Yeşil Mercimek Yemeği Tarifi

Son güncelleme: 29 Eylül 2026

Yeşil mercimek yemeği, kilerde bir torba mercimek ve biraz bulgur varsa hiç zorlanmadan pişirilebilen, sade ama tok tutan bir tencere yemeğidir. Soğan yağda tatlandırılır, salçayla renklenir; ardından önceden haşlanmaya başlanmış mercimek ve bir avuç bulgur eklenir. Mercimek tanelerinin bütün kaldığı, bulgurun suyu çekip yemeği toparladığı, üzerinde kaşıkla alınacak kadar sosu olan bir tabak çıkar.

Kırmızı mercimeğin aksine yeşil mercimek pişince dağılmaz, kabuğunu koruyarak yumuşar. Bu yüzden kıvamı çorba gibi ezmekle değil, suyu ve bulguru doğru ölçüyle kullanmakla ayarlanır. Tarifte mercimeğin kaç dakika ön haşlama istediğini, bulgurun ne zaman ekleneceğini ve tuzun neden en sona bırakıldığını ayrıntılı anlattık; ardından kıymalı, erişteli ve pirinçli hâlleri geliyor.

Temel Yeşil Mercimek Yemeği Tarifi

5 kişilik · hazırlık 10 dakika · pişirme 1 saat 5 dakika · porsiyon başına ≈330 kcal · ayrıca isteğe bağlı olarak mercimeği 2-3 saat ıslatma

Malzemeler

• 1,5 su bardağı yeşil mercimek (yaklaşık 280 g)
• 3 yemek kaşığı pilavlık bulgur
• 1 büyük kuru soğan
• 2 adet sivri biber (isteğe bağlı)
• 2 diş sarımsak
• 4 yemek kaşığı sıvı yağ ya da 2 yemek kaşığı tereyağı
• 1 yemek kaşığı domates salçası
• 1 tatlı kaşığı biber salçası
• 5-6 su bardağı sıcak su
• 1 tatlı kaşığı tuz
• Yarım çay kaşığı karabiber
• 1 çay kaşığı pul biber
• 1 çay kaşığı kuru nane
• Yarım çay kaşığı kimyon

Yapılışı

1. Mercimeği geniş bir tepsiye yayıp aralarındaki küçük taşları ve kırık, kararmış taneleri ayıklayın. Ardından soğuk suyla iki üç kez yıkayıp süzün; zamanınız varsa 2-3 saat ılık suda ıslatmak pişme süresini kısaltır.
2. Mercimeği bir tencereye alın, üzerini üç parmak geçecek kadar su ekleyin ve orta ateşte kaynatın. Kaynayınca yüzeyde toplanan köpüğü alın, ateşi kısın ve 15-20 dakika, taneler yarı yumuşayana kadar ön haşlama yapın; ardından süzün.
3. Ayrı ve kalın tabanlı bir tencerede yağı orta ateşte ısıtın. Küçük küp doğranmış soğanı ekleyip 6-7 dakika, soğan yumuşayıp altın rengine dönene kadar kavurun; biber kullanıyorsanız son iki dakikada ekleyin.
4. Ezilmiş sarımsağı ve iki salçayı ekleyin, salçalar koyulaşıp kokusu yayılana kadar 1-2 dakika sürekli karıştırarak kavurun. Salçanın tencerenin dibine yapışmaması için ateşi yükseltmeyin.
5. Süzülen mercimeği salçalı soğanın üzerine ekleyip 2 dakika çevirin, ardından 4 su bardağı sıcak suyu ilave edin. Kaynayınca ateşi kısın, kapağı aralık bırakarak 15 dakika pişirin.
6. Bulguru yıkayıp tencereye ekleyin, gerekirse bir bardak daha sıcak su koyun; bulgurun şişmesi için yemeğin sulu görünmesi gerekir. Kısık ateşte 12-15 dakika daha, mercimekler iyice yumuşayıp bulgur taneleri açılana kadar pişirin.
7. Mercimekten birkaç tane alıp parmaklarınızla ezin; kolayca ezilip içi un gibi dağılıyorsa yemek olmuştur. Bu aşamada tuzu, karabiberi, pul biberi ve kimyonu ekleyip 3 dakika daha kaynatın.
8. Ocağı kapatmadan hemen önce kuru naneyi avuçlarınızın arasında ufalayarak serpin ve bir kez karıştırın. Tencerenin kapağını kapatıp yemeği 10-15 dakika dinlendirin; bulgur kalan suyu da çekip kıvamı koyulaştırır.

Püf noktası: Tuzu mercimek tamamen yumuşadıktan sonra ekleyin; su pişerken azaldığı için erken atılan tuz sonunda fazla gelebilir, sona bırakılan tuzu ise tadarak tam kararında ayarlarsınız.

