Pembe Köşk Tarihi

Son güncelleme: 13 Ekim 2026

Çankaya’da Seğmenler Parkı’nın karşısındaki pembe boyalı ev, Cumhuriyet’in ilk yıllarından kalan özel konutların en iyi korunmuşlarından biri. Bunun nedeni basit: ev, satın alındığı 1923’ten 1973’e kadar aynı ailenin elinde kaldı, eşyalar yerinden pek kıpırdamadı ve ailenin kurduğu vakıf evi bugün de aynı düzende tutuyor. İsmet İnönü burada başbakanlık yıllarında Bakanlar Kurulu toplantıları yaptı, cumhurbaşkanlığı bittikten sonra buraya döndü ve burada öldü. Bu sayfa evin hikâyesini, odalarını ve adını taşıdığı başka bir köşkle karıştırılmaması için gerekenleri anlatıyor.

Bağ evinden köşke (1923-1925)

Türkçe Vikipedi’ye göre ev 1923’te Ankara’nın bağlık yamaçlarında duran iki katlı küçük bir bağ eviydi. Kim tarafından ve hangi yıl yapıldığına dair kayıt yok. İsmet Paşa evi ve çevresindeki araziyi 10 Eylül 1923‘te, Uzunoğlu Ali Ağa ailesinden Mehmet Bey’den satın aldı. Evin ilk hâlinin kaç odalı olduğu kaynaklarda farklı geçiyor: Vikipedi iki odadan, İnönü Vakfı’nın tanıtım metni dört odadan söz ediyor.

Ev iki yıl süren bir onarım ve genişletmeden geçti. Vakfın oda oda tanıtımına göre giriş bu sırada büyütüldü, bir balkon odaya katıldı ve İstanbul’dan gelen kalemkârlar tavanlara bez üzerine kalem işi süslemeler yaptı. Yaver odasının tavanındaki süslemenin köşesinde kalemkâr İstanbullu Mehmet Efendi’nin imzası ve 1924 tarihi duruyor. Aile 1925’te taşındı. Vakfa göre eve ilk yerleşenler İsmet Paşa, eşi Mevhibe Hanım, İsmet Paşa’nın annesi ve bir yaşındaki oğulları Ömer’di. 1916’da evlenen çiftin, savaş yılları boyunca ayrı yaşadıktan sonra sürekli birlikte oturdukları ilk ev burası oldu.

Adı nereden geliyor?

Köşk adını pastel pembe cephesinden alıyor. İnönü Vakfı, rengin tesadüf olmadığını, başkent yapılan kurak Ankara’ya canlılık katmak için seçildiğini ve Atatürk’ün kendi evini de aynı renge boyattığını yazıyor. Kaynaklar Atatürk’ün evin düzenlenmesiyle yakından ilgilendiğini de aktarıyor. Özden Toker’in Anadolu Ajansı’na anlattığına göre zemin kattaki balo salonu Atatürk’ün isteğiyle eklendi. Vikipedi, ilk cumhuriyet balolarından birinin 22 Şubat 1927’de bu evde verildiğini ve evin önündeki camlı bölümün bunun için yapıldığını yazıyor.

Bir aile evi, bir hükûmet odası

Ev, aynı zamanda bir başbakanın çalışma yeriydi. Üst kattaki kütüphane, İsmet İnönü’nün ilk başbakanlık döneminde Bakanlar Kurulu toplantılarının yapıldığı oda olarak anılıyor. Vakfa göre ortadaki büyük masa bunun için kullanıldı. Bugün kütüphanede yaklaşık 8.500 kitap var. Perdeler, tavan süslemeleri ve eşyaların yerleşimi ilk günlerdeki gibi korunuyor. Vakıf, 1930’larda çekilmiş bir aile albümündeki fotoğraflara bakarak odaların eski düzenini koruduklarını belirtiyor.

Ailenin iki çocuğu, Erdal İnönü ve Özden İnönü (Toker), bu evde doğdu. Özden Toker 2018’de, kendisinin ve ağabeyinin evin ana salonunun üstündeki aynı odada doğduğunu, babalarının da yıllar sonra aynı odada öldüğünü anlattı. Atatürk’ün eve sık geldiği, yemek odasında ailecek yemek yendiği ve bilardo odasında İnönü ile bilardo oynadığı da vakfın anlatımında yer alıyor.

Çankaya Köşkü yılları (1938-1950)

İsmet İnönü 11 Kasım 1938’de cumhurbaşkanı seçilince aile, Mevhibe Hanım’ın itirazına rağmen, Çankaya’daki Cumhurbaşkanlığı köşküne taşındı. Özden Toker’e göre orada 12 yıl kaldılar ve bu sürede de Pembe Köşk’e sık sık gidip geldiler. Cumhurbaşkanlığı 1950’de sona erdikten sonra aile yeniden Pembe Köşk’e döndü. İnönü hayatının kalan yıllarını burada geçirdi ve 25 Aralık 1973‘te bu evde öldü. Vakfa göre İnönü toplam 48 yılını bu evde geçirdi.

