Piti Tarifi
Son güncelleme: 28 Eylül 2026
Kuzu eti, nohut ve kuyruk yağının toprak kâselerde, fırında saatlerce pişirilmesiyle yapılıyor. Kars’ta piti tek kişilik kaplarda hazırlanıyor: her kâse bir porsiyon ve sofraya kendi kabıyla geliyor. Aşağıdaki tarif Kars sürümüdür; ilin diğer yemekleriyle birlikte Kars sayfasında yer alıyor.
Temel Piti Tarifi
4 kişilik · toplam ≈150 dakika · porsiyon başına ≈580 kcal
Malzemeler
- 600 g kemikli ya da kuşbaşı kuzu eti
- 1 su bardağı nohut (gece ıslatılmış)
- 3 patates
- 1 soğan
- 1 yemek k. salça
- tuz, karabiber, pul biber
- Servis için: sumak, soğan
Yapılışı
- Nohutu bir gece önceden ıslatın.
- Tek kişilik güveç kaplarına et, nohut, doğranmış soğan ve salçayı paylaştırın.
- Üzerini geçecek kadar sıcak su ekleyin.
- Kısık ateşte ya da fırında et ve nohut yumuşayana dek (~1,5-2 saat) pişirin.
- İri doğranmış patatesi ekleyip 30 dk daha pişirin.
- Tuz ve baharatı ayarlayın.
Nerede Yapılıyor?
Her ilin kendi ölçüleri ve püf noktalarıyla o ilin sayfasında:
- Kars — Kuzu eti, nohut ve kuyruk yağının toprak kâselerde, fırında saatlerce pişirilmesiyle yapılıyor.
Bu Tarifte Geçen Terimler
Tarifin malzeme ve adımlarında geçen yöresel mutfak terimlerinin kısa açıklaması; tamamı Yöresel Mutfak Sözlüğü sayfasında.
- Güveç: Hem toprak çanağın hem o çanakta pişen yemeğin adı. Gözenekli toprak ısıyı yavaş alıp yavaş verdiği için sebze dağılmadan, et kurumadan pişer.
- Kuyruk yağı: Kuyruklu koyunun kuyruk bölgesinden çıkan yağ. Kıymaya karıştırıldığında pişerken erir ve eti içeriden yağlar; kebabın kurumamasını sağlayan şey budur.
- Kuşbaşı: Etin ceviz büyüklüğünde, bir lokmalık küplere doğranmış hâli. Kıymadan farkı lifin bütün kalması: güveçte ve sulu yemekte uzun pişmeye dayanır, dağılmaz.
- Salça: Domates ya da biberin kaynatılıp güneşte koyulaştırılması. Ev salçası kurutulduğu için yoğundur ve az kullanılır; tencereye atılmadan önce yağda kısaca kavrulması ham tadını alır.
Piti: Sofradaki Yeri, Mevsimi ve Sık Yapılan Hatalar
Kars
- 🧭 Sofradaki yeri: Piti kuzu etinin nohutla tek kişilik toprak kaplarda saatlerce pişirilmesi ve iki aşamada yenmesi: önce suyu ekmek üzerine dökülüyor, ardından et ve nohut eziliyor.
- 📅 Ne zaman: Aralık–Mart: Sarıkamış ve Çıldır rotası açık — Piti tek kişilik kapta saatlerce pişiyor
- ⚠️ Sık yapılan hata: Pitinin kapağını açmak. Tek kişilik kaplarda ağzı kapalı pişiyor; açıldığında buhar kaçıyor ve et kuruyor.
- ↔️ Komşu illerden farkı: Azerbaycan mutfağına yakınlık: Hangel ve piti gibi tabaklar sınırın öte yakasıyla ortak; Kars mutfağı bu akrabalığı sürdürüyor.
Piti nasıl bir yemektir? Nohut, et ve kimi zaman kuyruk yağının küçük kaplarda uzun süre ağır ateşte pişirilmesiyle hazırlanan sulu bir yemektir. Genellikle kendi kabında servis edilir. Uzun pişme süresi malzemeleri iyice yumuşatır; soğuk günlerde ısıtan, doyurucu ve geleneksel bir Kars yemeği olarak bilinir.
