İmam Bayıldı Tarifi

Son güncelleme: 29 Eylül 2026

İmam bayıldı, zeytinyağlı patlıcan yemeklerinin başını çeken, etsiz ama son derece doyurucu bir klasiktir. Patlıcan zeytinyağında ağır ağır yumuşatılır, ortası yarılır ve içine şeker gibi tatlanmış bol soğan, sarımsak ve olgun domates doldurulur. Pişip oda sıcaklığına indikten sonra, hatta bir gece buzdolabında dinlendikten sonra tadı iyice oturur; bu yüzden çoğu evde bir gün önceden hazırlanır.

Karnıyarıkla aynı patlıcan hazırlığını paylaşsa da ruhu bambaşkadır. Burada yıldız kıyma değil, sabırla kavrulan soğandır: soğan ne kadar yavaş ve tatlı pişerse yemek o kadar yumuşak ve derin bir tat kazanır. Zeytinyağının miktarı da tarifin kalbidir; az yağla yapılan imam bayıldı kuru ve eksik kalır. Aşağıda patlıcanı tavada ya da fırında yumuşatma yolları, iç harcının oranları, tencerede pişirme süresi ve servis sıcaklığıyla ilgili bütün ayrıntılar yer alıyor.

Temel İmam Bayıldı Tarifi

4 kişilik · hazırlık 30 dakika · pişirme 1 saat 5 dakika · porsiyon başına ≈450 kcal · ayrıca servisten önce en az 2 saat soğutma

Malzemeler

Patlıcanlar için

• 6 adet orta boy kemer patlıcan
• 1 yemek kaşığı tuz (bekletme suyu için)
• Yarım su bardağı zeytinyağı (patlıcanları yumuşatmak için)

İç harcı için

• 4 orta boy kuru soğan (yaklaşık 500 g)
• 6 diş sarımsak
• 3 olgun domates
• 2 adet sivri biber
• Yarım demet maydanoz
• Yarım su bardağı zeytinyağı
• 1 tatlı kaşığı toz şeker
• 1 tatlı kaşığı tuz

Pişirmek için

• 1 domates (dilimlenmiş)
• Yarım limonun suyu
• 1 su bardağı sıcak su

Yapılışı

1. Patlıcanları alacalı soyun, yani kabuğunu şerit şerit bir soyup bir bırakın. Tuzlu soğuk suya yatırıp üzerlerine bir tabak kapatın ve 20-30 dakika bekletin; ardından sıkmadan bir bezle iyice kurulayın.
2. Geniş bir tavada yarım bardak zeytinyağını orta ateşte ısıtın ve patlıcanları ara ara çevirerek, her yüzü açık kahverengi olup gövdesi yumuşayana kadar 10-12 dakika pişirin. Pişen patlıcanları tencereye, yarık tarafı yukarı bakacak şekilde yan yana dizin.
3. Soğanları ince ay doğrayın, sarımsakları boylamasına ikiye ya da üçe bölün. Domateslerin kabuğunu soyup küp kesin, biberleri ince halka, maydanozu ince kıyın.
4. Patlıcanlardan artan yağın bulunduğu tavaya kalan yarım bardak zeytinyağını ekleyin ve soğanları kısık-orta ateşte 12-15 dakika, sık sık karıştırarak iyice yumuşayıp saydamlaşana kadar kavurun. Soğanın rengi açık bal tonuna dönmeli, kesinlikle yanmamalı.
5. Sarımsak ve biberi ekleyip iki dakika daha pişirin, ardından küp domatesleri, şekeri ve tuzu ilave edin. Domatesler dağılıp harç koyulaşana kadar 5-6 dakika pişirin ve maydanozu katıp ocaktan alın.
6. Tencereye dizdiğiniz patlıcanların ortasını, uçlara kadar inmeden bir bıçakla boylamasına yarın ve kaşık sırtıyla iki yana açın. Soğanlı harcı bu yuvalara bolca paylaştırın; harç taşarsa patlıcanların arasına da dökebilirsiniz.
7. Her patlıcanın üzerine bir dilim domates koyun. Bir su bardağı sıcak suya limon suyunu ve bir tutam tuz (harç tuzundan ayırabilirsiniz) ekleyip patlıcanların kenarından tencereye dökün.
8. Tencerenin kapağını kapatın, önce orta ateşte kaynamaya bırakın, kaynayınca ateşi en kısığa alıp 30-35 dakika pişirin. Patlıcanlar tamamen yumuşayıp suyun büyük kısmı çekildiğinde ve dipte parlak bir zeytinyağı kalınca yemek hazırdır.
9. Ocağı kapatın ve kapağı açmadan tencerede oda sıcaklığına inmesini bekleyin. Ardından servis tabağına dikkatle alıp en az iki saat buzdolabında dinlendirin.

