Murtuğa Tarifi

Son güncelleme: 28 Eylül 2026

Tereyağının tavada eritilip un ile kavrulması, üzerine yumurta kırılıp karıştırılmasıyla yapılıyor: birkaç malzemeyle, birkaç dakikada hazır olan bir kahvaltı tabağı. Kıvamı akışkan, tadı yoğun; Van kahvaltısının en doyurucu bölümü sayılıyor. Unun kavrulması kritik: çiğ un tadı kalırsa tabak ağırlaşıyor. Sıcak servis ediliyor ve genellikle ekmekle, bal ya da kaymağın yanında yeniyor. Murtuğa, sitemizdeki yöresel mutfak sayfalarında Ağrı, Van illerinde yer alıyor; ölçüler ve püf noktaları ilden ile değişebiliyor. Aşağıdaki temel tarif Van sürümünden alındı, her ilin kendi hâli ise o ilin sayfasında.

Temel Murtuğa Tarifi

4 kişilik · toplam ≈25 dakika · porsiyon başına ≈420 kcal

Malzemeler

• 1 su bardağı un
• 100 g tereyağı
• 3 yumurta
• 1 su bardağı su ya da süt
• Tuz
• Servis için bal ya da pekmez
• Kalın tabanlı tava

Yapılışı

1. Tereyağını tavada kısık ateşte eritin.
2. Unu ekleyip kokusu çıkıp rengi dönene kadar kavurun; çiğ un tadı kalırsa tabak ağırlaşıyor.
3. Yumurtaları tavaya kırıp hemen karıştırmaya başlayın.
4. Yumurtalar unlu yağla birleşip pürüzsüz hâle gelene kadar çırpın.
5. Az su ya da sütü ekleyip topaklanmadan akışkan bir kıvam verin.
6. Tuzunu ekleyip birkaç dakika daha pişirin ve ocaktan alın.

Püf noktası: Soğuduğunda dokusu sertleşiyor.

Püf Noktaları ve Sık Yapılan Hatalar

Bu yemeği yapan illerin kendi mutfak notlarından derlendi:

• Van: Az su ya da sütü ekleyip topaklanmadan akışkan bir kıvam verin.

Ne Zaman ve Nasıl Yenir?

Yörede yemek sayılsa da tadıyla tatlıya daha yakın ve kahvaltıdan akşam yemeğine kadar günün her öğününde yeniyor.

İl İl Ne Değişiyor?

Ağrı sürümü

Unun süt, su ve şekerle karıştırılıp tereyağında kavrulmasıyla yapılıyor; Van’ın yumurtalı murtuğasından farklı olarak Ağrı’da yumurta kullanılmıyor ve ortaya helvaya benzeyen tatlı bir tabak çıkıyor. Yörede yemek sayılsa da tadıyla tatlıya daha yakın ve kahvaltıdan akşam yemeğine kadar günün her öğününde yeniyor. İçine fındık ya da ceviz katılarak farklı bir tat veriliyor. Malzemede ayrışan yanı: 1,5 su bardağı un, 1 su bardağı süt ve yarım su bardağı su, yarım su bardağı toz şeker. Bu sürümde pişirme süresi 30 dk, porsiyon 4 kişilik.

Süre ve porsiyon karşılaştırması

Aynı yemek olsa da emek ve doyuruculuk ilden ile değişiyor: pişirme süresi 25 dk, 30 dk; porsiyon başına 420 kcal, 460 kcal. Fark genellikle et oranından, ocak-fırın tercihinden ve porsiyon büyüklüğünden geliyor.

2 İlde Murtuğa

Her ilin kendi ölçüleri ve püf noktalarıyla o ilin sayfasında:

• Ağrı — Unun süt, su ve şekerle karıştırılıp tereyağında kavrulmasıyla yapılıyor; Van’ın yumurtalı murtuğasından farklı olarak Ağrı’da yumurta kullanılmıyor ve ortaya helvaya benzeyen tatlı bir taba
• Van — Tereyağının tavada eritilip un ile kavrulması, üzerine yumurta kırılıp karıştırılmasıyla yapılıyor: birkaç malzemeyle, birkaç dakikada hazır olan bir kahvaltı tabağı.

Bu Tarifte Geçen Terimler

Tarifin malzeme ve adımlarında geçen yöresel mutfak terimlerinin kısa açıklaması; tamamı Yöresel Mutfak Sözlüğü sayfasında.

• Pekmez: Üzüm, dut ya da başka meyve suyunun şeker eklenmeden kaynatılarak koyulaştırılması. Tatlılıkta şekerin yerini tutar; ayrıca tahinle karıştırılıp doğrudan kahvaltıya çıkar.
• Helva: Un ya da irmiğin yağda kavrulup şerbet veya sütle buluşması. Kavurma süresi rengi ve tadı belirler: az kavrulan helva sarı ve hamursu, uzun kavrulan koyu ve kokulu olur.

