Patates Salatası Tarifi

Son güncelleme: 29 Eylül 2026

Patates salatası denince Türk evlerinde çoğunlukla mayonezli bir karışım değil, zeytinyağı ve limonla parlayan, taze soğan ve maydanozla yeşillenen sade bir salata akla gelir. Kabul günlerinde kısırın yanında, piknik sepetinde köftenin yanında, yoğun bir haftanın akşamında ise tek başına sofraya konur. Bir tencere patates, bir demet yeşillik ve iyi bir sos; malzeme listesi bu kadar kısa olduğu için patatesin türü ve haşlanma biçimi sonucu doğrudan değiştirir.

Kötü bir patates salatası iki şekilde karşımıza çıkar: ya patatesler dağılıp püreye dönmüştür ya da içleri sert, dışları sulu kalmıştır. İkisinin de sebebi haşlama sırasında verilen kararlardır. Bu tarifte patatesleri kabuğuyla ve soğuk sudan başlayarak haşlamayı, tam kıvamında ocaktan almayı, sonra da henüz ılıkken soslamayı anlatıyoruz. Yazının devamında yörelere göre değişen sos tercihleri, dinlendirme süresi ve salatanın bir gün sonra bile lezzetli kalması için yapılması gerekenler yer alıyor.

Temel Patates Salatası Tarifi

6 kişilik · hazırlık 20 dakika · pişirme 30 dakika · porsiyon başına ≈260 kcal

Malzemeler

Salata için

• 1 kg orta boy patates (6-7 adet, sarı etli)
• 5-6 dal taze soğan
• 1 demet maydanoz
• Yarım demet dereotu
• 1 kapya biber (isteğe bağlı, renk için)
• Haşlama suyu için 1 tatlı kaşığı tuz

Sos için

• Yarım su bardağı zeytinyağı
• 1 limonun suyu
• 1 yemek kaşığı üzüm sirkesi
• 1 tatlı kaşığı pul biber
• Yarım çay kaşığı kimyon
• 1 çay kaşığı tuz
• 1 tatlı kaşığı sumak (üzeri için, isteğe bağlı)

Yapılışı

1. Patatesleri boylarına göre ayırın; birbirine yakın büyüklükteki patatesler aynı sürede pişer. Kabuklarını fırçayla ovarak toprağından arındırın, ama soymayın.
2. Patatesleri tencereye alıp üzerini iki parmak geçecek kadar soğuk su ve tuzu ekleyin. Soğuk sudan başlayan patates dışı ile içi aynı anda ısındığı için eşit pişer; kaynar suya atılan patatesin dışı dağılırken içi sert kalır.
3. Kaynamaya başlayınca ateşi orta seviyeye indirin ve 20-25 dakika haşlayın. On beşinci dakikadan itibaren en iri patatese ince bir bıçak batırarak kontrol edin; bıçak zorlanmadan girip çıkıyorsa, ama patates yarılmıyorsa hazırdır.
4. Suyunu süzüp patatesleri tencerede iki dakika buharı çıksın diye bekletin. Elinizi yakmayacak kadar ılındığında kabuklarını bir bıçak yardımıyla sıyırarak soyun; ılıkken soyulan kabuk kolayca ayrılır.
5. Sos malzemelerini bir kâsede tel çırpıcıyla birleştirin. Patatesleri yaklaşık iki santimlik küpler hâlinde doğrayıp geniş bir kaba alın ve sosun yarısını henüz ılıkken üzerine gezdirin; ılık patates sosu süngere benzer biçimde içine çeker.
6. Taze soğanın beyaz kısmını ince halkalar, yeşil kısmını biraz daha iri doğrayın. Maydanozu ve dereotunu yıkayıp kurulayın, ince kıyın. Kapya biberi küçük küpler hâlinde doğrayın.
7. Patatesler tamamen soğuyunca yeşillikleri, soğanı ve biberi ekleyin, kalan sosu da üzerine dökün. Patatesleri ezmemek için karıştırırken kaşık yerine kabı sallayarak ya da geniş bir spatulayla alttan kaldırarak ilerleyin.
8. Salatayı tadıp tuzunu ve ekşisini ayarlayın; patates tuzu çabuk emdiği için ilk tatta eksik gelebilir. Üzerini örtüp en az yarım saat dinlendirin, servis ederken sumak ve bir tutam pul biber serpin.

Püf noktası: Patatesi kabuğuyla haşlayıp ılıkken soslayın; kabuk patatesin su çekmesini engeller, ılık patates ise zeytinyağıyla limonu içine alarak her lokmada tadını taşır.

Püf Noktaları ve Sık Yapılan Hatalar

• Patatesler dağılıp püre oldu: Unlu, kuru etli bir patates seçilmiş ya da patatesler soyulup doğranarak haşlanmıştır. Sarı etli, sert yapılı patatesler salata için daha uygundur. Kabuğuyla haşlayıp pişer pişmez sudan almak dağılmayı önler.
• İçi sert, dışı sulu kaldı: Patatesler kaynar suya atılmış ya da farklı boylardaki patatesler aynı tencerede pişirilmiştir. Soğuk sudan başlamak ve iri patatesleri ikiye bölmek eşit pişmeyi sağlar. Kontrolü her zaman en büyük patatesle yapın.
• Salata kuru ve yavan: Sos patatesler tamamen soğuduktan sonra eklenmiş, patates yüzeyinde kalmıştır. Soğuk patates yağı içine almaz. Sosun yarısını ılıkken, kalanını servise yakın eklemek hem içini hem dışını lezzetlendirir.
• Yeşillikler solup karardı: Maydanoz ve dereotu sıcak patatesle karıştırılmıştır. Isı ince yaprakları pişirir, renklerini soldurur. Yeşillikleri patates tamamen soğuduktan sonra eklemek hem rengi hem kokuyu korur.
• Ertesi gün tadı bayağılaştı: Patates buzdolabında beklerken sosunu içer ve tadı donuklaşır. Servisten önce salatayı yarım saat oda sıcaklığında bekletip bir kaşık zeytinyağı ve biraz limon eklemek tadını yeniden açar.

