Misi Köyü Tarihi

Son güncelleme: 16 Ekim 2026

Misi, Bursa’nın batısında, Nilüfer Çayı’nın ormanlık tepeler arasından geçtiği bir boğazın kıyısına kurulmuş küçük bir köy. Resmî adı 1961’den beri Gümüştepe, ama hâlâ eski adıyla anılıyor. Taş zeminli, ahşap üst katlı evleri, dar ve çıkmaz sokakları ve köprünün açıldığı küçük meydanıyla Misi, ipekçiliğin ve bağcılığın biçimlendirdiği bir köy dokusunu bugüne taşıyor. Kaynakları sınırlı bu yerleşimin bilinen tarihi aşağıda özetleniyor. Bursa’nın genel tarihi için Tophane Surları tarihi sayfasına bakabilirsiniz.

Çayın kıyısında bir geçit köyü

Mimar Neslihan Dostoğlu, Mimarlık dergisinde yayımlanan yazısında Misi’yi Bursa’nın 15 km batısında, Uludağ yamaçlarına yaslanmış, ormanlarla çevrili bir köy olarak tanımlar. Başka kaynaklar uzaklığı 12 km olarak veriyor. Dostoğlu’na göre köyün yer seçiminde Nilüfer Çayı belirleyici oldu. Çay Bursa ovasını ikiye bölüyordu ve batıdan gelen kervanlar, biri Misi’de bulunan köprülerden geçerek kente ulaşıyordu. Dostoğlu, çayın eski adının “Gümüş Nehir” anlamına gelen Silvardos olduğunu yazıyor. Köyün bugünkü adı Gümüştepe de bu çağrışımı sürdürüyor.

Misi adının antik Mysia bölge adıyla ilişkili olduğu sanılıyor, ancak bu bir varsayım. Köyün antik dönemine dair kazıyla belgelenmiş bir bilgi yok. Yerel kaynaklarda Misyalıların bölgeye çok erken bir tarihte yerleştiğine dair tarihler de geçiyor. Bu tarihler bilimsel bir dayanağa sahip olmadığı için burada verilmiyor.

Keşişler ve manastırlar

Uludağ, Bizans döneminde Bithynia Olympos’u olarak anılan ve manastırlarıyla bilinen bir dağdı. Dostoğlu’na göre Misi’nin bulunduğu boğaz da gizlenmeye elverişli olduğu için keşişlerin yüzyıllarca yaşadığı bir yer oldu ve çevrede manastırlar kuruldu. Bu dönemden günümüze ayakta bir yapı kalmadı.

Köyle ilgili yaygın bir anlatı da bu döneme bağlanır. Kültür Portalı’nın da aktardığı yerel anlatıya göre Alex adlı bir keşiş seksen beş kişilik maiyetiyle Misi’ye ve yakındaki İnkaya’ya yerleşti, bir manastırda İncil tartışmaları yapıldı ve bu manastırın yakınına bir İncil nüshası gömüldü. Bu bir efsane. Anlatının tarihsel belgesi bulunmuyor. Yerel bir kaynak, manastır kalıntılarının 1953’teki kazılardan sonra define avcılarınca tahrip edildiğini yazıyor.

Osmanlı köyü

Yerel kaynaklara göre Misi, Bursa kuşatması sırasında, 1316’da Osmanlıların eline geçti. Dostoğlu bunu, Bursa’nın fethini kolaylaştırmak için çevredeki küçük yerleşmelerin birer birer alınmasının bir parçası olarak görür. Böylece Misi, 1326’da teslim olan Bursa’dan yaklaşık on yıl önce Osmanlı topraklarına katıldı. Anlatıya göre Orhan Bey burada bir kale yaptırdı. Misi’nin bir süre “geçici başkent” olduğu da söylenir, ama bu bir söylencedir. Nilüfer’in tarihini anlatan bir yerel derleme, Misi’nin I. Murad’ın Çekirge’deki imaretinin vakıf köylerinden olduğunu ve 1907 tarihli Hüdavendigâr Vilayeti Salnamesi’nde köyde 174 hane kayıtlı olduğunu belirtiyor.

Köyün asıl kimliğini ekonomisi belirledi. Kaynakların ortak noktası, Misi’de ipekböcekçiliği, bağcılık ve şarapçılığın en önemli geçim kaynakları olmasıdır. Kültür Portalı, evlerin geniş sundurmalarının ipekböcekçiliğine göre yapıldığını yazıyor. Köyün asma yaprağı, misket üzümü ve pekmezi de ünlüydü. Dostoğlu’na göre ipekçilik bugün tamamen, bağcılık ve şarapçılık büyük ölçüde ortadan kalktı. Türkçe Vikipedi’nin aktardığı bir belediye haberine göre Nilüfer Belediyesi 2014’te köyde yeniden ipekböceği yetiştirilmesine yönelik bir çalışma yürüttü.

