Mercimek Çorbası Tarifi

Son güncelleme: 29 Eylül 2026

Mercimek çorbası Türkiye’de sofraya en sık gelen çorbadır: evde de lokantada da, okul yemekhanesinden iftar sofrasına kadar hemen her yerde karşımıza çıkar. Kırmızı mercimek kısa sürede dağıldığı için ayrıca ıslatma istemez, yarım saatte pişer ve ezildiğinde kendi nişastasıyla koyulaşır. Bu yüzden kilerde bir paket kırmızı mercimek bulunan evde çorba sıkıntısı çekilmez.

Temel tarif çok az malzemeye dayanıyor: kırmızı mercimek, kuru soğan, havuç, yağ ve su. Patates kıvamı yumuşatır, bir kaşık un ya da salça rengi ve gövdeyi artırır; ama bunlar evden eve değişen ekler. Asıl farkı yaratan iki şey var: soğanın yağda yavaşça tatlandırılması ve çorba ezildikten sonra suyla doğru kıvama getirilmesi. Aşağıdaki tarif bu iki adımı ayrıntılı anlatıyor; ardından sık yapılan hatalar, farklı hâlleri, saklama ve servis bilgileri geliyor.

Temel Mercimek Çorbası Tarifi

6 kişilik · hazırlık 10 dakika · pişirme 40 dakika · porsiyon başına ≈250 kcal

Malzemeler

Çorba için

• 1,5 su bardağı kırmızı mercimek (yaklaşık 270 g)
• 1 orta boy kuru soğan
• 1 orta boy havuç
• 1 küçük patates (isteğe bağlı, daha yumuşak kıvam için)
• 2 yemek kaşığı tereyağı ya da zeytinyağı
• 1 yemek kaşığı un
• 1 tatlı kaşığı domates salçası (isteğe bağlı)
• 7-8 su bardağı sıcak su ya da tavuk suyu
• 1 tatlı kaşığı tuz
• Yarım çay kaşığı karabiber
• 1 çay kaşığı kimyon

Üzeri için

• 2 yemek kaşığı tereyağı
• 1 tatlı kaşığı pul biber
• 1 çay kaşığı kuru nane
• Servis için limon dilimleri

Yapılışı

1. Mercimeği geniş bir kaba alıp birkaç kez soğuk suyla yıkayın; su berraklaşana kadar yıkamak köpüğü ve toz tadını azaltır. Süzgece alıp bekletin.
2. Soğanı küçük küp doğrayın; havucu ve patatesi soyup küçük parçalara bölün. Parçaların küçük olması hepsinin mercimekle aynı sürede yumuşamasını sağlar.
3. Tencereye yağı alın, soğanı orta ateşte 5-6 dakika, rengi saydamlaşıp hafif altın rengine dönene kadar kavurun. Soğanı yakmayın; yanık soğan çorbanın bütününe acı bir tat verir.
4. Unu ekleyip 1 dakika kokusu çıkana kadar karıştırın; salça kullanıyorsanız bu aşamada ekleyip yarım dakika daha çevirin.
5. Havuç ve patatesi ekleyip 2 dakika soğanla birlikte çevirin, ardından süzdüğünüz mercimeği ilave edin.
6. Sıcak suyun 7 bardağını ekleyin, karıştırıp kaynamaya bırakın. Kaynayınca yüzeyde toplanan köpüğü kaşıkla alın, ateşi kısın ve kapağı aralık bırakarak 25-30 dakika, mercimek tamamen dağılana kadar pişirin. Ara ara dibini karıştırın; mercimek dibe çöküp kolay tutar.
7. Ocaktan alıp el blenderıyla pürüzsüz olana kadar çekin. Blender yoksa çorbayı tel süzgeçten kepçenin tersiyle bastırarak geçirin; lokanta usulü süzme çorba bu yöntemle yapılır.
8. Tencereyi yeniden ocağa alın. Kıvam koyuysa kalan sıcak suyu azar azar ekleyin; çorba kaşıktan akarken kaşığın sırtını ince bir tabakayla kaplamalı. Tuz, karabiber ve kimyonu ekleyip 5 dakika daha kısık ateşte kaynatın.
9. Küçük bir tavada tereyağını eritin, köpürmeye başlayınca ocaktan alıp pul biberi ve naneyi ekleyin. Tereyağı ocaktayken biber eklenirse biber yanar ve kararır.
10. Çorbayı kâselere paylaştırın, üzerine kızdırılmış tereyağını gezdirin ve limonla servis edin.