Püf noktası: Soğanı acele etmeden, kısık ateşte uzun süre pişirin; imam bayıldının tatlı ve yumuşak lezzeti eklenen şekerden çok soğanın kendi şekerinin ortaya çıkmasından gelir.

Püf Noktaları ve Sık Yapılan Hatalar

• Patlıcan pişmemiş, içi lastik gibi kaldı: Tavada yalnızca kabuğu renk alan patlıcan tencerede de tam yumuşamaz. Patlıcanı parmakla bastırdığınızda gövdesi kolayca çökmeli; aksi hâlde tavada birkaç dakika daha çevirin ya da tencere süresini on dakika uzatın.
• Soğan acılaştı ve kararmış görünüyor: Yüksek ateşte hızla kavrulan soğan kenarlarından yanar ve bütün yemeğe acılık verir. Ateşi kısık tutun, gerekirse bir iki kaşık su ekleyerek soğanın buharda yumuşamasına yardım edin.
• Yemek sulu ve yavan oldu: Tencereye fazla su eklenmesi zeytinyağının ve domatesin tadını seyreltir. Bir su bardağı yeterlidir; patlıcanlar zaten kendi suyunu da bırakır. Pişirmenin sonunda dipte su yerine yağ görünmesi gerekir.
• Sıcak servis edince ağır geldi: İmam bayıldı zeytinyağlı bir yemek olduğu için sıcakken yağ öne çıkar ve tatlar birbirine karışmamış olur. Oda sıcaklığında ya da serinletilmiş hâlde servis etmek hem sindirimi hem lezzeti belirgin biçimde iyileştirir.
• Patlıcanlar tencereden çıkarken dağıldı: Sıcakken taşınan patlıcan çok yumuşak olduğundan kolayca parçalanır. Yemeği tencerede soğumaya bırakın, sonra geniş bir spatula ile alttan destekleyerek tek tek servis tabağına aktarın.

Evde Yapılan Farklı Hâlleri

Fırında imam bayıldı

Tavada yumuşatma yerine patlıcanlar zeytinyağıyla fırçalanıp 200 derecede 25 dakika pişirilir, sonra doldurulup fırın kabında 180 derecede 30 dakika daha tutulur. Hem daha az yağ kullanılır hem de ocak başında beklemek gerekmez.

Bütün patlıcan yerine dilim dilim

Aceleci günlerde patlıcanlar kalın halkalar hâlinde kesilip zeytinyağında kızartılır, üzerine soğanlı domatesli harç yayılarak geniş bir tavada kapak kapalı pişirilir. Görüntüsü daha sade olur, tadı ise klasiğe çok yakındır.

Kuş üzümlü ve tarçınlı hâli

Bazı evlerde soğanlı harca bir avuç kuş üzümü ve bir tutam tarçın eklenir. Bu dokunuş yemeğe zeytinyağlı dolmalarını hatırlatan hafif tatlı bir koku verir; özellikle soğuk servis edildiğinde farkı belirgindir.

