Şambali Tarifi
Son güncelleme: 28 Eylül 2026
İrmiğin yoğurt, şeker ve kabartma tozuyla karıştırılıp tepsiye yayılması, dilimlere bölünüp her dilime bir badem bastırılması, fırında pişirildikten sonra şerbetle ıslatılmasıyla yapılıyor. İzmir’de Kemeraltı çevresindeki tatlıcıların ve seyyar tezgâhların klasiği; büyük yuvarlak tepsilerde dilim dilim satılıyor. Aşağıdaki tarif İzmir sürümüdür; ilin diğer yemekleriyle birlikte İzmir sayfasında yer alıyor.
Temel Şambali Tarifi
10 kişilik · toplam ≈90 dakika · porsiyon başına ≈420 kcal
Malzemeler
- 3 su bardağı irmik
- 1,5 su bardağı yoğurt
- 1 su bardağı toz şeker
- 1 paket kabartma tozu
- 125 g eritilmiş tereyağı (tepsi ve üzeri için)
- 30 adet kabuğu soyulmuş badem
- Şerbet için 3 su bardağı şeker, 3 su bardağı su ve birkaç damla limon suyu
Yapılışı
- Şekeri suyla 10 dakika kaynatıp limon suyunu damlatın ve şerbeti oda sıcaklığına inmesi için bekletin.
- İrmik, yoğurt, şeker ve kabartma tozunu tahta kaşıkla karıştırıp kabın ağzını örtün ve irmik yoğurdu çeksin diye yarım saat dinlendirin.
- Tepsiyi tereyağıyla yağlayın, harcı ıslak elle bastırarak bir buçuk parmak kalınlığında düzgünce yayın.
- Yüzeyi bıçakla baklava ya da kare dilimlere çizin ve her dilimin ortasına bir badem hafifçe bastırarak yerleştirin.
- Kalan eritilmiş tereyağını üzerine gezdirin ve 180 derece fırında yüzeyi koyu altın rengi olana kadar 35-40 dakika pişirin.
- Fırından alır almaz soğumuş şerbeti kepçeyle yavaş yavaş dökün ve tatlıyı şerbeti tamamen çekene kadar en az iki saat bekletin.
Ne Zaman ve Nasıl Yenir?
Şerbet sıcak tatlıya soğuk dökülmezse irmik şişmiyor ve dilimler kuru kalıyor.
Nerede Yapılıyor?
Her ilin kendi ölçüleri ve püf noktalarıyla o ilin sayfasında:
- İzmir — İrmiğin yoğurt, şeker ve kabartma tozuyla karıştırılıp tepsiye yayılması, dilimlere bölünüp her dilime bir badem bastırılması, fırında pişirildikten sonra şerbetle ıslatılmasıyla yapılıyor.
Bu Tarifte Geçen Terimler
Tarifin malzeme ve adımlarında geçen yöresel mutfak terimlerinin kısa açıklaması; tamamı Yöresel Mutfak Sözlüğü sayfasında.
- Şerbet: Şeker ile suyun kaynatılıp kıvam alması. Kuralı şudur: biri sıcaksa diğeri soğuk olmalı.
- İrmik: Buğdayın kaba öğütülmüş hâli. Undan farkı iri taneli olması: yağda kavrulunca kumlu bir doku verir, bu yüzden helvada ve höşmerimde kullanılır.
- Baklava: Kâğıt inceliğinde açılan yufkaların arasına ceviz ya da fıstık serilip pişirildikten sonra şerbetlenmesi. Kat sayısı ve yufkanın inceliği yöreye göre değişir.
Şambali: Sofradaki Yeri, Mevsimi ve Sık Yapılan Hatalar
İzmir
- 🧭 Sofradaki yeri: İzmir’in tatlıları limanın ve yarımadanın izini taşıyor: Çeşme’nin sakız reçinesi hem sakız dondurmasına hem de sakızlı muhallebiye giriyor, Kemeraltı’nın tatlıcıları irmikli ve bademli şambaliyi büyük yuvarlak tepsilerde dilimliyor, mahalle aralarında hayır için dökülen halka biçimli lokma sıcak sıcak dağıtılıyor.
- 🧭 Sofradaki yeri: Dondurma ile muhallebi yaz sıcağının, lokma ile şambali yıl boyunun tatlısı.
