Zeytinyağlı Taze Bakla Tarifi
Son güncelleme: 29 Eylül 2026
Nisan ve mayıs aylarında pazarlara düşen taze bakla, kışın ardından sofraya gelen ilk yeşil müjdelerden biridir. Körpe olduğu sürece kabuğuyla birlikte pişirilir; iri baklanın pamuksu, sert kabuğu atılır ama genç baklada kabuk da yumuşacık ve lezzetlidir. Zeytinyağlı taze bakla bu yüzden kısa bir mevsime sıkışmış, çoğu evde yılda birkaç kez yapılıp heyecanla beklenen bir yemektir.
Tarifin iki vazgeçilmezi var: bol dereotu ve pişirme suyuna eklenen limon. Dereotu baklanın hafif otsu tadını tamamlar; limon hem tadı açar hem de kabuğun kararmasını geciktirir. Yemeğin sofradaki eşi ise sarımsaklı yoğurttur; soğuk baklanın üzerine bir kaşık yoğurt koymadan yemeyen çok kişi vardır. Aşağıda doğru baklayı seçmekten ayıklamaya, pişirmeden servise kadar her aşamayı ve yıllar içinde evlerde oluşmuş küçük farkları bulacaksınız.
Temel Zeytinyağlı Taze Bakla Tarifi
4 kişilik · hazırlık 25 dakika · pişirme 50 dakika · porsiyon başına ≈370 kcal · ayrıca soğuması için yaklaşık 1 saat
Malzemeler
Bakla için
- 1 kg körpe, ince kabuklu taze bakla
- 2 orta boy kuru soğan
- 3-4 dal taze soğan (isteğe bağlı)
- 1 demet dereotu
- Yarım su bardağı zeytinyağı (yaklaşık 100 ml)
- 1 limonun suyu
- 1 tatlı kaşığı toz şeker
- 1 yemek kaşığı pirinç ya da 1 tatlı kaşığı un
- 1,5 tatlı kaşığı tuz
- 1,5 su bardağı sıcak su
Sarımsaklı yoğurt için
- 1,5 su bardağı süzme ya da tam yağlı yoğurt
- 1-2 diş sarımsak
- Bir tutam tuz
Yapılışı
- Baklaları bol suda yıkayın. Her birinin iki ucunu bıçakla kesip kenarlardaki lifi fasulye ayıklar gibi çekin; kabuk kalınlaşmış, içi şişkin ya da lekeli olanları ayırın.
- Ayıklanan baklaları 3-4 santimlik parçalar hâlinde doğrayın ve içine yarım limonun suyunu sıktığınız soğuk suya bırakın. Bakla kesildiği yerden çabuk karardığı için bu bekletme rengini korur.
- Kuru soğanları ince yarım ay doğrayın, kullanıyorsanız taze soğanları halka kesin. Dereotunun kalın saplarını ayırıp yapraklı kısmını iri kıyın; sapları atmayın, baklanın arasına koyacaksınız.
- Tencerede zeytinyağını orta ateşte ısıtın, soğanları ekleyip 5 dakika renk almadan yumuşatın. Soğan pembeleşmeye başlamadan baklalara geçin.
- Baklaları sudan süzüp tencereye ekleyin ve 5 dakika boyunca, kabukların rengi koyu yeşile dönene kadar ara ara çevirin. Bu sırada kıyılmış dereotunun yarısını ve saplarını serpiştirin.
- Şekeri, tuzu, yıkanmış pirinci ve kalan limon suyunu ekleyin. Sıcak suyu kenardan gezdirin; baklaları örtmemeli, ancak yarısına kadar yükselmelidir. Pirinç yerine un kullanıyorsanız suyun içinde eritip öyle ekleyin.
- Kapağı kapatıp kaynamaya bırakın, ardından ateşi kısın. 35-40 dakika, kabuklar tamamen yumuşayıp çatalla kolayca kesilene kadar pişirin. Arada bir tencereyi sallayarak içindekileri yer değiştirin.
