Çökelek Böreği Tarifi

Son güncelleme: 28 Eylül 2026

Yufkaların süt, yumurta ve yağdan oluşan terbiyeyle ıslatılıp aralarına maydanozlu çökelek serilmesiyle yapılıyor. Tunceli’nin dağ köylerinde çökelek yağı alınmış sütten elde edildiği için bol bulunuyor; börek de bu yüzden peynirle değil çökelekle kuruluyor. Üzerine tereyağı sürülüp fırına veriliyor. Çökelek Böreği, sitemizdeki yöresel mutfak sayfalarında Nevsehir, Tunceli illerinde yer alıyor; ölçüler ve püf noktaları ilden ile değişebiliyor. Aşağıdaki temel tarif Tunceli sürümünden alındı, her ilin kendi hâli ise o ilin sayfasında.

Temel Çökelek Böreği Tarifi

6 kişilik · toplam ≈50 dakika · porsiyon başına ≈420 kcal

Malzemeler

• 5-6 yufka
• 300 g çökelek
• 1/2 demet maydanoz
• 2 yumurta
• 1 su bardağı süt
• 1/2 su bardağı sıvı yağ
• tereyağı (üzeri için)

Yapılışı

1. Yumurta, süt ve sıvı yağı çırpıp terbiye hazırlayın.
2. Çökelek ve maydanozu karıştırıp iç harcını yapın.
3. Yağlanmış tepsiye yufkayı serip üzerine terbiyeden gezdirin.
4. Çökelek harcını serperek yufkaları katlayın.
5. Kalan terbiyeyi üzerine döküp tereyağı gezdirin.
6. 180°C fırında yaklaşık 30 dakika, üzeri kızarana kadar pişirin.

Püf noktası: Çökelek kuruysa terbiyeden birkaç kaşık harca katılıyor, yoksa börek kesildiğinde içi dağılıyor.

Püf Noktaları ve Sık Yapılan Hatalar

Bu yemeği yapan illerin kendi mutfak notlarından derlendi:

• Nevsehir: Çökeleğe bir yumurta katılıyor; katılmazsa harç fırında kuruyup dağılıyor.

İl İl Ne Değişiyor?

Nevsehir sürümü

Çökeleğin ince yufkalara serilip rulo yapılması ve fırınlanmasıyla yapılıyor. Nevşehir’de çökelek Kapadokya köylerinin peyniri; yağı alınmış sütten yapıldığı için hafif kalıyor ve börek bu yüzden peynirle değil çökelekle kuruluyor. Çökeleğe bir yumurta katılıyor; katılmazsa harç fırında kuruyup dağılıyor. Malzemede ayrışan yanı: 5 yufka, 300 g çökelek peyniri, yarım demet maydanoz. Bu sürümde pişirme süresi 50 dk, porsiyon 6 kişilik.

2 İlin Çökelek Böreği

Her ilin kendi ölçüleri ve püf noktalarıyla o ilin sayfasında:

• Nevşehir — Çökeleğin ince yufkalara serilip rulo yapılması ve fırınlanmasıyla yapılıyor.
• Tunceli — Yufkaların süt, yumurta ve yağdan oluşan terbiyeyle ıslatılıp aralarına maydanozlu çökelek serilmesiyle yapılıyor.

Bu Tarifte Geçen Terimler

Tarifin malzeme ve adımlarında geçen yöresel mutfak terimlerinin kısa açıklaması; tamamı Yöresel Mutfak Sözlüğü sayfasında.

• Terbiye: Yoğurt, yumurta sarısı ve unun çırpılıp sıcak çorbaya azar azar katılması. Amaç yoğurdun kesilmesini önlemek: karışıma önce kepçeyle sıcak su alınır, ısınan terbiye sonra tencereye döner ve tencere kaynatılmadan karıştırılır.
• Yufka: Oklavayla kâğıt inceliğinde açılmış mayasız hamur. Sacda kısa süre pişirilip kurutulursa aylarca dayanır; kullanmadan önce üzerine su serpilip yumuşatılır.
• Börek: Yufka ya da açılmış hamurun harçla katlanıp pişirilmesi. Su böreği haşlanmış yufkayla, sac böreği pişmiş yufkayla, kol böreği çiğ hamurla yapılır — ad yufkanın işlenişini anlatır, harcı değil.