Püf noktası: Tuzu çorba ezilip kıvamı ayarlandıktan sonra ekleyin; su eklendikçe tuz oranı değiştiği için baştan tuzlanan çorba ya tuzsuz ya da fazla tuzlu kalır.

Püf Noktaları ve Sık Yapılan Hatalar

• Çorba soğuyunca katılaşıyor: Kırmızı mercimek nişastalıdır ve beklerken koyulaşır. Bu bir hata değil, mercimeğin doğası; ısıtırken bir miktar sıcak su ekleyip karıştırmak yeterli. Suyu azar azar ekleyin ki kıvam bir anda incelmesin.
• Dibi tuttu, yanık tadı var: Mercimek dağıldıkça tencerenin dibine çöker. Kapak tamamen kapalı ve ateş yüksek olunca birkaç dakikada dibi tutar. Kısık ateş ve ara ara dipten karıştırmak şart. Dibi tutmuşsa üstteki kısmı karıştırmadan başka tencereye alın; dipteki yanığı karıştırmak tadı bütün çorbaya yayar.
• Rengi soluk ve grimsi çıktı: Soğan yeterince kavrulmadıysa ya da havuç eklenmediyse çorba sarı-turuncu rengini alamaz. Havuç ve bir tatlı kaşığı salça rengi belirgin biçimde canlandırır; tereyağlı pul biber de üstte kırmızı bir hare bırakır.
• Tadı düz ve yavan: Su yerine tavuk ya da kemik suyu kullanmak, soğanı acele etmeden tatlandırmak ve kimyonu en sonda eklemek tadı derinleştirir. Servisteki limon da çorbanın tadını açar; limon sıkılmamış mercimek çorbası çoğu zaman eksik bulunur.
• Blenderdan sonra köpüklü oldu: Sıcak çorba uzun süre ve yüzeye yakın çekilince hava alır. Blenderı tencerenin dibine yakın tutun, kısa aralıklarla çalıştırın; oluşan köpük birkaç dakika kısık ateşte kaynatınca kaybolur.
• Mercimek dağılmadı, taneli kaldı: Uzun süre açıkta kalmış eski mercimek geç pişer. Suyun kireçli olması da süreyi uzatır. Böyle durumlarda pişirme süresini 10-15 dakika uzatın; tuzu ise mercimek tamamen dağılmadan eklemeyin, erken eklenen tuz dağılmayı yavaşlatır.

Evde Yapılan Farklı Hâlleri

Lokanta usulü süzme mercimek

Patates ve salça kullanılmaz, un bir kaşıktan fazla olmaz. Çorba ezildikten sonra tel süzgeçten geçirilir; böylece kadifemsi, çok akışkan bir kıvam elde edilir. Üzerine yalnızca tereyağında kızdırılmış pul biber gezdirilir, yanında limon ve kıtır ekmek gelir.

Sarı mercimek çorbası

Kırmızı yerine sarı mercimekle yapılır; sarı mercimek daha geç dağılır, bu yüzden pişirme süresi 10-15 dakika uzar. Rengi daha açık, tadı daha hafiftir. Bazı evlerde kırmızı ve sarı mercimek yarı yarıya karıştırılır.

Sebzeli ve ezilmeyen hâli

Mercimek dağıldıktan sonra blendera alınmaz; küçük doğranmış havuç, patates ve kereviz taneli kalır. Çocuklara sebze yedirmenin kolay yolu olarak evlerde sık yapılır. Kıvamı daha hafif olduğu için su bir bardak azaltılır.