Bol yeşillikli yaz hâli

Maydanozun yanında bir tutam taze nane ve dereotu da harca katılır, üzerine servis sırasında ince kıyılmış taze soğan serpilir. Sıcak yaz günlerinde öğle yemeği olarak yalnız başına bile yeterli olan, ferah bir tabak ortaya çıkar.

Ne Zaman ve Nasıl Yenir?

İmam bayıldı oda sıcaklığında ya da buzdolabından çıkarılıp yirmi dakika beklettikten sonra servis edilir; tam soğuk hâlde zeytinyağı donuklaşabileceği için buzdolabından doğrudan tabağa almak önerilmez. Tabağa bir ya da iki patlıcan konur, tencerenin dibindeki zeytinyağlı soslu sudan biraz gezdirilir ve üzerine taze maydanoz serpilir. Zeytinyağlılar sırasında, ana yemekten önce ya da hafif bir öğle yemeği olarak yenir.

Yanına Ne Gider?

En iyi eşlikçisi taze ekmektir; tabakta kalan zeytinyağlı sos mutlaka ekmekle sıyrılır. Yanına bir kâse yoğurt, kısır ya da bulgur pilavı konursa tam bir öğün olur. Etli bir ana yemekten önce ikinci kap olarak da sofraya konabilir.

Saklama ve Ertesi Gün

Kapaklı bir cam kapta buzdolabında 3-4 gün bozulmadan kalır ve ikinci gün tadı daha da oturur. Servis etmeden önce oda sıcaklığına gelmesini bekleyin. Zeytinyağlı patlıcan dondurulduğunda dokusu sulanıp dağıldığı için dondurmayın.

Sofradaki Yeri

İmam bayıldı, Türk mutfağının zeytinyağlılar geleneğinin en bilinen yemeklerinden biridir ve özellikle Ege ile İstanbul mutfağında yaz sofralarının vazgeçilmezidir. Adının nereden geldiğine dair halk arasında farklı hikâyeler anlatılır; hepsinin ortak noktası yemeğin tadıyla ya da içine giren zeytinyağının bolluğuyla ilgili olmasıdır. Evlerde genellikle sofraya etli bir yemekle birlikte ikinci kap olarak gelir ya da sıcak yaz öğlelerinde tek başına yenir.

Yöresel Akrabaları

Sitemizdeki yöresel tariflerden bu yemeğe yakın olanlar:

• Şakşuka — zeytinyağında patlıcan ve domatesle hazırlanan soğuk meze
• Zeytinyağlı Dolma — soğuk yenen zeytinyağlı sebze yemeklerinin yakın akrabası
• Patlıcan Dolması — közlenip kabuğu soyulan patlıcanın kıymalı pirinçle doldurulduğu yöresel dolma
• Zeytinyağlı Enginar — aynı zeytinyağlı pişirme mantığıyla hazırlanan bahar yemeği

Bu Tarifte Geçen Terimler

Tarifin malzeme ve adımlarında geçen yöresel mutfak terimlerinin kısa açıklaması; tamamı Yöresel Mutfak Sözlüğü sayfasında.

• Bulgur: Haşlanıp kurutulan ve kabuğu alındıktan sonra kırılan buğday. İnce bulgur köfte ve çiğ köftede yoğrulur, iri bulgur pilav olur.
• Dolma: İçi boşaltılan sebzenin ya da meyvenin harçla doldurulması. Zeytinyağlı olanı soğuk, etli olanı sıcak yenir.

Benzer Ev Yemekleri

Tamamı Klasik Ev Yemekleri ve Tatlıları sayfasında.

• Karnıyarık
• Patlıcan Kızartması
• Zeytinyağlı Taze Fasulye
• Zeytinyağlı Pırasa

Sık Sorulan Sorular

---

👤 Hakkımızda | ✉️ İletişim | 🔐 Gizlilik Politikası