Taş zemin, ahşap üst kat

Dostoğlu’na göre Misi’deki geleneksel konutlar genellikle dış sofalı plan tipinde ve çoğunlukla iki katlı. Zemin katlar taştan, üst katlar ise kerpiç dolgulu ahşap karkas tekniğinde yapılmış. Evler yamaçta, Nilüfer Çayı’na doğru dizilir. Köprünün açıldığı meydanda cami, dükkânlar ve kahvehane yer alır. Çıkmaz sokaklar ve köyü çevreleyen çam ormanları bu dokunun parçasıdır. Dostoğlu köyde 17. ve 18. yüzyıldan kalma yapılar bulunduğunu da belirtiyor.

Misi 1989’da Bursa Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından kentsel sit alanı ilan edildi. Dostoğlu’nun 2012’deki yazısına göre köyde 27 sivil mimarlık örneği ve 2 çeşme kültür varlığı, bir ağaç da doğal varlık olarak tescilliydi. Yangın, deprem ve bakımsızlık pek çok evi kısmen ya da tamamen tahrip etmişti. Nilüfer Belediyesi’nin “Misi Koruma ve Yaşatma Projesi” kapsamında sokak cepheleri sağlıklaştırıldı, bazı evler restore edilerek yeni işlevler kazandı.

Bugün Misi’yi gezerken

Misi bugün hafta sonları kalabalıklaşan bir gezi yeri. Restore edilen evlerin bir bölümü müze ve kültür mekânı olarak kullanılıyor. Nilüfer Belediyesi’nin fotoğraf müzesi 2017’de açıldı. Müzede fotoğraf tarihi, eski Bursa arşivi ve ziyaretçilerin kullanabildiği bir karanlık oda bulunuyor. Mart 2018’de açılan Nilüfer Belediyesi Edebiyat Müzesi’nde Nazım Hikmet, Yaşar Kemal ve Fazıl Hüsnü Dağlarca gibi yazarların el yazmaları ve kişisel eşyaları sergileniyor. Köyün ipekçilik geçmişi ise belediyenin İpek Evi’nde anlatılıyor. Köyün içinde yürürken zemin katları taş, üst katları ahşap evlerin dış sofalarına ve geniş saçaklarına bakın. Nilüfer Çayı üzerindeki köprü ve meydan, köyün eski geçit işlevini hatırlatıyor. Müzelerin açık olduğu gün ve saatleri ziyaretten önce kontrol etmek yararlı olur.

Ulaşım ve çevredeki diğer yerler için: Bursa gezilecek yerler rehberi.

Sıkça sorulan sorular

Kaynakça

• Dostoğlu, Neslihan (2012). “Misi: ‘Gümüş Nehir’in Kıyısında, ‘Gümüş Tepe’nin Eteklerinde”, Mimarlık 367 (arşiv kopyası) — konum, 1316, ad değişikliği, konut tipleri, sit kararı, koruma projesi.
• Koçan, Nurhan; Bilgiç, Buse (2022). “Misi Köyü’nün (Bursa) Turizm Potansiyelinin İrdelenmesi”. Adıyaman Üniversitesi SBE Dergisi 15/41: 609-645. DOI — konut mimarisi, tescilli yapılar, ekonomi, nüfus.
• Kültür Portalı, “Misi Köyü” (2 Ekim 2026’da erişildi).
• Bursada Kültür, “Nilüfer’in Tarihi” (arşiv kopyası) — vakıf köyü, 1907 hane sayısı, manastır anlatısı.
• Hürriyet, “Misi’de Edebiyat Müzesi” (22 Mart 2018); Anka Haber, “Nilüfer Fotoğraf Müzesi 5 yaşında” (8 Ekim 2022); NTV, “Bursa’daki müze analog fotoğrafçılık tutkunlarını ağırlıyor” (15 Haziran 2023).
• GoToBursa (Bursa Büyükşehir Belediyesi), “Nilüfer Fotoğraf Müzesi (Misi)” ve “Edebiyat Müzesi (Misi)”.
• Gümüştepe, Nilüfer, Vikipedi.

---

👤 Hakkımızda | ✉️ İletişim | 🔐 Gizlilik Politikası