Hangi Pembe Köşk?

Ankara’da “Pembe Köşk” diye anılan iki ayrı yapı var ve sık sık karıştırılıyor. Bu sayfadaki ev, İnönü ailesinin Seğmenler Parkı karşısındaki özel evi. Öteki, Çankaya Köşkü yerleşkesindeki, önü sütunlu pembe köşk. Özden Toker’in anlatımına göre Atatürk 1932-1938 arasında o köşkte oturdu, İnönü ailesi de 1938-1950 arasında orada yaşadı. Bugün Çankaya’da “Atatürk Müze Köşkü” olarak gezilen yapı ise Atatürk’ün 1932’ye kadar oturduğu, daha eski köşk.

Vakıf ve ev müzesi

İnönü’nün ölümünden on yıl sonra, 1983’te, ailesi Erdal İnönü’nün önerisiyle İnönü Vakfı’nı kurdu. Vikipedi’ye göre bahçenin önemli bir kısmı 1970’lerin sonunda mirasçılar tarafından apartman yapılmak üzere satılmıştı. Evin kendisi ise vakfın elinde ev müzesine dönüştürüldü. Özden Toker 2018’de evin 35 yıldır ziyarete açık olduğunu ve son üç buçuk yılda yaklaşık 57.600 kişinin geldiğini söylemişti.

Pembe Köşk düzenli açık bir müze değil. Vakfın kendi deyişiyle “henüz tam bir müze olmadı”. Ev her yıl 23 Nisan ve 29 Ekim tarihlerini kapsayan yaklaşık birer aylık dönemlerde, ücretsiz olarak açılıyor. Her açılışta farklı bir tema işleniyor ve farklı eşyalar, fotoğraflar sergileniyor. Örneğin 2018’deki sergi “Cumhuriyet’in İlk On Yılının Hikâyesi”, 2019 sonbaharındaki sergi “Demokrasiye Geçiş Çabaları: 1945-1950” başlığını taşıyordu.

Evde neye bakmalı?

• Giriş: İnönü Vakfı’na göre kapı evin ilk yapıldığı günden kalma. Kapının üstünde 1934 tarihli bir Ayetullah Sümer tablosu asılı. Duvarda, girişin ilk onarımda büyütüldüğünü gösteren ek izleri görülebiliyor.
• Yaver odası: İnönü’nün yaverlerinin ve özel kalem müdürünün kullandığı oda. 1924 tarihli imzalı tavan süslemesine, Şam’dan gelme sedef kakmalı masalara ve o günden beri asılı duran perdelere bakın.
• Yemek odası ve balo salonu: Yüksek tavanlı yemek odası ve Atatürk’ün isteğiyle eklenen salon.
• Bilardo odası ve satranç masası: Vakfa göre İnönü akşamları yabancı dilde satranç problemleri çözmeyi severdi.
• Üst kattaki kütüphane: Bakanlar Kurulu’nun toplandığı oda. Sergi dönemlerinde genellikle alt kat gezilebiliyor, üst katın açık olup olmadığı sergiye göre değişiyor.
• Bahçe: Evin yukarısındaki ağaçlık alanda İsmet ve Mevhibe İnönü’nün birlikte heykeli, karşıdaki parkta ise Mine Sunar’ın yaptığı İnönü heykeli var.

Bugün Pembe Köşk’ü gezerken

Ziyaretinizi nisan ya da ekim-kasım aylarına denk getirmeniz gerekiyor. Yılın geri kalanında ev ancak dışarıdan görülebiliyor. Ev müzesi bir saray ya da resmî bina değil, bir ailenin yaşadığı ev. Asıl ilginç olan da bu: 1920’lerden kalma perdeler, koltuklar ve tablolar ilk asıldıkları yerde duruyor. Her dönemin sergisi farklı olduğundan, daha önce gelmiş olsanız da yeni belgeler görebilirsiniz. Yakındaki Seğmenler Parkı ve Kuğulu Park ile birleştirince yarım günlük bir Çankaya yürüyüşü çıkıyor.

Ziyaret saatleri, ulaşım ve çevredeki diğer yerler için: Ankara gezilecek yerler rehberi.

Sıkça sorulan sorular

Kaynakça

• İnönü Vakfı, “Pembe Köşk – Giriş”, “Yaver Odası” ve “Yukarı Kat – Kütüphane” — 1923 satın alma, 1925 taşınma, pembe renk, 1924 tavan imzası, kütüphane ve Bakanlar Kurulu, ziyaret düzeni.
• Anadolu Ajansı, “Cumhuriyet’in tanığı Pembe Köşk’e, 3,5 yılda 57 bin ziyaretçi” (27 Ekim 2018) — Özden Toker’in anlatımı: 12 yıllık Çankaya dönemi, doğum ve ölüm odası, balo salonu, vakfın kuruluşu.
• Pembe Köşk (İsmet İnönü Evi), Vikipedi.
• Kültür Envanteri: Pembe Köşk, Çankaya.

---

👤 Hakkımızda | ✉️ İletişim | 🔐 Gizlilik Politikası