Pirinç Pilavı Tarifi

Son güncelleme: 29 Eylül 2026

Pirinç pilavı, Türk sofrasında neredeyse her tencere yemeğinin yanına yakışan, kendi başına bir tabak dolusu bile yenebilen temel yemektir. Kuru fasulyenin, etli nohudun, türlünün ve tavuk sotenin yanında en sadık eşlikçidir. Evden eve ölçüler değişse de iyi bir pilavdan beklenen hep aynıdır: tanelerin birbirine yapışmadan, her birinin tereyağıyla parlayarak ve dolgun bir şekilde kaşıktan dökülmesi.

Bu tarif pek çok evin alışkanlığı olan şehriyeli hâli anlatıyor. Arpa şehriye tereyağında kızıla çalan bir renge gelene kadar kavrulur, sonra ıslatılmış pirinç eklenip birlikte çevrilir ve sıcak suyla pişirilir. Pilavı lapa ya da çiğ bırakan hataların çoğu üç noktada yapılır: pirincin nişastasının alınmaması, su oranının yanlış tutturulması ve pişerken kapağın açılması. Aşağıda bu üç noktanın her birini ölçüleriyle ve nedenleriyle açıklıyoruz.

Temel Pirinç Pilavı Tarifi

5-6 kişilik · hazırlık 10 dakika · pişirme 20 dakika · porsiyon başına ≈340 kcal · ayrıca pirinci 30 dakika ılık suda ıslatma ve 15 dakika demlendirme

Malzemeler

Pilav için

• 2 su bardağı baldo pirinç (yaklaşık 360 g)
• Yarım su bardağı arpa şehriye
• 3 yemek kaşığı tereyağı
• 1 yemek kaşığı sıvı yağ (tereyağının yanmaması için)
• 3 su bardağı sıcak su ya da tavuk suyu
• 1 tatlı kaşığı tuz

Islatmak için

• Pirinci geçecek kadar ılık su
• 1 tatlı kaşığı tuz

Yapılışı

1. Pirinci geniş bir kaba alın, üzerine ılık su ve bir tatlı kaşığı tuz ekleyip 30 dakika bekletin. Islanan pirinç hem daha çabuk pişer hem de pişerken kırılmadan uzar.
2. Pirinci süzgece alıp soğuk suyun altında, parmaklarınızla ovuşturarak yıkayın. Süzülen su bulanık beyaz olmaktan çıkıp berraklaşana kadar yıkamaya devam edin, sonra suyunu iyice süzdürün.
3. Kalın tabanlı bir tencerede tereyağını ve sıvı yağı orta ateşte eritin. Şehriyeyi ekleyip sürekli karıştırarak 3-4 dakika, taneler koyu altın ve kızılımsı kahve rengine dönene kadar kavurun; şehriye çok hızlı yanar, başından ayrılmayın.
4. Süzülmüş pirinci şehriyenin üzerine ekleyin ve 3-4 dakika tahta kaşıkla nazikçe çevirin. Pirinç taneleri önce yağla parlar, ardından uçları hafifçe saydamlaşır ve tencerede hafif bir çıtırtı duyulur.
5. Kaynamış sıcak suyu ya da tavuk suyunu ve tuzu ekleyin, bir kez karıştırın. Ateşi yükseltip suyun kaynamasını bekleyin; kaynamaya başladığı anda ocağı en kısığa indirin ve kapağı kapatın.
6. Pilavı kapağını hiç açmadan 15-17 dakika pişirin. Suyu tamamen çektiğinde yüzeyde küçük hava delikleri belirir, tencereyi hafifçe yana eğdiğinizde dipte sıvı görünmez.
7. Ocağı kapatın, kapağı kaldırıp tencerenin ağzına temiz bir kâğıt havlu ya da bez serin ve kapağı üzerine yeniden kapatın. Pilavı bu hâlde 15 dakika demlendirin; havlu buharı emer, taneler şişip birbirinden ayrılır.
8. Demlenen pilavı servis etmeden önce kepçeyle ya da çatalla dipten yukarı doğru hafifçe havalandırarak karıştırın. Kaşığı bastırarak karıştırmak taneleri ezer ve pilavı yapışkan hâle getirir.

Püf noktası: Su miktarını ıslatılmış baldo pirinç için bir bardak pirince bir buçuk bardak olarak tutun; ıslatmadığınız ya da osmancık kullandığınız pirinçte bu oran biraz artar.

Püf Noktaları ve Sık Yapılan Hatalar

• Pilav lapa oldu: Nişastası yıkanmamış pirinç, fazla su ya da pişerken sık karıştırmak pilavı lapaya çevirir. Pirinci suyu berraklaşana kadar yıkayın, oranı bir buçuk bardakta tutun ve su eklendikten sonra pilava kaşık sokmayın.
• Taneler çiğ ve sert kaldı: Ateş çok kısık olduğunda ya da kapak iyi kapanmadığında buhar kaçar, pirinç içine kadar pişemez. Kalın tabanlı ve kapağı sıkı oturan bir tencere seçin; gerekirse iki üç kaşık sıcak su serpip beş dakika daha pişirin.
• Dibi tuttu: İnce tabanlı tencere ya da çok uzun süren pişirme pilavın dibini yakar. Su çekildikten sonra ocakta bekletmeyin; demlenmeyi ocağın dışında yapın. Dip tutmuşsa üst kısmı kaşıkla alın, dibi karıştırmayın.
• Şehriye yanıp acılaştı: Arpa şehriye kızarmaya başladıktan sonra birkaç saniye içinde yanar. Orta ateşte sürekli karıştırarak kavurun ve kızıl renge ulaştığı anda pirinci ekleyin; pirinç yağın ısısını düşürür ve kavrulmayı durdurur.
• Pilav yağsız ve kuru durdu: Yağ az konduysa ya da pirinç yeterince çevrilmediyse taneler parlamaz ve kuru görünür. Tereyağı miktarını kısmayın; servis öncesi pilava bir parça tereyağı daha ekleyip havalandırmak da tanelere parlaklık kazandırır.

