorbası — Dövülmüş buğdayın (döğme) et suyu ve sebzelerle uzun süre kaynatılmasıyla pişiriliyor.
• Arabaşı Çorbası — Denizli'nin kış aylarının vazgeçilmez yöresel lezzeti Arabaşı, kavrulmuş un, salça ve tavuk etiyle pişen kıvamlı bir çorbanın ekşi mayalı titrek…
• Ecevit Çorbası — Yeşil mercimeğin el kesmesi erişteyle birlikte pişirilmesiyle yapılan sade bir çorba; üzerine kızdırılmış tereyağı ve nane geziniliyor.

Sık Sorulan Sorular

🔗 İlgili tarifler: Alacatene Tarifi · Analı Kızlı Tarifi · Cendere Tatlısı Tarifi

---

👤 Hakkımızda | ✉️ İletişim | 🔐 Gizlilik Politikası