Patlıcan Kızartması Tarifi
Son güncelleme: 29 Eylül 2026
Temmuz ve ağustos sofralarının bir tabağı neredeyse her zaman patlıcan kızartmasına ayrılır. Alacalı soyulmuş, boy boy dilimlenmiş patlıcanlar kızgın yağda altın rengine gelene kadar kızartılır, yanına sivri biber, üstüne sarımsaklı yoğurt ve ince bir domates sosu konur. Sade bir yemektir ama yaz akşamlarında, balkonda kurulan sofralarda en önce biten tabak çoğu zaman odur.
Patlıcanla ilgili iki yaygın şikâyet vardır: acılık ve fazla yağ çekmesi. İkisinin de çaresi kızartmadan önce atılan adımlarda yatar. Tuzlu suda bekletilen patlıcan hem acı suyunu bırakır hem de dokusu sıkılaşır; bu sayede yağa girdiğinde süngerden çok bir kızartma gibi davranır. İyice kurulamak ve yağı yeterince ısıtmak da aynı derecede önemlidir. Aşağıda bu hazırlığı, domates sosunu, sarımsaklı yoğurdu ve patlıcanı daha hafif pişirmenin yollarını ayrıntılı olarak bulacaksınız.
Temel Patlıcan Kızartması Tarifi
4 kişilik · hazırlık 15 dakika · pişirme 30 dakika · porsiyon başına ≈420 kcal · ayrıca patlıcanların tuzlu suda 30 dakika bekletilmesi
Malzemeler
Kızartma için
- 4 orta boy kemer patlıcan (yaklaşık 1 kg)
- 4-5 sivri biber
- 1 yemek kaşığı tuz (bekletme suyu için)
- 1,5 su bardağı ayçiçek yağı (kızartma için)
Domates sosu için
- 3 olgun domates ya da 1,5 su bardağı rendelenmiş domates
- 2 diş sarımsak
- 2 yemek kaşığı zeytinyağı
- 1 çay kaşığı toz şeker
- Yarım tatlı kaşığı tuz
- 1 çay kaşığı pul biber (isteğe bağlı)
Sarımsaklı yoğurt için
- 2 su bardağı yoğurt
- 2 diş sarımsak
- Bir tutam tuz
Yapılışı
- Patlıcanları yıkayıp saplarını kesin. Soyacakla boylamasına birer şerit atlayarak alacalı soyun; kabuğun bir kısmının kalması dilimlerin kızartırken şeklini korumasını sağlar.
- Patlıcanları bir santim kalınlığında, boylamasına ya da iri halkalar hâlinde dilimleyin. Geniş bir kaba soğuk su doldurup tuzu eritin ve dilimleri bu suya bırakın; yüzeyde kalmamaları için üzerine bir tabak kapatın.
- Dilimleri tuzlu suda 30 dakika bekletin. Bu sürede su kahverengimsi bir renk alacaktır; bu, patlıcanın bıraktığı acı özdür. Suyu döküp dilimleri avucunuzla hafifçe sıkarak fazla suyunu alın.
- Patlıcanları temiz bir mutfak havlusu ya da kâğıt havlu üzerine yan yana dizin ve üstünü de bastırarak iyice kurulayın. Islak patlıcan kızgın yağda sıçrar ve yağın ısısını düşürüp fazla yağ çekmesine yol açar.
- Bekleme süresinde sosu hazırlayın: küçük bir tencerede zeytinyağını ısıtın, ince kıyılmış sarımsağı yarım dakika çevirin, rendelenmiş domatesi, şekeri, tuzu ve pul biberi ekleyin. Orta ateşte 10-12 dakika, domates suyunu çekip koyu bir sos hâline gelene kadar pişirin.
- Geniş ve derin bir tavada kızartma yağını orta-yüksek ateşte ısıtın. Yağa küçük bir ekmek parçası bırakın; hemen etrafında kabarcıklar oluşup yüzeye çıkıyorsa yağ hazırdır.
- Patlıcan dilimlerini tavaya birkaç parça hâlinde, üst üste bindirmeden yerleştirin. Her iki yüzünü 3-4 dakika, kenarları koyu altın rengine dönüp ortası yumuşayana kadar kızartın; tavaya bir seferde çok dilim koymayın.
