Antalya Saat Kulesi Tarihi

Son güncelleme: 15 Ekim 2026

Kalekapısı’nda buluşma yeri sorulursa Antalyalıların çoğu “Saat Kulesi’nin önü” der. Meydanın köşesindeki bu kule ilk bakışta tek parça bir Osmanlı yapısı gibi görünür. Aslında iki ayrı yapının üst üste binmesidir: altta kentin eski surlarına ait beşgen bir burç, üstte 20. yüzyıl başında eklenmiş kare gövdeli bir saat kulesi. Yanı başında Yivli Minare yükselir. Kentin genel tarihi için Hadrian Kapısı tarihi sayfasına bakabilirsiniz.

Kale Kapısı’ndaki burç

Koç Üniversitesi AKMED envanterine göre kule, bugün Kaleiçi denen bölgeyi çevreleyen dış surun kuzeye bakan burçlarından biri. Hemen yanında kentin ana giriş kapılarından biri bulunuyordu. Evren Dayar’ın Osmanlı’nın son dönemi Kaleiçi’ne ilişkin çalışmasına göre surların içindeki kentin karaya açılan kapısı, Çarşı Kapısı da denen Kale Kapısı’ydı. Kapının çevresi han, kahvehane ve dükkânlarla, kırdan gelenlerin kentle buluştuğu bir pazar yeriydi. Meydanın adı bu kapıdan kalır.

Burcun yapım tarihi konusunda kaynaklar ayrışıyor. AKMED envanteri burcu Roma İmparatorluk Dönemi’ne bağlıyor, Bizans ve Selçuklu dönemlerinde değişiklik gördüğünü yazıyor. Anadolu Ajansı’nın saat kuleleri dosyası ve Antalya Valiliği’nin restorasyon uzmanının açıklaması ise beşgen burcu MS 9. yüzyıla, Bizans dönemine tarihliyor. AKMED’e göre beşgen gövde yaklaşık dokuz metre yüksekliğinde. Cepheleri, Alanya Kalesi’ndekine benzer damalı bir kalem işi süslemeyle kaplıydı. Envanter bu süslemenin Selçuklu döneminden kaldığını belirtiyor.

Burçtan saat kulesine

Osmanlı’nın son döneminde, özellikle II. Abdülhamid’in saltanatında, imparatorluğun pek çok kentine saat kuleleri yapıldı. Antalya’daki kule de bu dalganın ürünü. Anadolu Ajansı’na göre burç, II. Abdülhamid’in saat kulelerini önemsemesi üzerine 20. yüzyılın başında kare biçimli yeni taş bir üst yapı eklenerek saat kulesine çevrildi. Türkçe Vikipedi ve yerel kaynaklar dönüşüm tarihi olarak 1901’i, padişahın tahta çıkışının 25. yılını veriyor. Restorasyonu yürüten Valilik uzmanı Cemil Karabayram da kulenin “1900’lü yılların başında” yapıldığını söylüyor. AKMED envanteri ise yapının saat kulesi olarak bugünkü halini 1920’lerde aldığını yazıyor. Türkçe Vikipedi kuleyi Sadrazam Küçük Said Paşa’nın yaptırdığını da aktarıyor, ama bu bilgi başka bir kaynakta doğrulanamadı.

Kulenin yerden yüksekliği yaklaşık 14 metre. Türkçe Vikipedi’ye göre sur üzerinden yüksekliği 8 metre. Kare gövdenin dört yüzünde birer saat kadranı var.

Kayıp kubbe, kayıp saat

Kule ilk yapıldığında kubbeyle örtülüydü. Anadolu Ajansı’na göre kubbe 1942’deki bir fırtınada yıkıldı ve kule kare biçimde onarıldı. Karabayram’ın anlattığına göre kubbenin yerine 1960’a kadar süren onarımlarda beton dendanlar konuldu.

Antalya Valiliği’nin girişimiyle 2022’nin başında kapsamlı bir restorasyon başladı. Beton dendanlar söküldü. Ekim 2022’de aslına uygun yeni kubbenin yapımı neredeyse bitmişti ve alemiyle birlikte kuleye takılmak üzereydi. Türkçe Vikipedi’ye göre kuleye 2022’de eklenen kubbe, 1940’lara kadar kulede bulunan kubbenin bir kopyası. Restorasyonda şaşırtıcı bir gerçek de ortaya çıktı: kuledeki özgün mekanik saat yerinde değildi, yerine sıradan saatler takılmıştı. Aksiyon’un 2026 tarihli haberine göre Valilik özgün saatlerin 1985 civarında kaybolmuş olabileceğini değerlendirdi. Kayıp mekanizmanın bir ikizi İstanbul’da bir koleksiyoncuda bulundu, onarılıp kuleye takıldı. Saatler restorasyondan sonra da birkaç kez durdu. Aynı habere göre neden, saatin kesintisiz bir güç kaynağına bağlı olmaması.

Neye bakmalı?

• İki yapı, iki doku: Alttaki beşgen burcun büyük taşlarıyla üstteki kare gövdenin düzgün kesme taşları arasındaki fark, kulenin iki ayrı dönemden geldiğini açıkça gösterir.
• Sur çizgisi: Kule, Kaleiçi’nin dış surunun bir parçası. Yanındaki sur kalıntılarıyla birlikte bakınca, Kale Kapısı’nın meydanda nerede durduğunu kafanızda canlandırabilirsiniz.
• Yeni kubbe ve kadranlar: 2022’de takılan kubbe ve alem, kulenin 1940’lardan önceki siluetini geri getirdi.

Bugün Saat Kulesi’ni gezerken

Kule meydanda, açık havada duruyor ve her saat görülebiliyor; iç mekânı ziyarete açık değil. Kalekapısı tramvay durağı hemen yanında. Saat Kulesi’nin önünden Kaleiçi’ne inen yokuşa girerseniz birkaç dakikada Yivli Minare külliyesine ulaşırsınız. Atatürk Caddesi boyunca güneydoğuya yürürseniz de Hadrian Kapısı‘na varırsınız.

Ulaşım ve çevredeki diğer yerler için: Antalya gezilecek yerler rehberi.

Sıkça sorulan sorular

Kaynakça

• Koç Üniversitesi AKMED, “Saat Kulesi” envanter kaydı (2 Ekim 2026’da erişildi).
• Dayar, Evren (2020). “Osmanlı İmparatorluğu’nun Son Dönemlerinde Antalya Kaleiçi ve Çevresi”. METU JFA 37/2: 59-84. DOI — Kale Kapısı ve çevresi.
• Anadolu Ajansı, “Zamanın tanığı saat kuleleri”.
• Haberler.com / DHA, “Tarihi Saat Kulesi 80 yıl sonra kubbesine kavuşuyor” (6 Ekim 2022); Aksiyon, “Antalya Saat Kulesi’nde saatler yeniden durdu” (2 Nisan 2026).
• Antalya Saat Kulesi, Vikipedi.

---

👤 Hakkımızda | ✉️ İletişim | 🔐 Gizlilik Politikası