Evde Yapılan Farklı Hâlleri

Yumurtalı ve turşulu hâli

Salataya iki haşlanmış yumurta ve ince doğranmış bir avuç kornişon turşusu eklenir. Turşunun ekşisi sirkenin yerini tutar, bu yüzden sirke azaltılır. Yumurta salatayı doyurucu kılar, piknik ve kahvaltı sofralarında sık görülür.

Nar ekşili ve isotlu hâli

Sosa limon yerine nar ekşisi, pul biber yerine bol isot konur. Taze soğanın yanına rendelenmiş kuru soğan ve sumak eklenir. Rengi kızıl, tadı ekşi ve yakıcıdır; bu hâli kısırla aynı tabakta sunmak yaygındır.

Yoğurtlu dereotlu patates salatası

Zeytinyağının yarısı yerine sarımsaklı bir kâse süzme yoğurt kullanılır. Dereotu artırılır, taze soğan azaltılır. Sonuç koyu, serin ve kremamsı bir salatadır; ızgara tavuğun ve köftenin yanında meze gibi sunulur.

Fırında kızartılmış patatesle

Patatesler haşlanmak yerine kabuklu ya da soyulmuş olarak küp doğranıp fırında az yağla kızartılır. Dışı çıtır, içi yumuşak patates aynı sosla harmanlanır ve ılık servis edilir. Kışın sıcak bir salata istendiğinde tercih edilir.

Ne Zaman ve Nasıl Yenir?

Patates salatası oda sıcaklığında ya da hafif serin sunulduğunda en lezzetlidir; buzdolabından yeni çıkmış patates tadını sakladığı için servisten yarım saat önce dışarı alınmalıdır. Geniş ve düz bir tabağa yayılıp üzerine sumak ve pul biber serpildiğinde görüntüsü daha iştah açıcı olur. Gün toplantılarında kısır, börek ve kekle aynı masada, mangal günlerinde et yanında, akşam yemeklerinde ise çorbadan sonra hafif bir ikinci tabak olarak yer alır.

Yanına Ne Gider?

Izgara köfte, tavuk pirzola, fırında balık ve mangalda sucuk patates salatasıyla çok iyi anlaşır. Çay saatinde kısır, sigara böreği ve mercimek köftesiyle bir arada sunulur. Yanına bir bardak ayran ya da soğuk limonata iyi gider.

Saklama ve Ertesi Gün

Patates salatası kapaklı bir kapta buzdolabında 2 gün saklanabilir. Yeşillikler ertesi gün hafifçe solduğu için bir kısmını servis günü tazeleyerek eklemek iyi olur. Patates çözülürken dokusu bozulup suyunu saldığı için salata dondurulmaz.

Sofradaki Yeri

Patates salatası, Türk ev mutfağında hem ekonomik hem de hazırlaması kolay bir salata olarak kendine sağlam bir yer edinmiştir. Mayonezli batı usulü karışımlardan farklı olarak evlerde çoğunlukla zeytinyağı, limon ve bol yeşillikle yapılır. Özellikle kadınların gün toplantılarında, okul pikniklerinde ve kalabalık aile buluşmalarında önceden hazırlanıp götürülebilen tabaklardandır; yöreye göre nar ekşisi, isot ya da yoğurtla farklı bir kimliğe bürünür.

Yöresel Akrabaları

Sitemizdeki yöresel tariflerden bu yemeğe yakın olanlar:

• Kaşık Salatası — ince kıyılıp nar ekşisi ve pul biberle harmanlanan, kebabın yanındaki kaşık salatası
• Kartol Yahnisi — patatesin Karadeniz usulü, sıcak ve etli tencere hâli

Bu Tarifte Geçen Terimler

Tarifin malzeme ve adımlarında geçen yöresel mutfak terimlerinin kısa açıklaması; tamamı Yöresel Mutfak Sözlüğü sayfasında.

• Dinlendirme: Hazırlanan harcın ya da hamurun bekletilmesi. Hamurda glüten gevşer, açarken geri çekilmez; kıyma harcında baharat ete işler ve harç şişe daha iyi tutunur.
• Süzme yoğurt: Bez torbada ya da süzgeçte suyu alınmış yoğurt. Suyu azaldığı için ekşimesi yavaşlar ve karıştırıldığında sulanmaz.
• Sumak: Kurutulup öğütülen sumak meyvesi. Ekşiliği limondan yumuşak ve daha kalıcıdır; sıvı eklemeden ekşilik verdiği için soğan piyazında ve kebabın yanında kullanılır.
• Turşu: Sebzenin tuz, su ve sirke ya da doğrudan fermantasyonla saklanması. Kapak sıkı kapatılır ama ilk günlerde gaz çıkışı için gevşetilir.

Benzer Ev Yemekleri

Tamamı Klasik Ev Yemekleri ve Tatlıları sayfasında.

• Kısır
• Rus Salatası
• Piyaz
• Patates Köftesi

Sık Sorulan Sorular

---

👤 Hakkımızda | ✉️ İletişim | 🔐 Gizlilik Politikası