Mercimek Köftesi Tarifi

Son güncelleme: 29 Eylül 2026

Mercimek Köftesi tarifi
📷 Samizambak, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Mercimek köftesi, kadınların bir araya geldiği gün sofralarının, çay saatlerinin ve kabul günlerinin tartışmasız yıldızıdır. Pişmesi gereken tek şey kırmızı mercimektir; ince bulgur mercimeğin sıcaklığıyla tencerede demlenir, sonra kavrulmuş soğan, salça, baharat ve bol yeşillikle yoğrulur. Ateşe konmadan hazırlanan bu karışım avuç içinde sıkılarak o tanıdık parmak izli şeklini alır ve marul yaprağına sarılarak limonla yenir.

Tarifin başarısı iki şeye bağlıdır: mercimekle bulgurun oranı ve demlenme süresi. Mercimek fazla gelirse köfte ele yapışır ve şekil tutmaz, bulgur fazla gelirse kuru ve dağınık olur. Suyun miktarı da mercimeği tamamen dağıtacak kadar, ama bulgurun çekebileceği sınırı aşmayacak kadar olmalıdır. Aşağıdaki ölçüler bu dengeyi kuruyor; ayrıca köftenin neden dağıldığını, nasıl yumuşak kaldığını ve bir gün önceden nasıl hazırlanacağını anlatıyoruz.

Temel Mercimek Köftesi Tarifi

8-10 kişilik (yaklaşık 40 köfte) · hazırlık 30 dakika · pişirme 20 dakika · porsiyon başına ≈240 kcal · ayrıca bulguru 20-25 dakika demlendirme ve soğutma

Malzemeler

Köfte için

  • 1 su bardağı kırmızı mercimek (yaklaşık 180 g)
  • 1,5 su bardağı ince köftelik bulgur
  • 3 su bardağı su
  • 1 büyük kuru soğan, ince doğranmış
  • Yarım su bardağı zeytinyağı
  • 1 yemek kaşığı domates salçası
  • 1 yemek kaşığı biber salçası
  • 1 tatlı kaşığı kimyon
  • 1 tatlı kaşığı pul biber
  • 1,5 tatlı kaşığı tuz

Yeşillikler

  • 5-6 dal taze soğan, ince kıyılmış
  • 1 demet maydanoz, ince kıyılmış
  • Yarım limonun suyu
  • 1 yemek kaşığı nar ekşisi (isteğe bağlı)

Servis için

  • 1 kıvırcık ya da göbek marul
  • Limon dilimleri

Yapılışı

  1. Mercimeği süzgeçte suyu berraklaşana kadar yıkayın. Tencereye 3 su bardağı suyla birlikte alıp kaynatın, köpüğünü alın ve kısık ateşte kapağı aralık 15-18 dakika, mercimek tamamen dağılıp suyunun çoğunu çekene kadar pişirin.
  2. Tencerede hâlâ bir parmak kadar sulu kıvam varken ocağı kapatın. Bulguru mercimeğin üzerine ekleyip iyice karıştırın, kapağı kapatın ve 20-25 dakika demlenmeye bırakın; bulgur sıcak mercimeğin suyunu çekerek yumuşar.
  3. Bu arada tavada zeytinyağını orta ateşte ısıtın, doğranmış soğanı ekleyip 7-8 dakika, yumuşayıp kenarları altın rengine dönene kadar kavurun.
  4. Soğana domates ve biber salçasını ekleyin, 2 dakika salçanın çiğ kokusu gidene kadar çevirin. Kimyon ve pul biberi katıp ocağı kapatın; baharatlar sıcak yağda kokusunu salar.
  5. Demlenen mercimekli bulguru geniş bir yoğurma kabına alın. Salçalı soğanı, tuzu ve limon suyunu ekleyin; karışım elinizi yakmayacak kadar ılıyınca 8-10 dakika yoğurun. Bulgur taneleri yumuşayıp harç tek parça hâlinde toplanmalı.
  6. Harç çok kuru geliyorsa elinizi ıslatarak birkaç kaşık ılık su serpip yoğurmaya devam edin. Kıvam, avucunuzda sıktığınızda çatlamadan birleşen, ama parmaklarınıza yapışmayan bir hamur olmalıdır.
  7. Harç tamamen soğuduktan sonra ince kıyılmış taze soğanı ve maydanozu ekleyin, nar ekşisi kullanıyorsanız onu da katıp yeşillikler ezilmeden dağılsın diye nazikçe karıştırın.
  8. Ceviz iriliğinde parçalar koparın, avucunuzda parmaklarınızla sıkarak uzunca ve üzerinde parmak izleri kalan köfteler biçimlendirin. Marul yapraklarını döşediğiniz servis tabağına dizin ve limon dilimleriyle sofraya getirin.

