Sakala Çarpan Çorbası Tarifi
Son güncelleme: 28 Eylül 2026
Yeşil mercimeğin haşlanması ve içine el açması erişte atılarak pişirilmesiyle yapılıyor; üzerine soğanlı ve pul biberli tereyağı geziniliyor. Adı, kaşıkla ağza götürülürken uzun eriştenin sakala çarpmasından geliyor. Aşağıdaki tarif Afyonkarahisar sürümüdür; ilin diğer yemekleriyle birlikte Afyonkarahisar sayfasında yer alıyor.
Temel Sakala Çarpan Çorbası Tarifi
4 kişilik · toplam ≈45 dakika · porsiyon başına ≈250 kcal
Malzemeler
- 1 su bardağı yeşil mercimek
- 1 su bardağı el açması ev eriştesi (uzun kesilmiş)
- 1 kuru soğan, 1 yemek kaşığı salça
- 3 yemek kaşığı tereyağı
- 1,5 litre su
- Tuz, karabiber, kuru nane, pul biber
- Servis için ekmek
Yapılışı
- Yeşil mercimeği yıkayıp suda, taneleri dağılmadan yumuşayana kadar 25 dakika haşlayın.
- Soğanı tereyağında pembeleştirip salçayı ekleyin ve kokusu çıkana kadar kavurun.
- Kavrulan soğanlı salçayı mercimeğe katın.
- Erişteyi SONDA ekleyin; erken atılan erişte dağılıp çorbayı bulandırıyor.
- Erişteyi 8-10 dakika, yumuşayana kadar pişirin ve ara ara karıştırın.
- Tuz ve karabiberi ayarlayıp ocaktan alın.
Ne Zaman ve Nasıl Yenir?
Afyonkarahisar’ın en bilinen köy çorbası ve kış sofrasının ısıtan başlangıcı.
Nerede Yapılıyor?
Her ilin kendi ölçüleri ve püf noktalarıyla o ilin sayfasında:
- Afyonkarahisar — Yeşil mercimeğin haşlanması ve içine el açması erişte atılarak pişirilmesiyle yapılıyor; üzerine soğanlı ve pul biberli tereyağı geziniliyor.
Bu Tarifte Geçen Terimler
Tarifin malzeme ve adımlarında geçen yöresel mutfak terimlerinin kısa açıklaması; tamamı Yöresel Mutfak Sözlüğü sayfasında.
- Erişte: Açılan hamurun kurutulup ince şeritler hâlinde kesilmesi. Kışlık hazırlanır, bez torbada saklanır.
- Salça: Domates ya da biberin kaynatılıp güneşte koyulaştırılması. Ev salçası kurutulduğu için yoğundur ve az kullanılır; tencereye atılmadan önce yağda kısaca kavrulması ham tadını alır.
Sakala Çarpan Çorbası: Sofradaki Yeri, Mevsimi ve Sık Yapılan Hatalar
Afyonkarahisar
- 🧭 Sofradaki yeri: Sakala çarpan çorbası, yeşil mercimeğin el açması eriştelerle pişirilmesi; adı, kaşıkla ağza götürülürken uzun eriştenin sakala çarpmasından geliyor.
- 📅 Ne zaman: Aralık–Şubat: Karasal iklimin uzun kışı
- ⚠️ Sık yapılan hata: Eriştelerin çorbaya erken atılması. Sakala çarpan çorbasında erişte sonda ekleniyor; erken atılan erişte dağılıp çorbayı bulandırıyor.
Sakala çarpan çorbası adını nereden alıyor? Adı sunum biçiminden geliyor: çorbadaki el açması erişteler uzun olduğu için kaşıkla ağza götürülürken sakala çarpıyor. Yeşil mercimek haşlanıyor, erişte sonda ekleniyor ve üzerine soğanlı, pul biberli tereyağı geziniliyor. Afyonkarahisar’ın en bilinen köy çorbası ve kış sofrasının başlangıcı. Erişte erken atılırsa dağılıp çorbayı bulandırıyor.
