Ezogelin Çorbası Tarifi

Son güncelleme: 29 Eylül 2026

Ezogelin çorbası, mercimek çorbasının daha iddialı, daha doyurucu kardeşi gibidir. Kırmızı mercimek yine ana malzemedir ama ona bir avuç ince bulgur ve biraz pirinç katılır; tencerede dağılan mercimek çorbanın gövdesini kurarken bulgur ile pirinç tane tane kalır ve her kaşığa hafif bir diş hissi verir. Bu yüzden ezogelin blenderdan geçirilmez, olduğu gibi kâseye alınır.

Çorbayı mercimekten ayıran asıl şey kokusudur: domates ve biber salçası tereyağında kavrulur, kuru nane ile pul biber cömertçe eklenir. Soğan kokusu, salçanın hafif ekşiliği ve naneyle birleşince esnaf lokantalarından tanıdığımız o koyu kırmızı, iştah açıcı renk ortaya çıkar. Aşağıda ölçüleri, salçanın nasıl yakılmadan kavrulacağını, kıvamın bekledikçe neden koyulaştığını ve evde en çok karşılaşılan aksilikleri tek tek anlattık.

Temel Ezogelin Çorbası Tarifi

6 kişilik · hazırlık 10 dakika · pişirme 40 dakika · porsiyon başına ≈210 kcal

Malzemeler

Çorba için

• 1 su bardağı kırmızı mercimek (yaklaşık 180 g)
• 3 yemek kaşığı ince bulgur
• 2 yemek kaşığı pirinç
• 1 orta boy kuru soğan
• 2 yemek kaşığı tereyağı
• 1 yemek kaşığı sıvı yağ
• 1 yemek kaşığı domates salçası
• 1 tatlı kaşığı biber salçası
• 8-9 su bardağı sıcak su ya da et suyu
• 1 tatlı kaşığı tuz
• Yarım çay kaşığı karabiber
• 1 çay kaşığı kuru nane (pişerken)

Üzeri için

• 1 yemek kaşığı tereyağı
• 1 tatlı kaşığı kuru nane
• 1 tatlı kaşığı pul biber
• Servis için limon

Yapılışı

1. Mercimeği, bulguru ve pirinci aynı tel süzgece alın; akan suyun altında elinizle ovuşturarak suyu durulaşana kadar yıkayın ve süzülmeye bırakın.
2. Soğanı olabildiğince ince doğrayın. Ezogelin ezilmediği için iri kalan soğan parçaları kaşıkta hissedilir, bu yüzden bıçağı biraz sabırla kullanmak gerekir.
3. Tereyağı ile sıvı yağı tencerede orta ateşte eritin; soğanı ekleyip 6-7 dakika, kenarları hafifçe kızarıp tatlı bir koku yayılana kadar ara ara karıştırarak pişirin.
4. Domates ve biber salçasını ekleyin, ateşi biraz kısıp 2 dakika kavurun. Salçanın yağla buluşup parlaklaştığını ve çiğ kokusunun kaybolduğunu görünce bir sonraki adıma geçin.
5. Süzülen mercimek, bulgur ve pirinci tencereye alıp salçalı yağla bir dakika çevirin; tanelerin her yanı kırmızıya boyanmalı.
6. Sıcak suyun 8 bardağını ilave edin, kaynayana kadar yüksek ateşte bekleyin. Yüzeyde biriken köpüğü kepçeyle alın, sonra ateşi kısıp kapağı aralık bırakarak 30-35 dakika pişirin.
7. Pişme süresince 5 dakikada bir tahta kaşıkla dibi kazıyarak karıştırın. Mercimek dağılıp bulgur şiştiğinde çorba belirgin biçimde koyulaşır; gerekirse kalan suyu azar azar ekleyin.
8. Tuzu, karabiberi ve bir çay kaşığı kuru naneyi ekleyip 5 dakika daha kaynatın. Kıvam kaşıktan yavaşça akan, ama yüzeyde tane tane bulgur görünen bir yoğunlukta olmalı.
9. Küçük tavada tereyağını eritin, köpürünce ocağı kapatıp naneyi ve pul biberi ekleyin; birkaç saniye içinde yağ kırmızılaşır. Bu sosu çorbanın üstüne gezdirip limonla sofraya getirin.

Püf noktası: Naneyi yalnızca üst sosa değil, pişmenin son beş dakikasında çorbanın içine de bir çay kaşığı atın; koku hem dipte hem yüzeyde hissedilir.

Püf Noktaları ve Sık Yapılan Hatalar

• Bulgur lapa gibi dağıldı: Çorba bir saatten uzun kaynatıldığında ya da bulgur en baştan, mercimekten önce suya atıldığında tanesini kaybeder ve lapaya döner. Köftelik ince bulguru mercimekle birlikte ekleyin, pişirme süresini de 35-40 dakikada tutun.
• Rengi kahverengiye döndü: Salça yüksek ateşte ya da uzun süre kavrulunca şekeri yanar, çorba kırmızı yerine koyu kahverengi ve acımsı olur. Salçayı kısık ateşte, en fazla iki dakika çevirmek yeter; kokusu değiştiği anda suyu ekleyin.
• Ertesi gün kaşık dikilecek kadar koyulaştı: Bulgur ve pirinç beklerken suyu çekmeye devam eder. Isıtırken bir iki kepçe sıcak su ya da et suyu ekleyip karıştırın, tuzunu yeniden tadın; soğuk su eklemek kıvamı topak topak yapar.
• Pirinç çiğ kaldı: Pirinç mercimekten biraz daha geç pişer; su az kaldığında ya da ateş çok kısıldığında tanenin ortası sert kalabilir. Pirinci yıkarken birkaç dakika ılık suda bekletmek ve pişirmeyi kaynama noktasında sürdürmek sorunu çözer.
• Nane tadı acılaştı: Kuru nane çok kızgın yağa atılınca saniyeler içinde yanar ve hoş olmayan otsu bir acılık bırakır. Tavayı ocaktan aldıktan sonra naneyi eklemek, yağın kendi sıcaklığıyla kokusunun açılmasına izin vermek en güvenli yoldur.

