Zeytinyağlı Taze Fasulye Tarifi
Son güncelleme: 29 Eylül 2026
Yaz geldiğinde pazar tezgâhlarını dolduran ilk sebzelerden biri taze fasulyedir ve pek çok evde mevsimin açılışı, tencerede ağır ağır pişen bir zeytinyağlı fasulyeyle yapılır. Etli hâli akşam yemeğinin sıcak ana yemeğidir; zeytinyağlısı ise öğleden sonra pişirilip soğumaya bırakılır, akşam buzdolabından çıkınca serin serin yenir. Etsiz olduğu hâlde doyurucu, ekmekle tek başına bir öğün sayılacak kadar lezzetlidir.
Tarifin sırrı malzemede değil sabırda saklı: fasulye, soğan, domates, zeytinyağı, bir tutam şeker ve çok az su. Fasulyenin kendi suyunu salıp domatesle birlikte yumuşaması için ateşin en kısıkta tutulması gerekir; aceleyle harlı ateşte pişen fasulye hem dağılır hem de o ipeksi yağ kıvamına ulaşamaz. Aşağıda ayıklamadan servise kadar bütün aşamaları, fasulyenin rengini koruyan küçük ayrıntıları, sık yapılan yanlışları ve evden eve değişen hâllerini bulacaksınız.
Temel Zeytinyağlı Taze Fasulye Tarifi
5 kişilik · hazırlık 20 dakika · pişirme 1 saat · porsiyon başına ≈250 kcal · ayrıca servisten önce soğuması için en az 1 saat
Malzemeler
Fasulye için
- 750 g taze fasulye (ayşe kadın ya da çalı fasulyesi)
- 2 orta boy kuru soğan
- 3 olgun domates (ya da 1,5 su bardağı rendelenmiş domates)
- 2-3 diş sarımsak (isteğe bağlı)
- Yarım su bardağı zeytinyağı (yaklaşık 100 ml)
- 1 tatlı kaşığı toz şeker
- 1,5 tatlı kaşığı tuz
- 1 su bardağı sıcak su
Servis için
- Birkaç dal ince kıyılmış maydanoz ya da dereotu (isteğe bağlı)
- Limon dilimleri
Yapılışı
- Fasulyeleri bol soğuk suda yıkayıp süzün. Her birinin iki ucunu kırın ve kenar boyunca uzanan ipli lifi çekerek ayıklayın; taze ve körpe fasulyede bu lif çoğu zaman kendiliğinden kopar, ama kaba fasulyede mutlaka çekilmelidir.
- Ayıkladığınız fasulyeleri bıçakla 3-4 santim boyunda, isterseniz hafif çapraz kesin. Çok iri ayşe kadın fasulyesini boylamasına ikiye yarmak da pişme süresini eşitler.
- Soğanları ince yarım ay, domatesleri kabuğunu soyup küçük küp doğrayın. Domatesin kabuğu rendeyle ya da kaynar suya birkaç saniye batırıp soğuk suya alarak kolayca çıkar.
- Geniş ve kalın dipli bir tencerede zeytinyağını orta ateşte ısıtın, soğanı ekleyip 5-6 dakika, yumuşayıp saydamlaşana kadar çevirin. Sarımsak kullanacaksanız son dakikada ekleyin; renk almasına izin vermeyin.
- Fasulyeleri soğanın üzerine alın ve tahta kaşıkla 4-5 dakika, parlak yeşil bir renk alıp hafifçe diriliğini kaybedene kadar çevirin. Bu kısa kavurma fasulyenin yağı içine çekmesini sağlar.
- Doğranmış domatesi, şekeri ve tuzu ekleyip karıştırın. Sıcak suyu tencerenin kenarından gezdirin; su fasulyeyi örtmemeli, ancak dip kısmında bir parmak kalmalı. Fasulye pişerken kendi suyunu da salacaktır.
- Kapağı kapatın, kaynamaya başlayınca ateşi en kısığa indirin ve 40-45 dakika pişirin. Arada bir kez tencereyi kulplarından tutup sallayarak karıştırın; kaşıkla sık sık karıştırmak fasulyeyi ezer.
- Fasulye çatalla bastırıldığında kolayca ezilecek kadar yumuşadığında ve tencerenin dibinde yalnızca kırmızımsı, yağlı bir sos kaldığında ocağı kapatın. Sos hâlâ suluysa kapağı açıp 5 dakika daha kısık ateşte çektirin.
