Bursa Arkeoloji Müzesi Tarihi

Son güncelleme: 16 Ekim 2026

Kültürpark’ın ağaçları arasındaki alçak, modern bina, Türkiye’nin en eski müzelerinden birinin üçüncü adresi. Bursa’nın arkeoloji koleksiyonu 1904’te bir lisenin odalarında başladı, 1930’da bir Osmanlı medresesine taşındı, 1972’de bugünkü binasına geldi. Bu sayfa müzenin bu yüz yirmi yıllık yolculuğunu ve içinde neye bakılacağını anlatıyor. Bursa’nın antik ve Osmanlı geçmişinin genel çerçevesi için Tophane Surları tarihi sayfasına bakabilirsiniz.

Bir lisenin içinde müze: 1904

Türkçe Vikipedi’ye ve 2013’teki bir yerel habere göre Bursa ve çevresinde bulunan eserler 1904’ten itibaren bugünkü Bursa Erkek Lisesi olan Bursa İdadi-i Mülkîsi’nin bir bölümünde toplanmaya başlandı. Müze, Sultan II. Abdülhamid’in tahta çıkışının yıl dönümü olan 1 Eylül 1904’te, Bursa Maarif Müdürü Azmi Bey’in (Akalın) çabası ve valiliğin onayıyla lise binasının bir bölümünde açıldı. Bu, İstanbul’daki Müze-i Hümâyun’un, yani bugünkü İstanbul Arkeoloji Müzeleri’nin bir şubesiydi. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Bursa müzesini İstanbul ve Konya’dan sonra Türkiye’nin en eski üçüncü müzesi olarak tanıtıyor.

Müzenin ilk kataloğunu Fransız arkeolog Gustave Mendel hazırladı. Mendel’in Bursa’daki Osmanlı İmparatorluk Müzesi’nin Yunan, Roma ve Bizans eserlerini tanıtan bu katalog, 1909’da Bulletin de correspondance hellénique dergisinde yaklaşık 190 sayfa olarak yayımlandı. Türkçe Vikipedi kataloğun 1908’de basıldığını yazıyor. Bu, ayrı baskısının tarihi olabilir. Vikipedi’ye göre müze 1929’a kadar lisenin yöneticileri tarafından idare edildi.

Yeşil Medrese yılları: 1930-1972

1929’da lisedeki eserler Yeşil Külliyesi‘nin medresesine taşındı. Vikipedi’ye göre eserler 8 Nisan 1930’dan itibaren burada sergilenmeye başladı. Bakanlığa göre müze bu taşınmayla müdürlük statüsü kazandı. Bakanlığın anlatımına göre arkeoloji eserleri 1972’ye kadar burada, Osmanlı dönemi eserleriyle aynı müzede kaldı.

Kültürpark binası ve bölge müzesi

1972’de arkeoloji bölümü ayrıldı ve Mimar Ertem Yücel’in projesiyle Kültürpark’ta yapılan yeni binaya taşındı. Vikipedi müzenin burada 15 Temmuz 1972’de ziyarete açıldığını yazıyor. Yeşil Medrese bugün Türk İslam Eserleri Müzesi olarak kullanılıyor.

Bakanlığa göre çevrede uzun yıllar başka müze olmadığı için Bursa müzesi bir “bölge müzesi” gibi çalıştı. İznik Müzesi açılana kadar Ilıpınar Höyüğü, Balıkesir Müzesi kurulana kadar Antandros ve Daskyleion kazılarının sorumluluğu Bursa’daydı. Bilecik, Bandırma ve Yalova gibi çevre il ve ilçelerdeki kurtarma kazılarını da Bursa müzesi yürüttü. Koleksiyonun bugün Bursa ilinin sınırlarını aşmasının nedeni bu. 2013’teki habere göre müzede yaklaşık 25 bin eser var, bunların 2 bin kadarı sergileniyor.

Bina 2010’da restorasyon için ziyarete kapatıldı. Üç yıl süren çalışmanın ardından Müzeler Günü kapsamında, Mayıs 2013’te yeniden açıldı.

Neye bakmalı?

