Ayva Boranısı Tarifi
Son güncelleme: 28 Eylül 2026
Kuzu etinin soğanla kavrulup kendi suyunda yumuşatılması, iri dilimlenmiş ayvaların etin üzerine dizilip az pekmezle birlikte ayvalar yumuşayana kadar pişirilmesiyle yapılıyor. Osmanlı mutfağından kalan bu meyveli et yemeği Kırşehir’de manilere ve türkülere konu olacak kadar sevilmiş; 2021’de Kırşehir adıyla coğrafi işaret aldı ve özel günlerde, ayvanın olduğu güz ve kış aylarında pişiriliyor. Aşağıdaki tarif Kırşehir sürümüdür; ilin diğer yemekleriyle birlikte Kırşehir sayfasında yer alıyor.
Temel Ayva Boranısı Tarifi
6 kişilik · toplam ≈100 dakika · porsiyon başına ≈440 kcal
Malzemeler
- 700 g kemikli kuzu eti (kuşbaşı)
- 3 büyük ayva (kabuklu, çekirdek evi alınmış)
- 1 kuru soğan (küp doğranmış)
- 1 yemek kaşığı domates salçası
- 1 yemek kaşığı üzüm pekmezi
- 2 yemek kaşığı tereyağı
- Tuz, karabiber ve 3 su bardağı sıcak su
Yapılışı
- Tereyağını tencerede eritip eti ekleyin ve suyunu salıp çekene kadar orta ateşte 15 dakika kavurun.
- Soğanı ekleyip yumuşayana kadar çevirin, salçayı katıp kokusu çıkana kadar bir iki dakika kavurun.
- Sıcak suyu ekleyip kapağı kapatın ve kısık ateşte et yumuşayana kadar 45-50 dakika pişirin.
- Bu arada ayvaları kabuklarıyla dörde, sonra iri dilimlere bölün ve kararmasınlar diye limonlu suda bekletin.
- Ayva dilimlerini etin üzerine yan yana dizin, pekmezi az suyla açıp gezdirin, tuz ve karabiberi ekleyip kapağı kapatarak 25-30 dakika pişirin.
- Ayvalar çatal batacak kadar yumuşayıp sos koyulaşınca ocağı kapatın ve yemeği karıştırmadan, ayvalar dağılmasın diye kepçeyle servis edin.
Nerede Yapılıyor?
Her ilin kendi ölçüleri ve püf noktalarıyla o ilin sayfasında:
- Kırşehir — Kuzu etinin soğanla kavrulup kendi suyunda yumuşatılması, iri dilimlenmiş ayvaların etin üzerine dizilip az pekmezle birlikte ayvalar yumuşayana kadar pişirilmesiyle yapılıyor.
Bu Tarifte Geçen Terimler
Tarifin malzeme ve adımlarında geçen yöresel mutfak terimlerinin kısa açıklaması; tamamı Yöresel Mutfak Sözlüğü sayfasında.
- Kuşbaşı: Etin ceviz büyüklüğünde, bir lokmalık küplere doğranmış hâli. Kıymadan farkı lifin bütün kalması: güveçte ve sulu yemekte uzun pişmeye dayanır, dağılmaz.
- Pekmez: Üzüm, dut ya da başka meyve suyunun şeker eklenmeden kaynatılarak koyulaştırılması. Tatlılıkta şekerin yerini tutar; ayrıca tahinle karıştırılıp doğrudan kahvaltıya çıkar.
- Salça: Domates ya da biberin kaynatılıp güneşte koyulaştırılması. Ev salçası kurutulduğu için yoğundur ve az kullanılır; tencereye atılmadan önce yağda kısaca kavrulması ham tadını alır.
Kırşehir Mutfağından Diğer Tarifler
- Keşkek — Buğdayla etin ağır ateşte saatlerce pişirilip dövülerek liflerinin birleştirilmesiyle yapılıyor.
- Höşmerim — Un, süt, yumurta ve tereyağının birlikte pişirilerek tane tane bir kıvama getirilmesiyle yapılıyor; sıcak servis ediliyor.
- Arabaşı — Tavuk suyunun salça, un ve pul biberle kıvamlı bir çorbaya çevrilip limonla ekşitilmesi, yanında ayrıca pişirilip tepside dondurulan un hamurunun küp…
- Haside — Unun tereyağında kavrulup pekmezle açılması ve koyu bir bulamaç hâline gelene dek karıştırılmasıyla yapılıyor.
- Kırşehir Tava — Kuşbaşı etin sebzelerle tepsiye dizilip fırında pişirilmesiyle yapılıyor.
- Çullama — Kızartılan yufkaların et suyuyla ıslatılıp aralarına didiklenmiş et serilerek katlanmasıyla yapılıyor.
Benzer Tarifler
- Kuru Fasulye — Bir gece ıslatılan İspir fasulyesinin kuşbaşı kuzu eti, soğan ve salçayla kısık ateşte ağır ağır pişirilmesiyle yapılıyor; tane kabuğunu atmadan…
- Borani — Soğanla kavrulan ıspanağın bir avuç pirinçle kendi suyunda pişirilip tepsiye yayılması, üzerine sarımsaklı yoğurt çekilip pul biberli tereyağıyla…
- Madımak Yemeği — Yörede madımak denen yabani otun ayıklanıp haşlanması, soğan ve kavurmayla kavrulup bulgurla pişirilmesiyle hazırlanıyor.
- Çömlek Fasulyesi — Niğde’nin kendine has toprağında yetişen kuru fasulyenin et ve kemik suyuyla toprak çömlekte, kısık ateşte saatlerce pişirilmesiyle yapılıyor.
- Ekşi Lahana — Sonbaharda kıyılıp tuzla küplere basılan ve ekşitilen beyaz lahananın kışın süzülüp tereyağında soğanla kavrulması, kurutulmuş et ve bulgurla…
Sık Sorulan Sorular
Ayva Boranısı nasıl yapılır?
Kısaca: Tereyağını tencerede eritip eti ekleyin ve suyunu salıp çekene kadar orta ateşte 15 dakika kavurun. Son adımda ayvalar çatal batacak kadar yumuşayıp sos koyulaşınca ocağı kapatın ve yemeği karıştırmadan, ayvalar dağılmasın diye kepçeyle servis edin.
Ayva Boranısı nereye ait?
Kırşehir mutfağının yemeklerinden. Kırşehir sayfamızda ilin diğer yöresel lezzetleriyle birlikte anlatılıyor.
Ayva Boranısı kaç kişilik, ne kadar sürüyor?
Bu sayfadaki tarif 6 kişilik ölçüyle veriliyor, pişirme süresi 100 dk, porsiyon başına yaklaşık 440 kcal. Ölçüler bir katı ya da yarısı alınarak kolayca büyütülüp küçültülebilir.
Ayva Boranısı neye benziyor?
Aynı yöntem ve malzeme ailesinden tarifler: Kuru Fasulye, Borani, Madımak Yemeği. Hepsi bu sitede kendi sayfasında malzemeleri ve adımlarıyla anlatılıyor.
🔗 İlgili tarifler: Arabaşı Tarifi · Besmeç Tarifi · Haside Tarifi
👤 Hakkımızda | ✉️ İletişim | 🔐 Gizlilik Politikası