Püf noktası: Yeşillikleri harç sıcakken eklemeyin; maydanoz ve taze soğan ısıyla solar, rengini kaybeder ve köftenin tazeliği kaybolur.

Püf Noktaları ve Sık Yapılan Hatalar

  • Köfte şekil tutmuyor, dağılıyor: Bulgur yeterince demlenmediyse ya da su azsa taneler sert kalır ve hamur birbirine tutunmaz. Birkaç kaşık sıcak su ekleyip on dakika daha üstü kapalı bekletin, sonra yeniden yoğurun; yoğurma süresi kısaltılmamalı.
  • Ele yapışan, lapa gibi bir harç: Mercimek oranı yüksek ya da su fazla olduğunda harç macuna döner. Bir iki kaşık kuru ince bulgur ekleyip on beş dakika dinlendirin; bulgur fazla nemi çeker ve harç şekil almaya başlar.
  • Ertesi gün kupkuru oldu: Bulgur beklerken nemi çekmeye devam eder. Yağın az konması da köfteyi kurutur. Zeytinyağını azaltmayın ve köfteleri üstü kapalı saklayın; servis öncesi yüzeylerine birkaç damla limon suyu serpmek tazeler.
  • Tadı düz ve sönük: Salçanın ve soğanın iyi kavrulmaması, tuzun eksik kalması ya da limonsuzluk tadı yavanlaştırır. Soğanı sabırla kavurun, salçayı yağda çevirin, en sonda limon ve isterseniz nar ekşisiyle tadı dengeleyin.
  • Rengi soluk çıktı: Biber salçası eksik kalınca köfte kırmızı değil sarımtırak olur. İyi bir biber salçası ve pul biber köfteye iştah açan rengini verir. Salçayı mutlaka yağda kavurun; kavrulmayan salça rengi matlaştırır.

Evde Yapılan Farklı Hâlleri

Acılı ve isotlu hâli

Pul biberin yanına bir tatlı kaşığı isot ve biraz daha biber salçası eklenir. Köfte koyu kızıl bir renk alır ve dumanlı, is kokulu bir acılık kazanır. Güneydoğu tarzı sofralarda ve acı sevenlerin çay saatlerinde tercih edilir.

Cevizli mercimek köftesi

Yoğurmanın sonunda bir avuç iri dövülmüş ceviz içi harca katılır. Ceviz yumuşak köfteye çıtırlık ve hafif yağlı bir tat verir. Misafir sofralarında köftelerin üzerine birer ceviz parçası bastırılarak süslü bir sunum yapılır.

Salçasız yeşil köfte

Salça kullanılmaz; soğan zeytinyağında kavrulup kimyon ve karabiberle tatlandırılır, yeşillik miktarı iki katına çıkarılır. Köfte açık renkli ve çok ferah olur. Salçayı sevmeyen ya da hafif tat arayanlar için güzel bir seçenektir.

Dürüm ve atıştırmalık sunum

Köfteler lavaş üzerine dizilip marul, domates, turşu ve nar ekşisiyle sarılır. Okul çıkışında ya da işte ara öğün olarak taşınması kolay, et içermeyen doyurucu bir dürüm ortaya çıkar. Soğuk hâliyle de lezzetini korur.

Ne Zaman ve Nasıl Yenir?

Mercimek köftesi oda sıcaklığında ya da hafif serin yenir; marul yaprağına sarılıp üzerine limon sıkılarak ağza atılır. Gün sofralarında börek ve pastayla, çay saatlerinde meze tabağında, ramazanda ise iftar sofralarının ara tabağı olarak yer alır. Etsiz olduğu için oruçlu, vejetaryen ya da hafif bir öğün isteyen herkese hitap eder ve büyük tepsilerde kalabalığa kolayca yetişir.

Yanına Ne Gider?