- Kapağı kapalı hâlde tencerede oda sıcaklığına inmeye bırakın, ardından servis tabağına alıp buzdolabında dinlendirin. Üzerine dilerseniz kıyılmış maydanoz serpip limonla sofraya getirin.
Püf noktası: Fasulyeyi tencerede soğutun, sıcakken tabağa almayın; yağ ve domates sosu fasulyenin içine soğurken işler, bir gece dinlenen zeytinyağlı ertesi gün çok daha lezzetli olur.
Püf Noktaları ve Sık Yapılan Hatalar
- Fasulye rengini kaybedip kahverengileşti: Çok uzun ve yüksek ateşte pişirmek, kapağı sık sık açmak ya da gereğinden fazla domates kullanmak yeşil rengi söndürür. Kısık ateş, kararında domates ve zamanında kapatılan ocak, rengi zeytin yeşili bir tonda tutar.
- Taneler dağıldı, lapa oldu: Pişerken kaşıkla sürekli karıştırmak ya da fazla su eklemek fasulyeyi haşlanmış bir hâle sokar. Suyu az tutun ve tencereyi sallayarak karıştırın; fasulyenin kendi salgıladığı su pişmesi için çoğu zaman yeterlidir.
- İpli, sert lifler ağızda kaldı: Ayıklarken kenar lifi çekilmemişse pişen fasulyede çiğnenmeyen iplikler kalır. Özellikle mevsim sonunda iri ve kalın kabuklu fasulye aldıysanız iki kenarı da dikkatle ayıklayın, gerekirse soyacakla ince bir şerit alın.
- Tadı ekşi ve keskin: Olmamış, sulu domates ya da fazla salça tadı ekşitir. Bir tatlı kaşığı şeker domatesin asidini dengeler, tatlılık vermez; bu yüzden zeytinyağlı fasulyede şeker atlanmaması gereken bir ölçüdür.
- Tabağın dibinde su birikti: Ocak erken kapatıldıysa sos yağla bağlanmamış, sulu kalmış demektir. Zeytinyağlıda tabakta ayrışan pembe bir su değil, fasulyeye tutunan parlak bir yağ görülmelidir; sosu çektirmek için kapağı açıp birkaç dakika daha pişirin.
Evde Yapılan Farklı Hâlleri
Patatesli zeytinyağlı fasulye
Soyulup iri küp doğranmış iki patates, fasulyeyle aynı anda tencereye girer. Patates hem yemeği daha doyurucu kılar hem de salınan suyu emerek sosu koyulaştırır. Bu hâlde yarım bardak kadar fazladan su eklemek gerekir.
Barbunya fasulyesiyle yapılan yayvan hâl
Ege ve Marmara pazarlarında görülen geniş, yassı barbunya fasulyesi de aynı usulle pişer. Kabuğu daha etli olduğundan süre on dakika kadar uzar, tadı ise daha tatlı ve yumuşak olur.
Salçalı ve sarımsaklı hâli
Domatesin tatsız olduğu erken yaz aylarında bir yemek kaşığı domates salçası soğanla birlikte kavrulur. Birkaç diş bütün sarımsak da fasulyenin arasına gömülür; pişince tatlanan sarımsak yemeğe belirgin bir koku katar.
Kışlık kavanoz fasulyesiyle
Yazın haşlanıp kavanoza kapatılan ya da dondurulan fasulye kışın da aynı tarifle pişirilebilir. Önceden haşlandığı için süre yarıya iner; domates yerine rendelenmiş konserve domates ve biraz salça kullanılır.
Ne Zaman ve Nasıl Yenir?
Zeytinyağlı taze fasulye soğuk ya da oda ısısında yenir; sıcak servis edildiğinde zeytinyağının tadı ağırlaşır, soğuyunca ise sos fasulyeye oturur ve tatlar birbirine karışır. Yaz öğlenleri tek başına ekmekle, akşam sofralarında ise ana yemekten önce ya da yanında küçük bir tabakta sunulur. Servis tabağına alırken dipteki sosu kepçeyle fasulyenin üzerine gezdirmek ve yanına bir dilim limon koymak yeterli.
Yanına Ne Gider?
Yanına en çok taze ekmek, bir kâse ayran ya da sarımsaksız yoğurt yakışır. Zengin bir akşam sofrasında pirinç pilavı, kısır ya da çoban salatası ile birlikte, ızgara köfte veya tavuk gibi bir et yemeğinin eşlikçisi olur. Etsiz bir öğün için yanına peynirli börek ve bir tabak cacık koymak da sık rastlanan bir düzendir.