Püf Noktaları ve Sık Yapılan Hatalar

• Mercimek pişmiyor, sert kalıyor: Uzun süre bekletilmiş kuru mercimek ve kireçli su pişme süresini belirgin biçimde uzatır. Mercimeği ıslatmak ve ön haşlama yapmak bu sorunu büyük ölçüde çözer; eski mercimekte süreye on dakika eklemeyi hesaba katın.
• Yemek bulamaç gibi koyulaştı: Bulgur fazla konursa ya da yemek uzun süre beklerse bütün suyu çeker ve tencerede katı bir kütle kalır. Bulguru ölçülü kullanın; ısıtırken bir miktar sıcak su ekleyerek kıvamı açabilirsiniz.
• Mercimek dağılıp ezildi: Ön haşlama uzun tutulursa mercimek tencereye girdiğinde zaten çok yumuşamış olur ve sonraki pişirmede parçalanır. Ön haşlamada taneler hâlâ hafif diri olmalı, parmakla bastırınca ortası direnç göstermelidir.
• Tadı toprak gibi, bulanık: Mercimeğin ilk haşlama suyu kabuktan gelen boyayı ve köpüğü taşır. Bu suyu dökmek, mercimeği yeni suyla pişirmek yemeğin rengini de tadını da berraklaştırır.
• Yemekten sonra şişkinlik: Baklagiller bazı kişilerde hazımsızlık yapabilir. Mercimeği ıslatıp ilk suyunu dökmek ve yemeğe kimyonla nane eklemek ev mutfağında bu yüzden alışkanlık hâline gelmiştir.

Evde Yapılan Farklı Hâlleri

Kıymalı yeşil mercimek

Soğan kavrulduktan sonra 150-200 gram kıyma eklenir ve suyunu çekip tanelenene kadar kavrulur. Kıymalı hâli etli bir ana yemek olur; özellikle kış aylarında pilavsız da doyurucu bir öğün sağlar.

Erişteli mercimek

Bulgur yerine bir avuç ev eriştesi kullanılır ve son on dakikada eklenir. Erişte mercimeğin suyunu emer, yemek daha yumuşak ve doyurucu bir kıvama gelir; evlerde bu hâli çoğunlukla mercimekli erişte diye anılır.

Pirinçli mercimek

Bulgur yerine üç kaşık pirinç eklenir; pirinç bulgurdan biraz daha uzun sürede pişer ve yemeğe daha yumuşak bir doku verir. Çocukların sevdiği, rengi daha açık bir tencere çıkar.

Sebzeli ve zeytinyağlı hâli

Salça azaltılır, soğanla birlikte küçük küp havuç ve kereviz kavrulur. Zeytinyağıyla pişirilip ılık servis edilir, üzerine limon sıkılır; etsiz sofralarda hafif bir ana yemek olarak sunulur.

Ne Zaman ve Nasıl Yenir?

Yeşil mercimek yemeği sıcak servis edilir ve dinlendikçe koyulaşan kıvamıyla tabağa kepçeyle alınır. Üzerine isteyen tereyağında kızdırılmış pul biber ya da birkaç damla limon ekleyebilir. Yanında bir tabak soğan ve turşu bulunması yemeğin sade tadını açar; özellikle köy usulü sofralarda yemeğin yanına iri doğranmış kuru soğan konur ve soğanla birlikte yenir.

Yanına Ne Gider?

Yanına en çok turşu, kuru ya da taze soğan, yoğurt veya ayran gelir. Pirinç pilavıyla birlikte sunulabilir, ancak bulgurlu hâli kendi başına yeterince doyurucudur. Mevsim salatası ve taze ekmek sofrayı tamamlar.

Saklama ve Ertesi Gün

Yemek kapaklı kapta buzdolabında 3-4 gün saklanır. Dondurucuda porsiyonlar hâlinde 2 ay dayanır; donmuş yemeği buzdolabında çözdürüp ocakta ısıtın. Bekledikçe bulgur suyu çekeceği için her ısıtmada yarım bardak sıcak su eklemek gerekir.

Sofradaki Yeri

Yeşil mercimek, Türkiye’de kuru fasulye ve nohutla birlikte kışlık kilerin temel baklagillerinden biridir. Yeşil mercimek yemeği Anadolu evlerinde kış akşamlarının sık pişen, ucuz ve besleyici tenceresi olarak bilinir. Et bulunmayan günlerde sofraya gelen etsiz yemeklerin başında sayılır ve yanındaki soğan ile turşuyla birlikte eksiksiz bir öğün kabul edilir.

Yöresel Akrabaları

Sitemizdeki yöresel tariflerden bu yemeğe yakın olanlar:

• Müceddere — yeşil mercimeğin bulgurla pişip üzerine kızarmış soğan konduğu pilav
• Bulgur Pilavı — mercimek yemeğinin yanına ya da içine giren bulgurun pilavı
• Kuru Fasulye — salçalı baklagil tenceresinin kış sofrasındaki büyük akrabası

Bu Tarifte Geçen Terimler

Tarifin malzeme ve adımlarında geçen yöresel mutfak terimlerinin kısa açıklaması; tamamı Yöresel Mutfak Sözlüğü sayfasında.

• Bulgur: Haşlanıp kurutulan ve kabuğu alındıktan sonra kırılan buğday. İnce bulgur köfte ve çiğ köftede yoğrulur, iri bulgur pilav olur.
• Erişte: Açılan hamurun kurutulup ince şeritler hâlinde kesilmesi. Kışlık hazırlanır, bez torbada saklanır.
• Salça: Domates ya da biberin kaynatılıp güneşte koyulaştırılması. Ev salçası kurutulduğu için yoğundur ve az kullanılır; tencereye atılmadan önce yağda kısaca kavrulması ham tadını alır.
• Turşu: Sebzenin tuz, su ve sirke ya da doğrudan fermantasyonla saklanması. Kapak sıkı kapatılır ama ilk günlerde gaz çıkışı için gevşetilir.

Benzer Ev Yemekleri

Tamamı Klasik Ev Yemekleri ve Tatlıları sayfasında.

• Etli Nohut
• Mercimek Çorbası
• Mercimek Köftesi
• Ispanak Yemeği

Sık Sorulan Sorular

---

👤 Hakkımızda | ✉️ İletişim | 🔐 Gizlilik Politikası