Çökelek Böreği: Sofradaki Yeri, Mevsimi ve Sık Yapılan Hatalar

Nevşehir

• 📅 Ne zaman: Mart–Mayıs: Bahar; süt ürünleri tazelenir — Çökelek börek ve kahvaltıda kullanılır
• 🎁 Alırken ve saklarken: Çökelek. Yöresel süt ürünü; soğuk zincir gerektiriyor, uzun yolda buz aküsüyle taşınmalı.

Tunceli

• 🧭 Sofradaki yeri: Yaylalarda üretilen peynirin yan ürünü çökelek burada atılmıyor: ince yufkaya serpilip sarılıyor ve sacda pişirilerek çökelek böreğine dönüşüyor.
• 🧭 Sofradaki yeri: Çökelek peynirden daha kuru ve ekşimsi olduğu için böreğe belirgin bir tat veriyor.
• 📅 Ne zaman: Haziran–Ağustos: Yaylacılık dönemi
• 📍 Nerede yenir: Yayla ve köy üreticileri — çökelek, peynir, tereyağı. Yaz aylarında süt ürünleri en taze hâlinde; doğrudan üreticiden alınabiliyor.
• ⚠️ Sık yapılan hata: Çökelek böreğinde yufkaya yağ sürmemek. Börek kuruyor ve katlar ayrılmıyor.
• 🎁 Alırken ve saklarken: Çökelek ve peynir. Soğuk zincir gerektiriyor; uzun yolda buz aküsüyle taşınmalı.
• ↔️ Komşu illerden farkı: Erzincan’a göre: Erzincan’da tulum peyniri belirleyici; Tunceli’de sütün yan ürünü çökelek böreğe giriyor.

Çökelek böreği neden çökelekle yapılıyor? Çünkü çökelek, yaylalarda üretilen peynirin yan ürünü ve dağlık coğrafyada sütü değerlendirmenin klasik yolu. Yağı alınmış sütten yapılan çökelek peynirden daha kuru ve ekşimsi olduğu için böreğe belirgin bir tat veriyor. İnce yufkaya serpilip sarılıyor ve sacda ya da fırında pişiriliyor. Yufkalar arasına tereyağı sürülmezse börek kuruyor.

Bu notlar il sayfalarımızın mutfak karakteri, mevsim, nerede yenir, sık yapılan hatalar, komşu iller ve SSS bölümlerinden: Nevşehir · Tunceli.

Tunceli Mutfağından Diğer Tarifler

• Ayran Aşı — Islatılmış dövme buğday ve nohutun, yumurta ve unla çırpılmış yoğurda katılıp ağır ateşte pişirilmesiyle yapılıyor.
• Kavut — Kavrulmuş buğday ununun tereyağıyla ovulup dut pekmeziyle tatlandırılmasıyla yapılıyor.
• Kavurma — Yağlı koyun etinin kuyruk yağıyla, su eklenmeden kendi suyunu çekene dek kavrulmasıyla yapılıyor.
• Sirepati — Kızartılıp ufalanan yufkaların sarımsaklı süzme yoğurtla katlanması ve üzerine salçalı kızgın tereyağı dökülmesiyle yapılıyor.
• Gulik — Baharda dağ eteklerinden toplanan gulik otunun soğanla kavrulup çökelekle birleştirilmesiyle yapılıyor.
• Dağ Otu Çorbası — Yaylalardan derlenen otların soğan ve salçayla kavrulup ince bulgurla birlikte pişirilmesiyle yapılıyor.

Benzer Tarifler

• Yapıştırma — Açılan ince hamurun üzerine kıymalı harcın yayılıp tandır ya da fırın duvarına yapıştırılarak pişirilmesiyle yapılıyor; adı bu pişirme biçiminden geli
• Ağzı Açık — Yassı açılan hamurun üzerine kıymalı harcın yayılıp kenarları kıvrılmadan fırınlanmasıyla yapılıyor.
• Çiğleme — Un, yumurta ve sütle hazırlanan akışkan hamurun yağlı tavada ince ince pişirilmesiyle yapılıyor.
• Amasya Çöreği — Mayalı hamurun ince açılıp arasına tahin, ceviz , şeker ve tarçın harcı sürülmesi, rulo sarılıp fırınlanmasıyla yapılıyor.
• Beypazarı Kurusu — Hamurun ince açılıp iki kez pişirilerek tamamen kurutulmasıyla yapılıyor; adını da bu sertliğinden alıyor.

Sık Sorulan Sorular

🔗 İlgili tarifler: Alabalık Izgara Tarifi · Arabaşı Çorbası Tarifi · Ayran Aşı Tarifi

---

👤 Hakkımızda | ✉️ İletişim | 🔐 Gizlilik Politikası