- Kızaran dilimleri kâğıt havlu serili bir tepsiye alıp yağlarını süzdürün. Sivri biberlerin üzerine bıçakla küçük bir çizik atıp aynı yağda 1-2 dakika, kabukları kabarıp hafif kararana kadar kızartın.
- Sarımsağı ezip tuzla birlikte yoğurda karıştırın. Patlıcanları servis tabağına dizin, biberleri aralarına yerleştirin; üzerine önce sarımsaklı yoğurdu, ardından domates sosunu kaşıkla gezdirerek servis edin.
Püf noktası: Patlıcanı tuzlu sudan çıkardıktan sonra mutlaka kurulayın ve yağı iyice kızdırın; kuru yüzey ve yeterli ısı, patlıcanın dışını hemen mühürler ve içine giren yağ miktarını belirgin şekilde azaltır.
Püf Noktaları ve Sık Yapılan Hatalar
- Patlıcan sünger gibi yağ çekti: Ilık yağa bırakılan ya da ıslak kalan patlıcan yağı emer. Yağı iyice ısıtın, dilimleri kurulayın ve tavayı kalabalıklaştırmayın; her yeni partiden önce yağın yeniden ısınmasını bekleyin.
- Tadında acılık kaldı: Çekirdekleri iri ve koyulaşmış, olgunluğu geçmiş patlıcanlar daha acıdır ve tuzlu suda yeterince beklemezlerse bu tat kızartmaya geçer. Parlak kabuklu, sıkı, çekirdeği az patlıcan seçin ve bekletme süresini kısaltmayın.
- Dışı yandı, içi çiğ kaldı: Çok kalın dilimlenmiş patlıcanlar yüksek ateşte dışı kararırken içi pişmeden kalır. Dilimleri bir santim kalınlığında tutun ve ateşi orta-yüksekte sabitleyin; gerekirse her yüzünü bir dakika fazla kızartın.
- Yoğurt sulandı, tabak dağıldı: Sıcak patlıcanın üzerine hemen soğuk yoğurt dökülürse yoğurt ısı farkıyla sulanır. Patlıcanları birkaç dakika ılıtın, yoğurdu da buzdolabından biraz önce çıkarın; süzme yoğurt kullanmak kıvamı daha iyi korur.
- Domates sosu ekşi ve sulu: Olgunlaşmamış domatesle yapılan ya da yeterince pişirilmeyen sos hem ekşi hem de sulu kalır. Sosu koyulaşana kadar pişirin ve bir tutam şekerle domatesin asidini dengeleyin.
Evde Yapılan Farklı Hâlleri
Fırında patlıcan kızartması
Tuzlu suda bekletilip kurulanan dilimlerin iki yüzüne fırça ile zeytinyağı sürülür, yağlı kâğıt serili tepsiye dizilip 220 derecede 20-25 dakika, bir kez çevrilerek pişirilir. Kızartmaya göre çok daha az yağlıdır, dokusu ise daha yumuşak olur.
Karışık yaz kızartması
Patlıcanın yanına dilimlenmiş kabak, sivri biber, patates ve bazen de havuç kızartılır. Hepsi aynı tabağa dizilip sarımsaklı yoğurt ve domates sosuyla kaplanır. Kalabalık yaz sofralarında tek başına bir öğün yerine geçer.
Sirkeli sarımsaklı soslu hâli
Domates sosu yerine zeytinyağı, ezilmiş sarımsak, bir kaşık üzüm sirkesi ve kıyılmış maydanozdan hafif bir sos hazırlanır. Kızaran patlıcanların üzerine gezdirilip bir süre bekletilir; soğuk meze olarak sunulur.
Közlenmiş hâliyle
Kızartmak istemeyenler patlıcanı bütün olarak ocak ateşinde ya da mangalda közler, kabuğunu soyar ve iri parçalara ayırır. Aynı sarımsaklı yoğurt ve domates sosuyla servis edildiğinde daha hafif ve isli bir tat verir.
Ne Zaman ve Nasıl Yenir?
Patlıcan kızartması ılık ya da oda sıcaklığında yenir; tavadan yeni çıkmış patlıcanın üzerine yoğurt konursa kıvamı bozulacağından birkaç dakika bekletmek iyi olur. Geniş bir tabağa dizilen patlıcanların üzerine sarımsaklı yoğurt ve domates sosu kat kat gezdirilir, aralarına kızarmış sivri biberler yerleştirilir. Yaz öğlenlerinde ana tabak, akşam sofralarında ise ara sıcak olarak sunulur.