- 📍 Nerede yenir: Kemeraltı ve çevresi — boyoz, midye, şambali. Kentin tarihî çarşısı aynı zamanda sokak lezzetlerinin merkezi. Boyoz için sabah saatleri; fırından yeni çıkmış olanı çıtır oluyor. Midye dolması tezgâh üstünde, limonla.
- 🎁 Alırken ve saklarken: Şambali ve kuru tatlılar. Şerbetli tatlılar birkaç gün dayanıyor; uzun yol için kuru sürümleri tercih edilmeli.
Bu notlar il sayfalarımızın mutfak karakteri, mevsim, nerede yenir, sık yapılan hatalar, komşu iller ve SSS bölümlerinden: İzmir.
İzmir Mutfağından Diğer Tarifler
- Tarhana Çorbası — Ege tarhanası bol domates ve biberle kuruluyor: yoğurt, un, domates, biber ve nane yoğrulup yaz sonunda kurutuluyor.
- Gözleme — Hamura maya girmiyor; oklavayla saydamlaşana kadar açılan yufka, iç harcın yeşilini üstünden belli edecek kadar ince oluyor.
- Zeytinyağlı Enginar — Dış yaprakları ayıklanıp kararmasın diye limonlu suda bekletilen enginar tabakları; bezelye, havuç ve patatesle zeytinyağında kısık ateşte…
- Midye Dolması — Midye kabuklarının içine soğan, kuş üzümü, dolmalık fıstık, tarçın ve karabiberle hazırlanan iç pilavın doldurulup buharda pişirilmesiyle yapılıyor.
- Boyoz — Un, su ve ayçiçek yağıyla yoğrulan hamurun defalarca açılıp katlanması, sarmal biçimde kıvrılıp fırınlanmasıyla yapılıyor.
- Kumru — Adını susamlı, hafif tatlımsı özel ekmeğinden alıyor.
Benzer Tarifler
- Kalbur Hurması — Yoğurt, tereyağı ve irmikle yoğrulan hamurdan koparılan parçaların kalburun ya da rendenin tersine bastırılıp kıvrılarak desenlenmesi, fırında…
- Mafiş — Yoğurt, yumurta ve unla kulak memesi yumuşaklığında yoğrulan hamurun yarım santim kalınlıkta açılıp kareler hâlinde kesilmesi, ortasından…
- Delioğlan Sarığı — Yumurta, yoğurt ve yağla yoğrulan hamurun ince açılıp dövülmüş cevizle kaplanması, oklavaya gevşekçe sarılıp büzülmesi ve tepsinin ortasından dışa…
- Dilber Dudağı — Tereyağı sürülen yufkaların arasına dövülmüş ceviz serpilip bardak ağzıyla yuvarlaklar kesilmesi, her yuvarlağın ikiye katlanıp dudak biçimi…
- Dolanger — Un, yumurta ve yoğurtla yoğrulan hamurun ince yufka hâlinde açılıp üzerine dövülmüş ceviz serilmesi, rulo sarılıp dilimlendikten sonra kızgın yağda…
Sık Sorulan Sorular
Şambali nasıl yapılır?
Kısaca: Şekeri suyla 10 dakika kaynatıp limon suyunu damlatın ve şerbeti oda sıcaklığına inmesi için bekletin. Son adımda fırından alır almaz soğumuş şerbeti kepçeyle yavaş yavaş dökün ve tatlıyı şerbeti tamamen çekene kadar en az iki saat bekletin.
Şambali nereye ait?
İzmir mutfağının yemeklerinden. İzmir sayfamızda ilin diğer yöresel lezzetleriyle birlikte anlatılıyor.
Şambali kaç kişilik, ne kadar sürüyor?
Bu sayfadaki tarif 10 kişilik ölçüyle veriliyor, pişirme süresi 90 dk, porsiyon başına yaklaşık 420 kcal. Ölçüler bir katı ya da yarısı alınarak kolayca büyütülüp küçültülebilir.
Şambali neye benziyor?
Aynı yöntem ve malzeme ailesinden tarifler: Kalbur Hurması, Mafiş, Delioğlan Sarığı. Hepsi bu sitede kendi sayfasında malzemeleri ve adımlarıyla anlatılıyor.
🔗 İlgili tarifler: Boyoz Tarifi · Gözleme Tarifi · İzmir Köfte Tarifi
👤 Hakkımızda | ✉️ İletişim | 🔐 Gizlilik Politikası