Evde Yapılan Farklı Hâlleri

Sade tereyağlı pilav

Şehriye eklenmeden, yalnızca tereyağında kavrulan pirinçle yapılır. Daha beyaz ve zarif görünür; balık, ızgara et ve zeytinyağlı sofraların yanına yakışır. Su oranı aynı kalır, pirinç biraz daha uzun kavrulursa taneleri belirgin ayrılır.

Tel şehriyeli hâl

Arpa şehriye yerine avucunuzla ufaladığınız tel şehriye kullanılır. Tel şehriye daha hızlı kızarır, pilava ince ve dağınık kahverengi çizgiler katar. Bazı evlerde ve lokantalarda bu biçimi tercih edilir.

Domatesli pilav

Pirinç kavrulduktan sonra iki rendelenmiş domates ya da bir kaşık salça eklenip birkaç dakika çevrilir, ardından su ilave edilir. Pilav turuncu bir renk alır ve hafif ekşimsi olur. Yaz aylarında kuru köftenin ve tavuğun yanına çok yakışır.

Tavuk sulu lokanta pilavı

Suyun tamamı yerine tavuk haşlama suyu kullanılır, üzerine bir parça tereyağı daha eklenir. Pilav daha derin, daha doyurucu bir tat kazanır. Pek çok lokanta sade pilavını da tavuk ya da et suyuyla pişirir.

Ne Zaman ve Nasıl Yenir?

Pirinç pilavı demlendikten hemen sonra, sıcak ve buharı üzerindeyken servis edilir. Klasik sunumda kepçeyle tabağa kubbe şeklinde konur ya da küçük bir kâseye bastırılıp tabağa ters çevrilir. Sofrada genellikle bir tencere yemeğinin yanında yer alır, ama taze demlenmiş tereyağlı pilavı yanında bir kâse yoğurtla tek başına yemeyi sevenler de azımsanmayacak kadar çoktur.

Yanına Ne Gider?

Kuru fasulye, etli nohut, türlü, tavuk sote, taze fasulye ve bezelye yemeği pilavın en klasik eşleridir. Yanına cacık, ayran ya da bir kâse sade yoğurt konması pek çok evde gelenektir. Turşu ve mevsim salatası tabağı tamamlar, sulu yemeklerin suyu pilavla karışınca ayrı bir lezzet ortaya çıkar.

Saklama ve Ertesi Gün

Soğuyan pilav kapaklı kapta buzdolabında 2-3 gün saklanır. Isıtırken tencereye alıp birkaç kaşık su serpin, kapağı kapatın ve kısık ateşte 5-6 dakika buharda ısıtın. Pişmiş pilavı oda sıcaklığında uzun süre bekletmeyin; soğuduktan sonra bir-iki saat içinde buzdolabına kaldırın.

Sofradaki Yeri

Pilav, Türk sofrasının ana yemek kadar önemsenen tamamlayıcısıdır ve birçok yemeğin tadı ancak yanında pilavla tam kabul edilir. Düğünlerde, mevlitlerde ve bayram yemeklerinde kazanlarda pişen pilav, misafire ikramın simgesidir. Evlerde de iyi pilav pişirmek, mutfakta ustalaşmanın ilk ölçütlerinden biri sayılır; genç yaşta öğrenilen ve ömür boyu pişirilen bir tariftir.

Yöresel Akrabaları

Sitemizdeki yöresel tariflerden bu yemeğe yakın olanlar:

• Düğün Pilavı — kazanlarda pişen, ikramın simgesi toplu sofra pilavı
• Bulgur Pilavı — pirinç pilavının Anadolu’daki en yaygın kardeşi
• Perde Pilavı — pirinç pilavının hamur içinde pişen törensel hâli

Bu Tarifte Geçen Terimler

Tarifin malzeme ve adımlarında geçen yöresel mutfak terimlerinin kısa açıklaması; tamamı Yöresel Mutfak Sözlüğü sayfasında.

• Nişasta: Buğday ya da mısırdan elde edilen bağlayıcı. Soğuk suda ezilip sıcak karışıma katılır; doğrudan eklenirse topaklanır.
• Cacık: Yoğurdun su, sarımsak ve genellikle salatalıkla inceltilmesi. Yörelere göre kıvamı değişir: kimi yerde kaşıkla yenen bir meze, kimi yerde kebabın yanında içilen bir sıvıdır.
• Salça: Domates ya da biberin kaynatılıp güneşte koyulaştırılması. Ev salçası kurutulduğu için yoğundur ve az kullanılır; tencereye atılmadan önce yağda kısaca kavrulması ham tadını alır.
• Turşu: Sebzenin tuz, su ve sirke ya da doğrudan fermantasyonla saklanması. Kapak sıkı kapatılır ama ilk günlerde gaz çıkışı için gevşetilir.

Benzer Ev Yemekleri

Tamamı Klasik Ev Yemekleri ve Tatlıları sayfasında.

• Nohutlu Pilav
• İç Pilav
• Kuskus Pilavı
• Tavuklu Pilav

Sık Sorulan Sorular

---

👤 Hakkımızda | ✉️ İletişim | 🔐 Gizlilik Politikası