Yanına Ne Gider?
Patlıcan kızartmasının yanına en çok taze ekmek, ayran ve çoban salatası yakışır. Pirinç pilavı ya da bulgur pilavıyla birlikte doyurucu bir yaz öğünü olur; akşam sofralarında ızgara köfte, tavuk şiş ya da mangal etlerinin yanında da sıkça yer alır.
Saklama ve Ertesi Gün
Kızartılmış patlıcanları yoğurt ve sos eklenmeden kapaklı bir kapta buzdolabında 2 gün saklayabilirsiniz. Servis öncesinde oda sıcaklığına getirip yoğurdu ve sosu taze olarak ekleyin. Sarımsaklı yoğurtlu hâli ise aynı gün tüketilmelidir, bekledikçe patlıcan sulanır.
Sofradaki Yeri
Patlıcan, Türk mutfağında yaz aylarının en çok pişirilen sebzelerinden biridir; karnıyarıktan imam bayıldıya, hünkâr beğendiden kebaplara kadar sayısız yemeğin temelini oluşturur. Kızartması ise bunların en sade ve en hızlı hazırlananıdır. Evlerde patlıcanın bol ve ucuz olduğu aylarda haftada birkaç kez yapılır; sarımsaklı yoğurtla buluşması da yoğurt ve sebzeyi bir araya getiren köklü Anadolu alışkanlığının yaz sofrasındaki en bilinen örneklerinden biridir.
Yöresel Akrabaları
Sitemizdeki yöresel tariflerden bu yemeğe yakın olanlar:
- Hünkar Beğendi — patlıcanın beğendi olarak etle buluştuğu saray yemeği
- Patlıcan Kebabı — patlıcan ve kıymanın şişte ya da fırında buluştuğu yöresel kebap
- Borani — sebzenin sarımsaklı yoğurtla buluştuğu bir başka yöresel yemek
Bu Tarifte Geçen Terimler
Tarifin malzeme ve adımlarında geçen yöresel mutfak terimlerinin kısa açıklaması; tamamı Yöresel Mutfak Sözlüğü sayfasında.
- Köz: Alevi sönmüş, kırmızı kor hâlindeki ateş. Alev dışı yakıp içi çiğ bırakır; köz ise ısıyı eşit ve derinden verir.
- Bulgur: Haşlanıp kurutulan ve kabuğu alındıktan sonra kırılan buğday. İnce bulgur köfte ve çiğ köftede yoğrulur, iri bulgur pilav olur.
- Süzme yoğurt: Bez torbada ya da süzgeçte suyu alınmış yoğurt. Suyu azaldığı için ekşimesi yavaşlar ve karıştırıldığında sulanmaz.
Benzer Ev Yemekleri
Tamamı Klasik Ev Yemekleri ve Tatlıları sayfasında.
Sık Sorulan Sorular
Patlıcanın acısı nasıl alınır?
Dilimlenen patlıcanlar tuzlu suda 30 dakika bekletilir, ardından suyu sıkılıp kurulanır. Alternatif olarak dilimlerin üzerine tuz serpip yarım saat bekletmek ve çıkan suyu silmek de işe yarar.
Patlıcan kızartması neden çok yağ çeker?
Patlıcanın dokusu süngerimsidir ve ılık yağda bekledikçe yağı emer. İyice kurulamak, yağı yeterince ısıtmak ve tavayı kalabalıklaştırmamak yağ çekmesini azaltır.
Patlıcan kızartmadan önce unlanır mı?
Klasik ev usulünde unlanmaz. Bazı evler dilimleri çok hafif una bulayarak kızartır; bu yöntem dış yüzeyi daha çıtır yapar ama un da bir miktar yağ çeker.
Bir porsiyon patlıcan kızartması kaç kalori?
Bu tarifle hazırlanan bir porsiyon, yoğurt ve domates sosuyla birlikte yaklaşık 420 kaloridir. Fırında pişirilen hâli yağı az olduğu için yaklaşık 300 kaloriye iner.
Hangi patlıcan kızartmaya uygundur?
Kemer patlıcan ya da orta boy, ince kabuklu, parlak ve sıkı patlıcanlar en iyisidir. İri, çekirdekli ve yumuşamış patlıcanlar hem acı olur hem de fazla yağ çeker.
👤 Hakkımızda | ✉️ İletişim | 🔐 Gizlilik Politikası