Yanına en çok marul, maydanoz, taze nane, limon ve nar ekşisi yakışır. Çay saatinde peynirli börek, poğaça ve kısırla aynı tepsiyi paylaşır. Ana yemek yanında sunulacaksa ayran, cacık ya da çoban salatası eşliğinde hafif bir akşam tabağı oluşturur.

Saklama ve Ertesi Gün

Köfteler üzeri streç filmle kapatılmış kapta buzdolabında 2-3 gün saklanır; nemini korumak için kabın dibine birkaç marul yaprağı koyabilirsiniz. Yeşilliksiz harç 3 gün bekler, yeşillikleri servis günü ekleyip şekillendirmek en tazesini verir. Dondurma önerilmez, çözülünce sulanır.

Sofradaki Yeri

Mercimek köftesi, etsiz köfte geleneğinin ev sofralarındaki en sevilen temsilcisidir ve özellikle kadınların hazırladığı kabul günleriyle özdeşleşmiştir. Ucuz malzemeyle çok sayıda misafiri ağırlamayı sağladığı için yıllar içinde nesilden nesile aktarılan bir gün klasiğine dönüşmüştür. Bir tepsi mercimek köftesi, bir tabak börek ve demlikte çay birçok ev için misafir karşılamanın en tanıdık hâlidir.

Yöresel Akrabaları

Sitemizdeki yöresel tariflerden bu yemeğe yakın olanlar:

  • Çiğ Köfte — ince bulgurun yoğrularak avuçta şekillendirildiği aynı aile
  • İçli Köfte — ince bulgurlu hamurun ustalık istediği bir başka köfte

Bu Tarifte Geçen Terimler

Tarifin malzeme ve adımlarında geçen yöresel mutfak terimlerinin kısa açıklaması; tamamı Yöresel Mutfak Sözlüğü sayfasında.

  • Bulgur: Haşlanıp kurutulan ve kabuğu alındıktan sonra kırılan buğday. İnce bulgur köfte ve çiğ köftede yoğrulur, iri bulgur pilav olur.
  • Lavaş: İnce, yumuşak ve mayalı ekmek. Tandırın duvarına yapıştırılarak pişirilir.
  • Cacık: Yoğurdun su, sarımsak ve genellikle salatalıkla inceltilmesi. Yörelere göre kıvamı değişir: kimi yerde kaşıkla yenen bir meze, kimi yerde kebabın yanında içilen bir sıvıdır.
  • Salça: Domates ya da biberin kaynatılıp güneşte koyulaştırılması. Ev salçası kurutulduğu için yoğundur ve az kullanılır; tencereye atılmadan önce yağda kısaca kavrulması ham tadını alır.

Benzer Ev Yemekleri

Tamamı Klasik Ev Yemekleri ve Tatlıları sayfasında.

Sık Sorulan Sorular

Mercimek köftesinde hangi bulgur kullanılır?

İnce köftelik bulgur kullanılmalıdır. Pilavlık iri bulgur mercimeğin sıcaklığıyla yeterince yumuşamaz, köfte taneli ve dağınık kalır; ayrıca uzun demlenme gerektirir.

Mercimek köftesine yumurta konur mu?

Konmaz. Bağlayıcılığı mercimeğin nişastası ve iyi yoğrulmuş bulgur sağlar. Harç dağılıyorsa sorun yumurta eksikliği değil, su oranı veya yoğurma süresidir.

Mercimek köftesi kaç kalori?

Bu tarifle dört köftelik bir porsiyon yaklaşık 240 kaloridir. Zeytinyağı miktarı kaloriyi en çok etkileyen malzemedir; yarıya indirilirse köfte daha kuru olur.

Bir gün önceden yapılabilir mi?

Evet. Harcı yeşilliksiz hazırlayıp buzdolabında saklayın, servis günü yeşillikleri ekleyip şekil verin. Önceden şekillendirilmiş köfteler de olur ama üstlerini mutlaka örtün.

Mercimek köftesi pişirilir mi?

Hayır, şekillendirildikten sonra kızartılmaz ya da fırına verilmez. Mercimek zaten pişmiş, bulgur da sıcakta demlenmiş olduğu için köfteler doğrudan servis edilir.


👤 Hakkımızda | ✉️ İletişim | 🔐 Gizlilik Politikası

Scroll to Top