Murtuğa: Sofradaki Yeri, Mevsimi ve Sık Yapılan Hatalar

Ağrı

• 🧭 Sofradaki yeri: Doğubayazıt’tan merkeze kadar evlerde en çok pişen tatlı, şerbete un katılarak yapılan haside; yumurta kullanılmadan un, süt ve şekerle helva kıvamına getirilen murtuğa ise kahvaltıdan akşama kadar sofrada kalıyor.

Ağrı murtuğası ile Van murtuğası aynı mı? Adları aynı ama tarifleri farklı. Van’da murtuğa, tereyağında kavrulan una yumurta kırılarak yapılan, bal ya da pekmezle yenen bir kahvaltı tabağı. Ağrı’da ise yumurta kullanılmıyor: un süt, su ve şekerle karıştırılıp tereyağında kavruluyor ve helvaya benzeyen tatlı bir tabak çıkıyor; içine fındık ya da ceviz de katılabiliyor. Bu yüzden Ağrı’da murtuğa yemekten çok tatlı sayılıyor ve günün her saatinde yeniyor.

Van

• 🧭 Sofradaki yeri: Van denince kahvaltı akla gelir; otlu peynir, kaymak, bal, murtuğa ve cacıkla kurulan bu sofra kentin simgesidir.
• 📅 Ne zaman: Yıl boyu: Kentin kurumsallaşmış sofrası
• 📍 Nerede yenir: Merkez — kahvaltı salonları hattı. Kentte kahvaltı salonlarının yoğunlaştığı bir sokak var; sofra sabah saatlerinde kuruluyor ve otlu peynir, murtuğa, kavut, bal-kaymak, cacık ve reçellerle geniş bir tabak listesi geliyor. Erken saatler hem taze hem sakin.
• ⚠️ Sık yapılan hata: Murtuğada unu kavurmamak. Un tereyağında iyice kavrulmazsa çiğ un tadı kalıyor ve tabak ağırlaşıyor.

Bu notlar il sayfalarımızın mutfak karakteri, mevsim, nerede yenir, sık yapılan hatalar, komşu iller ve SSS bölümlerinden: Ağrı · Van.

Van Mutfağından Diğer Tarifler

• Keşkek — Kazana konan dövme buğday ile et odun ateşinde saatlerce pişiriliyor, ardından tokmakla döve döve liflenene kadar açılıyor.
• Tarhana Çorbası — Van tarhanası kısa yaz döneminde hazırlanıyor: yoğurt, un ve sebze yoğrulup yüksek rakımın kuru havasında kurutuluyor; kimi köylerde karışıma kurut…
• Kavut — Kavrulup öğütülmüş tahıl ununun doğal tereyağında çevrilip bal ya da pekmezle tatlandırılmasıyla yapılıyor.
• Muhlama — Tereyağının eritilip un ya da mısır unuyla kavrulması, üzerine taze peynir eklenip peynir uzayana kadar karıştırılmasıyla yapılıyor.
• Keledoş — Dövme buğday, nohut ve kuru fasulyenin etle birlikte uzun süre pişirilip üzerine kurut (kurutulup sertleştirilmiş yoğurt) eritilerek eklenmesiyle…
• Cevizli Sucuk — İpe dizilmiş ceviz içlerinin üzüm pekmezi ya da şırası, un ve nişastayla koyulaştırılmış sıcak bulamaca birkaç kez batırılıp gölgede kurutulmasıyla…

Benzer Tarifler

• Mıhrama — Taze peynirin tereyağıyla ateş üzerinde eritilip harmanlanmasıyla yapılıyor; peynir eriyip tel tel oluyor ve ekmekle sıcak yeniyor.
• Kaygana — Yumurta, mısır unu ve sütün çırpılıp sacda ya da tavada ince pişirilmesiyle yapılıyor: krep ile omlet arası bir hamur işi.
• Çılbır — Sirkeli suda pişirilen yumurtanın sarımsaklı yoğurdun üstüne alınıp kızdırılmış tereyağıyla buluşturulmasıyla yapılıyor.
• Kanlıca Yoğurdu — Kâseye alınan yoğurdun üzerine pudra şekeri elenerek servis edilmesiyle yeniyor; kimi sofrada şeker yerine bal tercih ediliyor.
• Kandıra Yoğurdu — Kocaeli’nin kuzeyindeki Kandıra kırsalında, mera hayvancılığından gelen sütle üretilen kaymaklı yoğurt.

Sık Sorulan Sorular

🔗 İlgili tarifler: Kavut Tarifi · Abdigör Köftesi Tarifi · Ayran Aşı Tarifi

---

👤 Hakkımızda | ✉️ İletişim | 🔐 Gizlilik Politikası