- Pişme bittiğinde tencerenin dibinde az miktarda, yağla bağlanmış koyuca bir sos kalmalı. Ocağı kapatın, kalan dereotunu üzerine serpip kapağı kapatın ve yemeği tencerede soğumaya bırakın.
- Sarımsağı ezip tuzla birlikte yoğurda karıştırın. Soğumuş baklayı servis tabağına alın, yanına ya da üzerine sarımsaklı yoğurdu kaşıkla koyarak sofraya getirin.
Püf noktası: Yalnızca parmakla bastırıldığında kolayca kırılan, içindeki taneleri henüz belirginleşmemiş körpe baklayı kabuklu pişirin; kabuğu sertleşmiş iri bakla ne kadar pişirilse yumuşamaz.
Püf Noktaları ve Sık Yapılan Hatalar
- Bakla simsiyah oldu: Bakla kesildiği anda kararmaya başlar ve pişerken de koyulaşır. Doğradıktan sonra limonlu suda bekletmek ve tencereye limon eklemek rengi zeytin yeşilinde tutar; tamamen yeşil kalmasını beklemek ise gerçekçi değildir.
- Kabuklar lifli ve sert kaldı: Mevsim ilerledikçe baklanın kabuğu kalınlaşır ve lif bağlar. Pazarda bakla seçerken ince, düz ve kolayca eğilen kabukları tercih edin; iri ve tümsekli baklaların yalnızca içini ayıklayıp ayrı bir yemek yapın.
- Ağızda acımsı bir tat kalıyor: Ayıklanmayan kenar lifleri ve bakla uçlarındaki koyu kısımlar hafif bir acılık bırakabilir. Uçları cömertçe kesip lifleri çekmek, bir tatlı kaşığı şeker ve bol dereotu bu tadı belirgin şekilde yumuşatır.
- Yemek sulu kaldı, sos bağlanmadı: Pirinç ya da un sosu hafifçe koyulaştırmak için konur; atlanırsa ya da su fazla olursa tabakta sulu bir görüntü oluşur. Kapağı açıp birkaç dakika çektirmek ya da suyu baştan az tutmak çözümdür.
- Dereotu kararıp tadını kaybetti: Dereotunun tamamı en başta konursa uzun pişirmede rengi söner, kokusu uçar. Yarısını pişirmeye, yarısını ocak kapandıktan sonra eklemek hem tadı hem görüntüyü korur.
Evde Yapılan Farklı Hâlleri
İç bakla zeytinyağlısı
Mevsim sonunda kabuğu sertleşen iri baklaların yalnızca taneleri çıkarılır. Taneler soğan, havuç ve dereotuyla zeytinyağında pişirilir; bazı evlerde tanelerin ince zarı da tek tek soyulur, böylece renk parlak yeşil kalır.
Enginarla birlikte
Bahar mevsiminde enginar ve bakla aynı anda pazara geldiği için ikisi bir arada pişirilir. İç bakla, enginar çanaklarının arasına ya da içine konur; limon ve dereotu ikisinin de ortak eşlikçisidir.
Yumurtalı bakla kavurması
Haşlanıp süzülen doğranmış bakla zeytinyağında soğanla kavrulur, üzerine yumurta kırılıp karıştırılır. Kahvaltıda ya da hafif bir akşam yemeğinde sıcak yenen, pratik bir köy usulüdür.
Pirinçsiz, sadece dereotlu
Bazı evler pirinç ya da un kullanmaz; baklayı yalnızca soğan, dereotu, limon ve zeytinyağıyla pişirir. Sos daha akışkan kalır ama baklanın tadı çok daha belirgin olur.
Ne Zaman ve Nasıl Yenir?
Zeytinyağlı taze bakla soğuk ya da oda sıcaklığında, yanında sarımsaklı yoğurtla sunulur. Yoğurdu baklanın üzerine dökmek yerine tabağın kenarına koymak, isteyenin kendi karıştırmasına imkân verir. Bahar sofralarında tek başına bir öğle yemeği olabileceği gibi akşam yemeğinde ana yemeğin yanında küçük bir tabakta da yer alır; üzerine birkaç dal taze dereotu serpmek görüntüyü tazeler.