Evde Yapılan Farklı Hâlleri

Pirinçsiz, sadece bulgurlu

Pek çok ev pirinci hiç kullanmaz, bulgur miktarını beş yemek kaşığına çıkarır. Bu hâlinde çorba daha köy usulü bir tada bürünür ve bulgurun buğday kokusu belirginleşir; pişirme süresi de birkaç dakika kısalır.

Yarısı ezilmiş kadifemsi hâli

Pişen çorbanın yarısı ayrı bir kaba alınıp blenderdan geçirilir, sonra tekrar tencereye katılır. Böylece hem pürüzsüz bir zemin hem de tane tane bulgur bir arada olur; çocuklu evlerde özellikle sevilen bir ara yoldur.

Kemik sulu kış ezogelini

Su yerine önceden kaynatılmış kuzu ya da dana kemik suyu kullanılır, üst sosa bir tutam kekik de eklenir. Tadı çok daha derin ve yağlı olur; soğuk kış akşamlarında tek başına öğün yerine geçecek kadar doyurucudur.

Acısız, naneli hafif hâli

Biber salçası ve pul biber tamamen çıkarılır, yerine bir tatlı kaşığı daha domates salçası konur. Nanenin öne çıktığı bu hâl midesi hassas olanlara ve küçük çocuklara uygundur; limonla tadı yine canlı kalır.

Ne Zaman ve Nasıl Yenir?

Ezogelin tencereden alındıktan sonra hızla koyulaştığı için kâselere doldurmadan hemen önce bir kez karıştırılmalı, tereyağlı nane sosu da en son eklenmelidir. Sıcak içilir; yanına dilimlenmiş limon ve istenirse ince kıyılmış taze nane konur. Kış kahvaltılarında, uzun bir iş gününün akşamında ve iftar sofralarında ilk tabak olarak sık tercih edilir; tek başına bile hafif bir öğün sayılacak kadar karın doyurur.

Yanına Ne Gider?

Ezogelinin yanına en çok kıtır ekmek, köy ekmeği ya da sıcak pide yakışır. Ana yemek olarak ızgara köfte, tavuk sote veya bir zeytinyağlı tabağı gelebilir; turşu, taze soğan ve çoban salatası sofrayı tamamlar. Ayran da naneli çorbanın yanında sık görülen bir içecektir.

Saklama ve Ertesi Gün

Soğuyan çorbayı kapaklı cam kapta buzdolabında 2-3 gün saklayabilirsiniz. Bulgur suyu çektiği için her ısıtmada sıcak su eklemeniz gerekir. Dondurmak mümkün ama çözüldükten sonra bulgur biraz yumuşar; tereyağlı sosu her seferinde taze hazırlayın.

Sofradaki Yeri

Ezogelin çorbası Türkiye’nin hemen her yerinde, özellikle esnaf lokantalarında ve ev sofralarında kış aylarının vazgeçilmezidir. Adı Gaziantep yöresinde yaşamış bir gelinin anlatısıyla anılır ve bu hikâye halk arasında kuşaktan kuşağa aktarılır. Mercimek, bulgur ve salça gibi kilerde hep bulunan malzemelerle yapıldığı için hem ekonomik hem pratik bir çorba olarak evlerin düzenli menüsünde yer alır.

Yöresel Akrabaları

Sitemizdeki yöresel tariflerden bu yemeğe yakın olanlar:

• Tarhana Çorbası — salçalı, naneli ve tereyağlı kış çorbalarının en bilineni
• Düğü Çorbası — ince bulgurla koyulaşan, aynı aileden bir yöresel çorba
• Döğme Çorbası — dövülmüş buğdayın et suyunda kendi nişastasıyla koyulaştığı doyurucu çorba

Bu Tarifte Geçen Terimler

Tarifin malzeme ve adımlarında geçen yöresel mutfak terimlerinin kısa açıklaması; tamamı Yöresel Mutfak Sözlüğü sayfasında.

• Bulgur: Haşlanıp kurutulan ve kabuğu alındıktan sonra kırılan buğday. İnce bulgur köfte ve çiğ köftede yoğrulur, iri bulgur pilav olur.
• Pide: Mayalı hamurun yayvan açılıp harçla ya da harçsız fırınlanması. Yöreye göre hem ekmek hem yemek adıdır: kimi ilde sade ekmektir, kimi ilde kıymalı ve peynirli tabak.
• Salça: Domates ya da biberin kaynatılıp güneşte koyulaştırılması. Ev salçası kurutulduğu için yoğundur ve az kullanılır; tencereye atılmadan önce yağda kısaca kavrulması ham tadını alır.
• Turşu: Sebzenin tuz, su ve sirke ya da doğrudan fermantasyonla saklanması. Kapak sıkı kapatılır ama ilk günlerde gaz çıkışı için gevşetilir.

Benzer Ev Yemekleri

Tamamı Klasik Ev Yemekleri ve Tatlıları sayfasında.

• Mercimek Çorbası
• Yayla Çorbası
• Domates Çorbası
• Sebze Çorbası

Sık Sorulan Sorular

---

👤 Hakkımızda | ✉️ İletişim | 🔐 Gizlilik Politikası