İzmir Atatürk Müzesi Tarihi

Son güncelleme: 14 Ekim 2026

Birinci Kordon’da, denize bakan sıradan apartmanların arasında beyaz cepheli, cumbalı bir ev duruyor. 19. yüzyılın sonunda bir tüccar ailesi için yapılan bu ev, 1922’den sonra sırasıyla karargâh, otel, Atatürk’ün İzmir’deki evi, halk kütüphanesi, etnografya müzesi ve nihayet Atatürk Müzesi oldu.

Kordon’da bir tüccar evi (1875-1922)

Evin yapım tarihi ve sahibi iki resmî kaynakta farklı veriliyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın müze sayfası binanın 1875-1880 arasında halı tüccarı Takfor tarafından ev olarak yaptırıldığını yazıyor. Türkçe Vikipedi ise binayı, 1876’da Meşrutiyet’in ilanından sonra İzmir mebusu olan halı tüccarı Agop Ispartalıyan‘ın 1880’de ailesi için yaptırdığını söylüyor. İki kaynak da yapımın 1880 civarında tamamlandığında ve sahibinin bir halı tüccarı olduğunda birleşiyor.

Bina Bakanlık’ın tarifine göre Osmanlı ve Levanten mimarisinin karışımından doğan neoklasik bir yapı. Vikipedi’ye göre 852 metrekarelik bir alanı kaplayan kâgir ev iki katlı, dikdörtgen planlı, bodrumu ve çatı katı var. Arka yüzü revaklı, bir avlusu ve ön cephede bir cumbası bulunuyor.

Karargâh, kongre ve otel (1922-1926)

Bakanlık’a göre ev, 9 Eylül 1922’de sahibi tarafından terk edildi ve Hazine’nin mülkiyetine geçti. İzmir’e giren Türk ordusu binayı bir süre karargâh olarak kullandı. 17 Şubat 1923‘te İzmir İktisat Kongresi toplandığında Mustafa Kemal, kongre süresince çalışmalarını bu binada yürüttü. Kongre bitince karargâh taşındı. Hazine binayı otel olarak işletilmek üzere Naim Bey’e kiraladı. Vikipedi’ye göre otelin adı “Naim Palas”tı ve Mustafa Kemal, Haziran 1926’daki İzmir ziyaretinde İsmet Paşa ile birlikte bu otelde kaldı.

Atatürk’ün İzmir’deki evi (1926-1938)

13 Ekim 1926‘da İzmir Belediyesi binayı satın aldı, bazı yeni eşyalarla döşeyip Atatürk’e armağan etti. Bakanlık’a göre Atatürk 1930-1934 arasında İzmir’e her gelişinde bu evde kaldı. Vikipedi bu dönemde beş ziyaretten söz ediyor. 10 Kasım 1938’de Atatürk’ün ölümünden sonra ev mirasçılık yoluyla kız kardeşi Makbule Hanım’a geçti.

Müze olarak ev (1941’den bugüne)

İzmir Belediyesi binayı müze yapmak üzere 25 Eylül 1940‘ta kamulaştırdı. Müze, Bakanlık broşürüne göre Atatürk’ün İzmir’e gelişinin 19. yıl dönümü olan 11 Eylül 1941‘de törenle halka açıldı. Bundan sonraki otuz yıl boyunca binanın işlevi ve adı birkaç kez değişti.

• 5 Ekim 1962: Müzenin adı “Atatürk İl Halk Kütüphanesi ve İzmir Şehri Atatürk Müzesi” oldu.
• 28 Aralık 1972: Broşüre göre Başbakanlık Kültür Müsteşarlığı’nın yazısıyla binanın mülkiyeti İzmir Arkeoloji Müzesi’ne verildi.
• 29 Ekim 1978: Restore edilip yeniden düzenlenen bina, “Atatürk ve Etnografya Müzesi” adıyla törenle açıldı.
• 13 Mayıs 1988: Etnografik eserler o gün açılan İzmir Etnografya Müzesi’ne taşındı ve binanın adı yalnızca “Atatürk Müzesi” oldu.

Vikipedi’ye göre Kültür Bakanlığı 1999-2001 arasında binayı restore etti ve müze 2002’de yeniden açıldı. Bina 2011-2015 arasında bir kez daha restorasyon gördü.

Müzede neye bakmalı?

Ev bodrum, zemin kat, birinci kat ve çatı katından oluşuyor. Asıl görülecek yer birinci kat. Bakanlık broşürüne göre burada Atatürk’ün kullandığı odalar sırayla dizili: toplantı salonu, çalışma odası, yatak odası, misafir odası, berber odası, yaver odası, bekleme ve kabul odası, kütüphane, yemek odası ve banyo.

• Toplantı salonu: Broşüre göre ortada yeşil çuhalı bir rulet masası ve çevresinde 12 Cosmos marka sandalye duruyor. Duvar dibindeki 10 küçük maun sandalyenin arkalıklarına bakın: çini plakalarda Shakespeare’in oyunlarından sahneler canlandırılmış.
• Yatak ve çalışma odaları: Dönemin mobilyaları, pirinç karyola, aynalı dolaplar ve avizelerle düzenlenmiş. Müze, bu eşyaların Atatürk’ün kullandığı eşyalar olduğunu belirtiyor.
• Cephe ve cumba: İçeri girmeden önce Kordon tarafından cepheye bakın. Ortadaki camlı cumba, üçgen alınlıklı pencereler ve demir balkon korkulukları evin 19. yüzyıl sonundaki Levanten-neoklasik karakterini en iyi gösteren ayrıntılar.

Bugün İzmir Atatürk Müzesi’ni gezerken

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın müze sayfasına göre (2 Ekim 2026) müze açık ve kapalı günü yok. Her gün 08.30-17.30 arası ziyaret edilebiliyor, gişe 17.00’de kapanıyor, giriş ücretsiz. Kordon yürüyüşünün ortasında olduğu için kısa bir mola gibi planlanabilir. Alsancak Garı, Kültür Sanat Fabrikası ve Kültürpark aynı gün yürünerek gezilebilir.

Ulaşım, süre ve çevredeki diğer yerler için: İzmir gezilecek yerler rehberi.

Sıkça sorulan sorular

Kaynakça

• T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, İzmir Atatürk Müzesi sayfası ve “Atatürk Müzesi: Selanik’ten İzmir’e Atatürk’ün İzinde” broşürü (2 Ekim 2026’da erişildi).
• İzmir Atatürk Müzesi, Vikipedi.

---

👤 Hakkımızda | ✉️ İletişim | 🔐 Gizlilik Politikası