• Paşalar fosilleri (Salon I): Mustafakemalpaşa sınırlarındaki Paşalar fosil yatağından, Orta Miyosen dönemine ait kalıntılar. Bakanlık literatürde “Paşalar Fili” olarak bilinen fildişi fosilini öne çıkarıyor. Aynı salonda Orta Paleolitik döneme tarihlenen Şahinkaya mağarası buluntuları da var.
• Aktopraklık Höyüğü: Neolitik çağdan Kalkolitik çağa uzanan buluntular, höyüğün maketi ve kazıda bulunan, 30 yaşlarında bir kadına ait iskelet mezar buluntularıyla birlikte. Kalkolitik döneme ait boncuk kakmalı pişmiş toprak kap müzenin özgün eserlerinden sayılıyor.
• Miletopolis bronzları (Taş Eserler Salonu): Mustafakemalpaşa’daki Miletopolis antik kentinde bulunan Roma dönemine ait bronz Apollon heykeli ile bronz Athena büstü. Mermer portrelerle çevrili bir odacıkta sergileniyor.
• Salon II: Arkaik çağdan Doğu Roma döneminin sonuna kadar eserler. Antandros kazı buluntuları, Ahmetler Nekropolü ve Bursa Tümülüsü’nün Hellenistik buluntuları, Roma dönemi cam eserler ve kandiller. Asma kattaki sikke bölümü.
• Üçpınar Tümülüsü salonu: 1988’de Bursa ve Balıkesir müzelerinin birlikte yaptığı kurtarma kazısından çıkan, MÖ 6. yüzyıla tarihlenen Pers (Akhamenid) dönemi araba buluntuları ve bir savaş arabası rekonstrüksiyonu. Yanında Daskyleion çevresinden Greko-Pers üslubunda üç mezar steli var, ikisi kopya.
• Küçük ama ilginç: Gemlik’teki bir kurtarma kazısında Hellenistik bir lahitte bulunan, zeytin taneleri işlenmiş altın diadem. Mudanya’daki sondajdan çıkan, Roma dönemine ait, kucağında köpek taşıyan bronz çocuk heykeli.

Bakanlığa göre Gölyazı’daki Apollonia ad Rhyndacum kazılarının eserleri bir süre geçici olarak sergilendi, kalıcı teşhir hazırlığı sürüyor.

Bugün Bursa Arkeoloji Müzesi’ni gezerken

Ziyarete gitmeden önce dikkat: Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın muze.gov.tr sitesinde 2 Ekim 2026 itibarıyla müzenin durumu “Geçici süreyle ziyarete kapalıdır” olarak görünüyor. Bakanlığın kapalı müzeler listesinde ise 19 Ağustos 2025’ten beri bahçe teşhirinin “teşhir düzenleme çalışmaları” nedeniyle, çalışmalar tamamlanıncaya kadar kapalı olduğu yazıyor. Bu iki resmî bilgi birbirini tam tutmuyor. Kapanmanın yalnız bahçeyi mi, yoksa bütün müzeyi mi kapsadığı net değil. Bu yüzden yola çıkmadan önce Bursa Müze Müdürlüğü’nü (0224 234 49 18) arayın. Açık olduğu dönemde müze 08.00-17.00 arasında geziliyor ve giriş ücretsiz. Kültürpark’tan çıkıp Çekirge Caddesi boyunca batıya giderseniz Çekirge’deki Atatürk Evi Müzesi‘ne ve Hüdavendigâr Külliyesi‘ne ulaşırsınız.

Ulaşım ve çevredeki diğer yerler için: Bursa gezilecek yerler rehberi.

Sıkça sorulan sorular

Kaynakça

• T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, “Bursa Arkeoloji Müzesi” (muze.gov.tr) ve Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, “Geçici Süreyle Kapalı Olan Müzeler ve Bağlı Birimler” (2 Ekim 2026’da erişildi).
• Mendel, Gustave (1909). “Catalogue des monuments grecs, romains et byzantins du Musée Impérial Ottoman de Brousse”. Bulletin de correspondance hellénique 33: 245-435. DOI.
• Bursaport (17 Mayıs 2013). “Bursa Arkeoloji Müzesi yeniden hizmete giriyor”.
• Kültür Portalı, “Bursa Arkeoloji Müzesi”.
• Türkiye Müzeleri, “Bursa Arkeoloji Müzesi” — saatler ve ücret.
• Bursa Arkeoloji Müzesi, Vikipedi.

---

👤 Hakkımızda | ✉️ İletişim | 🔐 Gizlilik Politikası