Bu notlar il sayfalarımızın mutfak karakteri, mevsim, nerede yenir, sık yapılan hatalar, komşu iller ve SSS bölümlerinden: Afyonkarahisar.
Afyonkarahisar Mutfağından Diğer Tarifler
- Özbek Pilavı — Kuzu etinin tereyağında kavrulması, üzerine nohut, iri doğranmış havuç ve pirinç eklenerek et suyuyla demlenmesiyle yapılıyor.
- Ekmek Kadayıfı — Kurutulmuş ekmek kadayıfının şerbetle ıslatılıp fırında pişirilmesi ve üzerine Afyon kaymağı konarak verilmesiyle hazırlanıyor.
- Keşkek — Dövme buğdayın kuzu etiyle birlikte saatlerce kaynatılması ve tokmakla dövülerek lapa kıvamına getirilmesiyle yapılıyor.
- Ağzı Açık — Yassı açılan hamurun üzerine kıymalı harcın yayılıp kenarları kıvrılmadan fırınlanmasıyla yapılıyor.
- Afyon Sucuğu — Dana etinin kuyruk yağı, sarımsak, kimyon, kırmızı biber ve çemenle yoğrulup bağırsağa doldurulması ve serin havada kurutularak olgunlaştırılması ile
- Afyon Lokumu — Nişasta ve şeker şurubunun kaynatılıp haşhaş yağıyla aromalandırılmasıyla yapılıyor.
Benzer Tarifler
- Ekşili Çorba — Aşurelik buğday, yeşil mercimek ve nohutun birlikte pişirilip sumak ekşisiyle keskinleştirilmesiyle yapılıyor.
- Bamya Çorbası — İpe dizilerek kurutulan minik bamyaların et suyunda, limon ya da sirke ekşisiyle pişirilmesiyle yapılıyor.
- Kesme Çorbası — Elde açılan hamurun küçük kareler hâlinde kesilip et suyu, mercimek ya da kuru fasulyeyle pişirilmesiyle yapılıyor; adını da bu kesme işleminden alıyo
- Toyga Çorbası — Haşlanmış buğday ve nohudun çırpılmış yoğurtla pişirilmesiyle yapılıyor.
- Tarhana Çorbası — Taze domatesle mayalanıp kurutulan tarhananın suda ezilip pişirilmesiyle yapılıyor.
Sık Sorulan Sorular
Sakala Çarpan Çorbası nasıl yapılır?
Kısaca: Yeşil mercimeği yıkayıp suda, taneleri dağılmadan yumuşayana kadar 25 dakika haşlayın. Son adımda tuz ve karabiberi ayarlayıp ocaktan alın.
Sakala Çarpan Çorbası nereye ait?
Afyonkarahisar mutfağının yemeklerinden. Afyonkarahisar sayfamızda ilin diğer yöresel lezzetleriyle birlikte anlatılıyor.
Sakala Çarpan Çorbası kaç kişilik, ne kadar sürüyor?
Bu sayfadaki tarif 4 kişilik ölçüyle veriliyor, pişirme süresi 45 dk, porsiyon başına yaklaşık 250 kcal. Ölçüler bir katı ya da yarısı alınarak kolayca büyütülüp küçültülebilir.
Sakala Çarpan Çorbası neye benziyor?
Aynı yöntem ve malzeme ailesinden tarifler: Ekşili Çorba, Bamya Çorbası, Kesme Çorbası. Hepsi bu sitede kendi sayfasında malzemeleri ve adımlarıyla anlatılıyor.
🔗 İlgili tarifler: Afyon Lokumu Tarifi · Afyon Sucuğu Tarifi · Ağzı Açık Tarifi
👤 Hakkımızda | ✉️ İletişim | 🔐 Gizlilik Politikası