Saklama ve Ertesi Gün
Soğuyan fasulye kapaklı bir cam kapta buzdolabında 3-4 gün tazeliğini korur; ikinci gün çoğu zaman ilk günden daha lezzetlidir. Dondurmak dokusunu yumuşatıp suyunu ayrıştırdığı için önerilmez. Tabağa aldığınız kısmı buzdolabından servisten yarım saat önce çıkarın ki yağ donukluğunu kaybetsin.
Sofradaki Yeri
Zeytinyağlılar Ege, Marmara ve İstanbul mutfağında sebzenin etsiz, zeytinyağıyla pişirilip soğuk yendiği yemeklerin genel adıdır; taze fasulye bu ailenin evlerde en sık pişen üyesidir. Mevsiminde pazardan kiloyla alınır, bir kısmı pişirilir, bir kısmı kışa saklanır. Ev sofralarında “bugün zeytinyağlı var” denildiğinde çoğu kişinin aklına ilk gelen yemek, soğumaya bırakılmış bir tencere fasulyedir.
Yöresel Akrabaları
Sitemizdeki yöresel tariflerden bu yemeğe yakın olanlar:
- Çömlek Fasulyesi — kuru fasulyenin etle toprak çömlekte ağır ateşte piştiği Niğde tarifi
- Fasulye Diblesi — taze fasulyenin pirinçle kendi buharında pişen Karadeniz usulü
- Zeytinyağlı Enginar — aynı zeytinyağlı ailesinden, soğuk yenen Ege yemeği
Bu Tarifte Geçen Terimler
Tarifin malzeme ve adımlarında geçen yöresel mutfak terimlerinin kısa açıklaması; tamamı Yöresel Mutfak Sözlüğü sayfasında.
- Kavurma: İki anlamı var. Teknik olarak: malzemeyi az yağda, suyunu salıp çekene kadar yüksek ısıda çevirmek.
- Cacık: Yoğurdun su, sarımsak ve genellikle salatalıkla inceltilmesi. Yörelere göre kıvamı değişir: kimi yerde kaşıkla yenen bir meze, kimi yerde kebabın yanında içilen bir sıvıdır.
- Salça: Domates ya da biberin kaynatılıp güneşte koyulaştırılması. Ev salçası kurutulduğu için yoğundur ve az kullanılır; tencereye atılmadan önce yağda kısaca kavrulması ham tadını alır.
- Börek: Yufka ya da açılmış hamurun harçla katlanıp pişirilmesi. Su böreği haşlanmış yufkayla, sac böreği pişmiş yufkayla, kol böreği çiğ hamurla yapılır — ad yufkanın işlenişini anlatır, harcı değil.
Benzer Ev Yemekleri
Tamamı Klasik Ev Yemekleri ve Tatlıları sayfasında.
Sık Sorulan Sorular
Zeytinyağlı fasulyeye neden şeker konur?
Şeker yemeği tatlandırmak için değil, domatesin ekşiliğini yumuşatmak ve sebzenin doğal tadını öne çıkarmak için eklenir. Bir tatlı kaşığı yeterlidir; fark edilir bir tatlılık vermez.
Taze fasulye pişirmeden önce haşlanır mı?
Ev usulünde haşlanmaz; fasulye doğrudan soğanla çevrilip kendi buharında pişer, böylece tadı suya geçmez. Önceden haşlamak yalnızca dondurarak saklayacağınız fasulye için gereklidir.
Hangi fasulye zeytinyağlı için daha uygundur?
Geniş ve yassı ayşe kadın fasulyesi en çok tercih edilendir; yumuşak pişer ve sosu iyi tutar. İnce çalı fasulyesi de olur, yalnızca pişme süresi biraz kısalır.
Bir porsiyon zeytinyağlı taze fasulye kaç kalori?
Bu tarifle yapılan bir porsiyon yaklaşık 250 kaloridir ve enerjisinin büyük kısmı zeytinyağından gelir. Zeytinyağını çeyrek bardağa indirirseniz bu değer 165 civarına düşer.
Düdüklü tencerede pişirilebilir mi?
Pişirilebilir, süre 12-15 dakikaya iner; ancak fasulye çabuk dağılır ve rengi daha koyu olur. Ağır ağır pişen tencere fasulyesinin kıvamını vermez, bu yüzden evlerde pek tercih edilmez.
👤 Hakkımızda | ✉️ İletişim | 🔐 Gizlilik Politikası
