Ayva Gallesi Tarifi
Son güncelleme: 28 Eylül 2026
Koyun gerdanı ile nohudun birlikte haşlanması, kemik ve yağından ayrılan etin küçük doğranıp ayva, şeker ve kendi haşlama suyuyla yeniden kaynatılmasıyla yapılıyor. Adı tatlıya benzese de bu bir et yemeği; ayvanın mayhoşluğuyla şekerin tatlılığı etin yağını dengeliyor. Aşağıdaki tarif Amasya sürümüdür; ilin diğer yemekleriyle birlikte Amasya sayfasında yer alıyor.
Temel Ayva Gallesi Tarifi
6 kişilik · toplam ≈120 dakika · porsiyon başına ≈430 kcal
Malzemeler
- 500 g kemikli koyun gerdanı
- 200 g nohut (bir gece ıslatılmış)
- 4 orta boy ayva
- 250 g toz şeker
- 4 su bardağı su
- 1 çay kaşığı tuz
Yapılışı
- Islatılmış nohutu ve yıkanmış koyun gerdanını tencereye alın, dört su bardağı su ekleyip köpüğünü alarak kaynatın.
- Ateşi kısıp et kemikten ayrılana ve nohut yumuşayana kadar yaklaşık bir buçuk saat haşlayın ya da düdüklüde 40 dakika pişirin.
- Eti tencereden çıkarıp soğutun, kemik ve yağlarını ayıklayın ve etleri küçük kuşbaşı parçalar hâlinde doğrayın.
- Ayvaları soyup çekirdek yataklarını çıkarın ve et parçalarıyla aynı büyüklükte, küçük küpler hâlinde doğrayın.
- Doğranmış eti ve ayvayı nohutlu et suyuna geri koyun, şekeri ve tuzu ekleyip ayvalar yumuşayana kadar orta ateşte 15-20 dakika pişirin.
- Galle bir taşım daha kaynayınca ocaktan alın ve kapağı kapalı olarak on dakika dinlendirdikten sonra ılık servis edin.
Püf noktası: Ayva et kadar küçük doğranmazsa pişme süreleri tutmuyor ve ayva sert kalıyor.
Ne Zaman ve Nasıl Yenir?
Amasya’da özellikle sonbaharda, bayram gibi özel günlerde sofraya çıkıyor; ayva yerine kuru kayısı ya da erikle yapılan sürümleri de var.
Nerede Yapılıyor?
Her ilin kendi ölçüleri ve püf noktalarıyla o ilin sayfasında:
- Amasya — Koyun gerdanı ile nohudun birlikte haşlanması, kemik ve yağından ayrılan etin küçük doğranıp ayva, şeker ve kendi haşlama suyuyla yeniden kaynatılmasıyla yapılıyor.
Bu Tarifte Geçen Terimler
Tarifin malzeme ve adımlarında geçen yöresel mutfak terimlerinin kısa açıklaması; tamamı Yöresel Mutfak Sözlüğü sayfasında.
- Kuşbaşı: Etin ceviz büyüklüğünde, bir lokmalık küplere doğranmış hâli. Kıymadan farkı lifin bütün kalması: güveçte ve sulu yemekte uzun pişmeye dayanır, dağılmaz.
Amasya Mutfağından Diğer Tarifler
- Keşkek — Yörede kendimelik denen keşkeklik buğdayın koyun eti, kuyruk yağı, nohut ve bir kaşık çemenle keşkek çömleğine konup üç parmak suyla fırında dört-beş…
- İrmik Helvası — İrmiğin tereyağında pembeleşene dek kavrulup şekerli sıcak sütle ya da suyla pişirilmesiyle yapılıyor.
- Toyga Çorbası — Bir gece ıslatılan dövme buğday ve haşlanmış nohudun süzme yoğurt, yumurta sarısı ve unla terbiye edilerek kaynatılmasıyla yapılıyor.
- Amasya Çöreği — Mayalı hamurun ince açılıp arasına tahin, ceviz , şeker ve tarçın harcı sürülmesi, rulo sarılıp fırınlanmasıyla yapılıyor.
- Bakla Dolması — Suda şişirilen kuru baklaların içi boşaltılıp pirinçli harçla doldurulmasıyla yapılıyor.
- Amasya Elması Tatlısı — Sert ve kokulu Amasya (misket) elmasının sap tarafından kapak açılıp çekirdek evinin boşaltılması, içine cevizli-tarçınlı harç doldurulup şerbette…
Benzer Tarifler
- Aşur — Bir gece ıslatılan aşurelik buğdayın bol suda saatlerce, taneler açılıp suyu koyulaşana kadar pişirilmesi, şeker ve tarçınla tatlandırılıp kâselere…
- Hüppülü — Bir gün önceden haşlanan barbunyanın, yörede tavşut denen kurutulmuş elma dilimleriyle birlikte sıcak suda kaynatılması ve pişmeye yakın şekerlenip…
- Çirleme — Kuşbaşı dana etinin tereyağında soğanla kavrulup ıslatılmış nohutla pişirilmesi, sonra kuru kayısı ve üzüm pekmezi eklenerek ağır ateşte…
- Guymak — Kaymak, un ve sütün birlikte yarım saat, pembemsi bir renk alana kadar kavrulması, tepsiye yayılıp fırında üzeri kızartılması ve fırından çıkar…
- Pelamuşi — Taze sıkılmış siyah üzüm suyunun kaynatılıp soğuk şırayla açılan unla koyulaştırılması, gerekirse şekerle tatlandırılıp kalıplara dökülmesi ve…
Sık Sorulan Sorular
Ayva Gallesi nasıl yapılır?
Kısaca: Islatılmış nohutu ve yıkanmış koyun gerdanını tencereye alın, dört su bardağı su ekleyip köpüğünü alarak kaynatın. Son adımda galle bir taşım daha kaynayınca ocaktan alın ve kapağı kapalı olarak on dakika dinlendirdikten sonra ılık servis edin.
Ayva Gallesi yaparken nelere dikkat etmeli?
Ayva et kadar küçük doğranmazsa pişme süreleri tutmuyor ve ayva sert kalıyor.
Ayva Gallesi nereye ait?
Amasya mutfağının yemeklerinden. Amasya sayfamızda ilin diğer yöresel lezzetleriyle birlikte anlatılıyor.
Ayva Gallesi kaç kişilik, ne kadar sürüyor?
Bu sayfadaki tarif 6 kişilik ölçüyle veriliyor, pişirme süresi 2 saat, porsiyon başına yaklaşık 430 kcal. Ölçüler bir katı ya da yarısı alınarak kolayca büyütülüp küçültülebilir.
Ayva Gallesi neye benziyor?
Aynı yöntem ve malzeme ailesinden tarifler: Aşur, Hüppülü, Çirleme. Hepsi bu sitede kendi sayfasında malzemeleri ve adımlarıyla anlatılıyor.
🔗 İlgili tarifler: Amasya Elması Tatlısı Tarifi · Amasya Çöreği Tarifi · Bakla Dolması Tarifi
👤 Hakkımızda | ✉️ İletişim | 🔐 Gizlilik Politikası