Yanına Ne Gider?
Baklanın yanına en çok taze ekmek ve bol limon yakışır. Bahar sofrasında kuzu tandır, fırında kuzu ya da ızgara köfte gibi bir et yemeğine eşlik eder; pirinç pilavı ve roka salatasıyla tamamlanan bir sofrada hafif ve dengeli bir yan tabak olur.
Saklama ve Ertesi Gün
Soğuyan bakla kapaklı bir kapta buzdolabında 3 gün saklanır; ertesi gün tadı daha da oturur. Sarımsaklı yoğurdu ayrı bir kapta saklayın ve servis sırasında ekleyin. Pişmiş baklanın dondurulması dokusunu bozar, önerilmez.
Sofradaki Yeri
Taze bakla, özellikle Ege ve Marmara’da baharın gelişini haber veren sebzelerdendir. Mevsiminde kabuklu hâliyle zeytinyağlısı yapılır, mevsim sonunda iç baklası ayıklanır, kurutulan baklasından ise fava ezmesi hazırlanır. Pek çok evde baklanın ayıklanması, masanın etrafında birlikte yapılan bir bahar işi olarak hatırlanır; zeytinyağlısı ise sarımsaklı yoğurtla birlikte baharın ilk sofralarından birini oluşturur.
Yöresel Akrabaları
Sitemizdeki yöresel tariflerden bu yemeğe yakın olanlar:
- Bakla Dolması — baklanın pirinçli harçla dolmaya dönüştüğü Amasya tarifi
- Zeytinyağlı Enginar — aynı bahar mevsiminin dereotlu zeytinyağlısı
- Zeytinyağlı Dolma — zeytinyağlı sofrasında baklayla yan yana sunulan soğuk dolma
Bu Tarifte Geçen Terimler
Tarifin malzeme ve adımlarında geçen yöresel mutfak terimlerinin kısa açıklaması; tamamı Yöresel Mutfak Sözlüğü sayfasında.
- Tandır: Toprağa gömülü, iç yüzeyi kille sıvanmış silindir fırın. Duvarı ısıyı depolayıp yavaş verdiği için hem ekmek yapışır hem et saatlerce kendi yağıyla pişer.
- Kavurma: İki anlamı var. Teknik olarak: malzemeyi az yağda, suyunu salıp çekene kadar yüksek ısıda çevirmek.
Benzer Ev Yemekleri
Tamamı Klasik Ev Yemekleri ve Tatlıları sayfasında.
Sık Sorulan Sorular
Taze bakla kabuğuyla mı pişirilir?
Körpe ve ince kabuklu bakla kabuğuyla birlikte pişirilir. Kabuk kalınlaşmış, içi şişmiş iri baklalarda ise yalnızca iç taneler çıkarılıp kullanılır.
Bakla neden kararır?
Baklanın kesilen yüzeyi havayla temas ettiğinde koyulaşır; pişirme sırasında da rengi bir miktar kararır. Limonlu suda bekletmek ve limonla pişirmek bunu azaltır.
Zeytinyağlı baklaya pirinç koymak gerekli mi?
Gerekli değil. Bir kaşık pirinç ya da un sosu hafifçe bağlamak için eklenir. Koymadığınızda suyu yarım bardak azaltmanız kıvamı dengeler.
Bir porsiyon zeytinyağlı bakla kaç kalori?
Bu tarifle yapılan bir porsiyon yaklaşık 370 kaloridir; bunun büyük kısmı zeytinyağından gelir. Yanındaki birkaç kaşık sarımsaklı yoğurt bu değere yaklaşık 50-60 kalori ekler.
Taze bakla dondurulabilir mi?
Çiğ bakla ayıklanıp doğrandıktan sonra birkaç dakika haşlanıp soğutulursa dondurulabilir. Pişmiş zeytinyağlıyı dondurmak ise kabuğu sulandırdığı için önerilmez.
👤 Hakkımızda | ✉️ İletişim | 🔐 Gizlilik Politikası
