Üzüm Pekmezi Tarifi
Son güncelleme: 28 Eylül 2026
Ezilen üzümlerden çıkan şıranın pekmez toprağıyla bir gece kestirilip berrak kısmının ayrılması, geniş kazanda saatlerce kaynatılarak koyu bir şuruba dönüştürülmesiyle yapılıyor. Bilecik’te Osmaneli’nin Sakarya vadisine bakan bağlarında eylülde bağ bozumu yapılıyor ve pekmez kazanları o haftalarda köy avlularında kuruluyor. Aşağıdaki tarif Bilecik sürümüdür; ilin diğer yemekleriyle birlikte Bilecik sayfasında yer alıyor.
Temel Üzüm Pekmezi Tarifi
12 kişilik · toplam ≈1 gün · porsiyon başına ≈150 kcal
Malzemeler
- 10 kg olgun üzüm (yıkanmış, saplarından ayrılmış)
- 1 çay bardağı pekmez toprağı
- Süzmek için temiz tülbent
- Geniş, kalın tabanlı kazan
- Kaynatılmış cam kavanozlar
Yapılışı
- Üzümleri geniş bir kapta ezip suyunu tülbentten süzün ve elde edilen şırayı kazana alın.
- Pekmez toprağını şıraya katıp karıştırın, kazanı ılık hâle gelene kadar ısıtın ve üstte biriken köpüğü kepçeyle alın.
- Kazanı ocaktan alıp şırayı bir gece dinlendirin; toprak dibe çöktükçe üstteki şıra berraklaşıyor.
- Sabah berrak şırayı dipteki tortuyu karıştırmadan başka bir kazana aktarın ve orta ateşte kaynamaya bırakın.
- Şırayı yüzeyde biriken köpüğü alarak ve dibi tutmasın diye karıştırarak hacmi dörtte birine inene kadar 4-5 saat kaynatın.
- Kaşığa aldığınız pekmez yavaş ve ip gibi akıyorsa ocaktan alın, ılıyınca kavanozlara doldurup ağızlarını kapatın.
Püf noktası: Kaynatma kısa kesilirse pekmez kavanozda ekşiyor.
Püf Noktaları ve Sık Yapılan Hatalar
Bu yemeği yapan illerin kendi mutfak notlarından derlendi:
- Bilecik: Şırayı yüzeyde biriken köpüğü alarak ve dibi tutmasın diye karıştırarak hacmi dörtte birine inene kadar 4-5 saat kaynatın.
Nerede Yapılıyor?
Her ilin kendi ölçüleri ve püf noktalarıyla o ilin sayfasında:
- Bilecik — Ezilen üzümlerden çıkan şıranın pekmez toprağıyla bir gece kestirilip berrak kısmının ayrılması, geniş kazanda saatlerce kaynatılarak koyu bir şuruba dönüştürülmesiyle yapılıyor.
Bu Tarifte Geçen Terimler
Tarifin malzeme ve adımlarında geçen yöresel mutfak terimlerinin kısa açıklaması; tamamı Yöresel Mutfak Sözlüğü sayfasında.
- Şıra: Taze sıkılmış üzüm suyunun kaynatılıp dinlendirilmesiyle elde edilen alkolsüz, doğal şekerli içecek. Pestil, köme ve cevizli sucuk da bu şıradan çıkar.
Üzüm Pekmezi: Sofradaki Yeri, Mevsimi ve Sık Yapılan Hatalar
Bilecik
- 🧭 Sofradaki yeri: Osmaneli’nin bağlarından eylülde çıkan üzümle kaynatılan üzüm pekmezi ise kışın kilerin tatlısı.
Bu notlar il sayfalarımızın mutfak karakteri, mevsim, nerede yenir, sık yapılan hatalar, komşu iller ve SSS bölümlerinden: Bilecik.
Bilecik Mutfağından Diğer Tarifler
- Keşkek — Dövülmüş buğdayın bir gece ıslatılıp tavuk ya da kuzu etiyle birlikte kalın tabanlı kazanda uzun süre pişirilmesi, et didiklenip buğdayla birlikte…
- Tarhana Çorbası — Yoğurt, un, domates, biber ve soğanın yoğrulup mayalandırılması, güneşte kurutulup ufalanmasıyla hazırlanan tarhananın suda ezilerek kaynatılmasıyla…
- Höşmerim — Tuzsuz taze peynirin tavada eritilip unla birlikte kavrulması, şeker eklenip karışım yağını salarak koyu bir kıvam alana kadar karıştırılmasıyla…
- Bilecik Güveci — Kuşbaşı etin patlıcan, biber, domates ve sarımsakla toprak güveç kabına yerleştirilip ağzı kapatılarak fırında ağır ağır pişirilmesiyle yapılıyor.
- Bozüyük Mantısı — El açması hamurun iri kareler hâlinde kesilip içine baharatlı kıyma konması, kapatılıp tuzlu suda haşlanmasıyla yapılıyor.
- Büzme Tatlısı — İnce açılan hamurun parmak yardımıyla büzülüp kıvrılması , kızgın yağda kızartılması ve soğuk şerbete atılmasıyla yapılıyor.
Benzer Tarifler
- Üzüm Pestili — Sıkılan üzüm şırasının nişastayla koyulaştırılıp bezlere ince yayılması ve güneşte kurutulmasıyla yapılıyor.
- Pekmezli Helva — Unun tereyağında kavrulup dut pekmeziyle açılmasıyla yapılıyor.
- Tahin Pekmez — Susamdan çekilen tahinle üzüm ya da dut pekmezinin tabakta karıştırılmasıyla hazırlanıyor.
- Pekmez Helvası — Unun tereyağında kavrulup üzerine pekmezle açılmış sıcak suyun eklenmesi ve helva kıvamına gelene dek karıştırılmasıyla yapılıyor.
- Pekmez Yağlaşı — Üzüm pekmezinin suyla açılıp mısır unuyla kısık ateşte muhallebi kıvamına gelene kadar pişirilmesi, tepsiye dökülüp soğutulması ve baklava dilimi…
Sık Sorulan Sorular
Üzüm Pekmezi nasıl yapılır?
Kısaca: Üzümleri geniş bir kapta ezip suyunu tülbentten süzün ve elde edilen şırayı kazana alın. Son adımda kaşığa aldığınız pekmez yavaş ve ip gibi akıyorsa ocaktan alın, ılıyınca kavanozlara doldurup ağızlarını kapatın.
Üzüm Pekmezi yaparken nelere dikkat etmeli?
Kaynatma kısa kesilirse pekmez kavanozda ekşiyor.
Üzüm Pekmezi nereye ait?
Bilecik mutfağının yemeklerinden. Bilecik sayfamızda ilin diğer yöresel lezzetleriyle birlikte anlatılıyor.
Üzüm Pekmezi kaç kişilik, ne kadar sürüyor?
Bu sayfadaki tarif 12 kişilik ölçüyle veriliyor, pişirme süresi 1 gün, porsiyon başına yaklaşık 150 kcal. Ölçüler bir katı ya da yarısı alınarak kolayca büyütülüp küçültülebilir.
Üzüm Pekmezi neye benziyor?
Aynı yöntem ve malzeme ailesinden tarifler: Üzüm Pestili, Pekmezli Helva, Tahin Pekmez. Hepsi bu sitede kendi sayfasında malzemeleri ve adımlarıyla anlatılıyor.
🔗 İlgili tarifler: Bilecik Güveci Tarifi · Bilecik Köftesi Tarifi · Bozüyük Mantısı Tarifi
👤 Hakkımızda | ✉️ İletişim | 🔐 Gizlilik Politikası