Bulgurlu ve pirinçli hâli

Kış aylarında bir avuç ince bulgur ya da pirinç mercimekle birlikte eklenir; çorba daha doyurucu olur ve ezilmeden içilir. Bu hâl ezogelin çorbasına yaklaşır; ezogelinde ayrıca nane ve biber salçası belirgin biçimde öne çıkar.

Ne Zaman ve Nasıl Yenir?

Mercimek çorbası sıcak içilen bir çorbadır; kâseye alındıktan sonra birkaç dakika içinde yüzeyinde ince bir zar oluşur, bu yüzden tereyağı en son ve servisten hemen önce gezdirilir. Günün her öğününde yer alabilir: kışın kahvaltıda, iş çıkışı akşam yemeğinin başında, ramazanda ise iftarın ilk kaşığı olarak. Hastalık dönemlerinde de ilk akla gelen çorbadır; hafif ve kolay sindirilir.

Yanına Ne Gider?

Yanına en çok limon, kıtır ekmek ya da kızarmış ekmek küpleri, taze soğan ve turşu gelir. Ana yemek olarak kuru fasulye, karnıyarık ya da tavuk sote gibi bir tencere yemeği, yanında pilav ve salata ile klasik ev menüsünü tamamlar. Hafif bir akşam için çorbanın yanına peynirli börek ya da pişi eklemek de yaygındır.

Saklama ve Ertesi Gün

Oda sıcaklığına inen çorba kapaklı kapta buzdolabında 3 gün saklanır. Dondurucuda porsiyonlar hâlinde 2 aya kadar dayanır; donmuş çorbayı buzdolabında çözdürüp ocakta, bir miktar sıcak su ekleyerek ısıtın. Tereyağlı üst sosu çorbaya karıştırmadan saklayın, her ısıtmada tazesini hazırlayın.

Sofradaki Yeri

Mercimek, Anadolu’da binlerce yıldır yetiştirilen baklagillerden biri; çorbası da hem ucuz hem doyurucu olduğu için ev mutfağının temel yemeklerinden sayılır. Esnaf lokantalarının vitrininde neredeyse her gün bulunur, iftar sofralarında da sık sık ilk kaşık olarak yer alır. Pek çok ev “çorbasız sofra olmaz” anlayışıyla yetişmiştir ve bu anlayışta mercimek çorbası günlük sofranın değişmez başlangıcıdır.

Yöresel Akrabaları

Sitemizdeki yöresel tariflerden bu yemeğe yakın olanlar:

• Tarhana Çorbası — kışlık tarhanadan pişen, mercimekle birlikte evlerde en sık yapılan çorbalardan
• Düğün Çorbası — özel günlerin terbiyeli etli çorbası
• Arabaşı Çorbası — kavrulmuş unla koyulaşan, ayrı pişen hamuruyla içilen salçalı tavuk çorbası

Bu Tarifte Geçen Terimler

Tarifin malzeme ve adımlarında geçen yöresel mutfak terimlerinin kısa açıklaması; tamamı Yöresel Mutfak Sözlüğü sayfasında.

• Nişasta: Buğday ya da mısırdan elde edilen bağlayıcı. Soğuk suda ezilip sıcak karışıma katılır; doğrudan eklenirse topaklanır.
• Bulgur: Haşlanıp kurutulan ve kabuğu alındıktan sonra kırılan buğday. İnce bulgur köfte ve çiğ köftede yoğrulur, iri bulgur pilav olur.
• Salça: Domates ya da biberin kaynatılıp güneşte koyulaştırılması. Ev salçası kurutulduğu için yoğundur ve az kullanılır; tencereye atılmadan önce yağda kısaca kavrulması ham tadını alır.
• Turşu: Sebzenin tuz, su ve sirke ya da doğrudan fermantasyonla saklanması. Kapak sıkı kapatılır ama ilk günlerde gaz çıkışı için gevşetilir.

Benzer Ev Yemekleri

Tamamı Klasik Ev Yemekleri ve Tatlıları sayfasında.

• Ezogelin Çorbası
• Yayla Çorbası
• Sebze Çorbası
• Domates Çorbası

Sık Sorulan Sorular

---

👤 Hakkımızda | ✉️ İletişim | 🔐 Gizlilik Politikası