Tarihi Kalecik Köprüsü Tarihi

Son güncelleme: 13 Ekim 2026

Kalecik’ten güneye, Kırıkkale yönüne inince Kızılırmak’ın geniş yatağı üzerinde yedi kemerli bir taş köprüye varırsınız. Kemerler uçlardan ortaya doğru genişliyor, en büyüğü nehrin ortasında. Yöre halkı ona Yedi Gözlü Köprü, Develioğlu Köprüsü ya da kısaca Kızılırmak Köprüsü diyor. Köprünün yaşı tam bilinmiyor, ama Kalecik’in kayıtlı tarihinin hemen her döneminde burada bir geçit vardı.

Selçuklu mu, Osmanlı mı?

Köprünün üzerinde bir yapım kitabesi yok ve hakkında bilinen bir yazılı belge de yok. Kalecik Belediyesi’nin tanıtımına göre köprü ayaklarında ve alt kısımlarında kullanılan sarımtırak kesme taşlar, malzeme ve işçilik, Selçuklu döneminde, 13. yüzyılda yapıldığı görüşünü destekliyor. Haber ajanslarının kullandığı tanıtım metinleri de 13. yüzyılı veriyor. 2021’de restorasyonu inceleyen Ulaştırma Bakanı ise köprünün 11. yüzyılda yapıldığını söyledi. Bazı yazılarda ikisi birleştirilerek “11.-13. yüzyıl” deniyor.

Kısacası köprü, mimari üslubuna göre Selçuklu dönemine tarihleniyor; ama bu bir tahmin, belgeyle doğrulanmış bir tarih değil. Bugün görülen yapının önemli bir kısmı ise 19. yüzyıl onarımının eseri. Yani köprü hem Selçuklu hem Osmanlı izleri taşıyor.

1402: Ankara Savaşı rivayeti

Köprüyle ilgili en çok anlatılan hikâye 1402 Ankara Savaşı’na uzanıyor. Belediyenin tanıtımına göre Yıldırım Bayezid’in ordusu savaştan önce bu köprüden geçerek Çubuk Ovası’na indi. Ardından Timur’un kuvvetlerinin ilerlemesini engellemek için köprü Osmanlı askerlerince kısmen yıkıldı.

Bu anlatı yaygın, ama ayrıntılarında ayrışma var. Bazı kaynaklar köprüyü yıktıranın Yıldırım Bayezid, bazıları Timur olduğunu söylüyor. Köprüyü savaşla ilişkilendiren bir dönem kaynağını göremedik. Bu yüzden hikâyeyi bir rivayet olarak aktarıyoruz.

Develioğlu Hacı İbrahim Ağa ve usta Tirkuşlu

Köprünün bir adı da kendisini onaran kişiden geliyor. Kaynaklara göre köprü 19. yüzyılın son çeyreğinde, yakındaki Balışeyh Dikmen köyünün ağası, Develioğlu ailesinden Hacı İbrahim Ağa tarafından onarıldı. Bir haberde, köprünün bu dönemde neredeyse yeniden yapıldığı ve köpük taşı ile kumtaşı kullanıldığı aktarılıyor.

Aynı kaynaklar onarımın baş ustasını da anıyor: dönemin Ermeni taş ustası Tirkuşlu. Anlatıya göre ustanın imzası, sol korkuluk duvarındaki bir çekiç kabartmasının altında. Tirkuşlu’nun Dikmen köyündeki köy camisini ve köy konağını da yaptığı aktarılıyor. Caminin kitabesinde “Develizade el-Hac İbrahim Ağa tarafından yaptırılmıştır” ifadesi geçiyor.

Köprünün yapısı

• Gözler: Yedi kemer. Açıklıklar uçlardan ortaya doğru artıyor; en geniş göz 14 metre.
• Uzunluk ve genişlik: Kaynakların çoğunda 136 metre uzunluk ve 3,4 metre tabliye genişliği veriliyor. 2021’deki açıklamada ise uzunluk “yaklaşık 140 metre”, genişlik 3,6 metre olarak geçti.
• Malzeme: Kesme taş ve kaba yonu taş.

Köprü uzun süre bölgenin ana geçidiydi. Belediyenin tanıtımına göre 1990’lara kadar Kızılırmak’ın bu kesiminde karşıya geçilebilen tek yer burasıydı ve köprü Kalecik’i Kırıkkale yönündeki köylere bağlıyordu.

Onarımlar ve son restorasyon

Develioğlu onarımından sonra köprü 1967 ve 1987’de iki kez bakımdan geçti. 2019’da Karayolları Genel Müdürlüğü’nün yatırım programına alındı. Eylül 2021’de restorasyonu yerinde inceleyen Ulaştırma ve Altyapı Bakanı, yedi gözün tamamının “açığa çıkmış” olduğunu söyledi. Temmuz 2023 tarihli haberlerde ise çalışmaların sürdüğü ve bir yıl içinde bitmesinin beklendiği yazıyordu.

Restorasyonun tam olarak ne zaman tamamlandığını bağımsız bir kaynakla doğrulayamadık. Köprünün bugün araç trafiğine açık olup olmadığı konusunda da kaynaklar ayrışıyor: bir kısmı yalnızca yayalara açık olduğunu yazarken, 2023 tarihli bir haberde bazı araçların hâlâ köprüden geçtiği söyleniyor.

Bugün Kalecik Köprüsü’nü gezerken

Köprüyü en iyi, kıyıdan, kemerlerin uçlardan ortaya doğru nasıl büyüdüğünü görebileceğiniz bir açıdan izleyin. Sonra üzerinde yürüyün ve sol korkuluk duvarında Tirkuşlu’nun çekiç kabartmasını arayın. Nehir kıyısının sabah ve akşamüstü ışığı fotoğraf için en güzel saatler. Aynı gün Kalecik Kalesi’ne de çıkabilirsiniz.

Ulaşım, süre ve çevredeki diğer yerler için: Ankara gezilecek yerler rehberi.

Sıkça sorulan sorular

Kaynakça

• Kalecik Belediyesi, Kızılırmak Köprüsü — konum, 13. yüzyıl tahmini, 1402 anlatısı, tek geçit.
• Demirören Haber Ajansı, “Bakan Karaismailoğlu’ndan tarihi Develioğlu Köprüsü’nde inceleme” (30 Eylül 2021).
• TRT Haber / İHA, “Timur’un ilerlemesine engel olamayan tarihi taş köprü restore ediliyor” (14 Temmuz 2023).
• İhlas Haber Ajansı, restorasyon sırasında çekilen görüntüler — ölçüler, 13. yüzyıl tahmini.
• Hürriyet Ankara, “Selçuklu mirası ilgisiz kalmadı” — 2019 KGM yatırım programı.
• Kalecik Köprüsü, Vikipedi — Develioğlu onarımı, usta Tirkuşlu, 1967 ve 1987 bakımları.

---

👤 Hakkımızda | ✉️ İletişim | 🔐 Gizlilik Politikası