Piti nedir, nasıl yenir? Kuzu etinin nohut, soğan ve baharatla tek kişilik toprak kaplara konup ağzı kapatılarak saatlerce pişirilmesiyle yapılan bir güveç. Servisi iki aşamalı: önce kabın suyu ekmek üzerine dökülüp içiliyor, ardından kalan et ve nohut ezilerek yeniyor. Kafkas mutfağının Kars’a bıraktığı miraslardan. Kapak pişirme boyunca açılmıyor; açıldığında buhar kaçıyor ve et kuruyor.
Bu notlar il sayfalarımızın mutfak karakteri, mevsim, nerede yenir, sık yapılan hatalar, komşu iller ve SSS bölümlerinden: Kars.
Kars Mutfağından Diğer Tarifler
- Kete — Mayalı hamurun içine tereyağında kavrulmuş un harcı konup kapatılması ve fırında pişirilmesiyle yapılıyor.
- Kaz Eti — Sonbaharda kesilen kazın tuzlanıp soğukta kurutulması , kışın haşlanıp ya da fırınlanarak sofraya gelmesiyle hazırlanıyor.
- Hangel — Açılan hamurun iri kareler hâlinde kesilip haşlanması ve sarımsaklı yoğurtla katlanmasıyla yapılıyor.
- Kaz Etli Pilav — Kışın tuzlanıp kurutulan kazın haşlanması ve suyuyla pişirilen bulgur ya da pirinç pilavının üzerine oturtulmasıyla yapılıyor.
- Kazın Yağlı Böreği — Yufkaların arasına kaz yağı ve didiklenmiş kaz eti konarak tepside fırınlanmasıyla yapılıyor.
- Tulum Mantısı — İnce açılan hamurun sade kıymayla doldurulup haşlanması ve üzerine eritilmiş tulum peyniri sosunun gezdirilmesiyle yapılıyor.
Benzer Tarifler
- Şırdan — Temizlenen koyun midesinin baharatlı pirinç harcıyla doldurulup dikilmesi ve uzun süre haşlanmasıyla yapılıyor.
- Adana Dürüm — Şişten çıkan kebabın ince lavaşa sarılmasıyla hazırlanıyor: lavaş közün üzerinde ısıtılıp kebabın yağını çekiyor, içine maydanoz, sumaklı soğan ve köz
- Adıyaman Tava — Kuşbaşı etin patlıcan, biber ve domatesle tek tepsiye dizilip fırında pişirilmesiyle yapılıyor.
- Afyon Sucuğu — Dana etinin kuyruk yağı, sarımsak, kimyon, kırmızı biber ve çemenle yoğrulup bağırsağa doldurulması ve serin havada kurutularak olgunlaştırılması ile
- Aksaray Tava — Kuşbaşı etin patlıcan, biber, domates ve soğanla tepsiye dizilip fırında ağır ateşte pişirilmesiyle yapılıyor; su eklenmiyor, sos sebzelerin suyundan
Sık Sorulan Sorular
Piti nasıl yapılır?
Kısaca: Nohutu bir gece önceden ıslatın. Son adımda tuz ve baharatı ayarlayın.
Piti nereye ait?
Kars mutfağının yemeklerinden. Kars sayfamızda ilin diğer yöresel lezzetleriyle birlikte anlatılıyor.
Piti kaç kişilik, ne kadar sürüyor?
Bu sayfadaki tarif 4 kişilik ölçüyle veriliyor, pişirme süresi 150 dk, porsiyon başına yaklaşık 580 kcal. Ölçüler bir katı ya da yarısı alınarak kolayca büyütülüp küçültülebilir.
Piti neye benziyor?
Aynı yöntem ve malzeme ailesinden tarifler: Şırdan, Adana Dürüm, Adıyaman Tava. Hepsi bu sitede kendi sayfasında malzemeleri ve adımlarıyla anlatılıyor.
🔗 İlgili tarifler: Gafil Gonah Tarifi · Gravyer Böreği Tarifi · Hangel Tarifi
👤 Hakkımızda | ✉️ İletişim | 🔐 Gizlilik Politikası