Un Çorbası Tarifi
Son güncelleme: 7 Ekim 2026
Un çorbası, kilerin neredeyse boş olduğu günlerin çorbasıdır: bir kaşık tereyağı, birkaç kaşık un, bir parça salça ve su. Bu kadar yalın bir malzeme listesinden sıcacık, doyurucu ve kokulu bir çorba çıkması, eski ev hanımlarının mutfaktaki becerisinin güzel bir örneğidir. Pek çok evde bu çorba kış sabahlarında, bir dilim bayat ekmeğin yanında içilirdi.
Çorbanın bütün sırrı unun kavrulmasındadır. Çiğ un suya karışırsa çorba yapışkan bir hamur tadı bırakır; tereyağında sabırla, kısık ateşte ve sürekli karıştırılarak kavrulan un ise fındığı, hatta kurabiyeyi andıran sıcak bir koku kazanır. Kavurmanın ne kadar süreceği çorbanın rengini de belirler: açık kavrulan un krem rengi, uzun kavrulan un ise hafif kahverengi ve daha derin tatlı bir çorba verir. Aşağıdaki tarifte bu dengeyi, topaksız bir kıvamın yolunu ve evden eve değişen sütlü, yumurtalı ve kaşarlı hâlleri anlatıyoruz.
Temel Un Çorbası Tarifi
4 kişilik · hazırlık 5 dakika · pişirme 20 dakika · porsiyon başına ≈130 kcal
Malzemeler
Çorba için
- 3 yemek kaşığı tereyağı
- 4 yemek kaşığı un (yaklaşık 50 g)
- 1 tatlı kaşığı domates salçası
- Yarım tatlı kaşığı biber salçası (isteğe bağlı)
- 5 su bardağı sıcak su ya da et suyu
- 1 tatlı kaşığı tuz
- Yarım çay kaşığı karabiber
Servis için
- 1 tatlı kaşığı pul biber
- 1 çay kaşığı kuru nane
- Limon dilimleri
- Kıtır ya da kızarmış ekmek
Yapılışı
- Kalın tabanlı bir tencereye tereyağının 2 yemek kaşığını alıp kısık ateşte eritin. İnce tabanlı tencerede un çok çabuk yanar, bu yüzden tencere seçimi bu çorbada önemlidir.
- Unu ekleyin ve tahta kaşıkla hiç durmadan karıştırarak 5-6 dakika kavurun. İlk dakikalarda un tereyağını emip topak topak görünür, sonra gevşeyip akışkan bir macun hâline gelir.
- Unun rengi açık krem renginden bal rengine dönüp mutfağa kavrulmuş fındık kokusu yayıldığında kavurma tamamdır. Koyu kahverengiye dönerse ya da acı bir koku alırsanız un yanmıştır, baştan başlamak gerekir.
- Salçaları ekleyin ve 1 dakika una yedirerek kavurun. Salça una karıştıkça karışım kiremit rengine döner ve parlaklaşır.
- Tencereyi bir an ocaktan alın. Sıcak suyun ilk bardağını yavaş yavaş dökerken tel çırpıcıyla hızla çırpın; ilk su eklenince karışım fokurdayıp koyulaşacaktır. Pürüzsüz olunca kalan suyu azar azar ekleyerek çırpmaya devam edin.
- Tencereyi orta ateşe geri alın ve çorbayı sık sık karıştırarak kaynatın. Kaynadıktan sonra ateşi kısıp 8-10 dakika pişirin; çorba kaşığın sırtını ince bir tabakayla kaplayacak kıvama gelmeli.
- Tuz ve karabiberi ekleyin, tadına bakın. Kıvam koyu geldiyse biraz sıcak su, çok sulu geldiyse birkaç dakika daha kaynatma yeterlidir.
- Küçük bir tavada kalan tereyağını eritin, köpürdüğünde ocaktan alıp pul biber ve naneyi ekleyin. Çorbayı kâselere paylaştırıp bu sosu üzerine gezdirin, limon ve kızarmış ekmekle sıcak servis edin.
Püf noktası: İlk bardak suyu tencereyi ocaktan alıp çırpıcıyla hızla çırparak dökün; kavrulmuş un önce az suyla pürüzsüz bir macuna dönüşürse kalan su eklendiğinde topak tutmaz.
Püf Noktaları ve Sık Yapılan Hatalar
- Un topak topak oldu: Kavrulmuş una bir anda çok su eklendiğinde topaklar oluşur. Suyu parça parça ekleyin, tel çırpıcıyla hızla çırpın; yine de topak kaldıysa çorbayı süzgeçten geçirmek en pratik kurtarma yoludur.
- Çorbada çiğ hamur tadı var: Un yeterince kavrulmadığında çorba yapışkan, hamurumsu bir tat bırakır. En az beş dakika, renk değişimini ve kokuyu takip ederek kavurun; un hafif bal rengine dönmeden suya geçmeyin.
- Un yandı, çorba acılaştı: Yüksek ateş ya da karıştırmaya ara vermek unun dibe yapışıp yanmasına yol açar. Yanık un çorbanın tamamına acı bir tat verir ve kurtarılamaz; ateşi kısık tutun ve kaşığı sürekli dipte gezdirin.
- Kıvam ya çok koyu ya çok sulu: Un ile su oranı bu çorbanın dengesini belirler. Dört kaşık una beş bardak su iyi bir başlangıçtır; kıvamı kaynattıktan sonra ayarlayın, çünkü un ancak kaynama sıcaklığında tam koyulaşır.
- Soğuyunca pelte gibi oldu: Un çorbası beklerken katılaşıp jöle kıvamına gelebilir. Bu doğaldır; ısıtırken biraz sıcak su ekleyip çırpıcıyla karıştırdığınızda eski akışkanlığına kavuşur.
Evde Yapılan Farklı Hâlleri
Sütlü un çorbası
Suyun yarısı yerine ılık süt kullanılır, salça eklenmez. Çorba beyazımsı, yumuşak ve hafif tatlımsı olur; bazı evlerde üzerine bir tutam tarçın ya da karabiber serpilir. Çocuklara verilen hafif bir sabah çorbası olarak bilinir.
Yumurtalı un çorbası
Pişen çorbaya bir yumurta, sıcak suyla ılıştırıldıktan sonra eklenir ya da çorba karıştırılırken yumurta ince bir akıntıyla dökülüp iplik iplik pişirilir. Çorba daha doyurucu ve besleyici bir hâle gelir.
Kaşarlı un çorbası
Salçasız hazırlanan çorbanın üzerine servis sırasında bol rendelenmiş kaşar serpilir. Peynir çorbanın sıcaklığıyla eriyip uzar; çocukların sevdiği, kış akşamlarında pratik bir öğün hâline gelir.
Et sulu ve naneli hâli
Su yerine kemik ya da et suyu kullanılır, pişmenin sonunda çorbanın içine de bir tutam nane atılır. Tadı çok daha derin ve yağlı olur; bayram sonrasında elde kalan et sularını değerlendirmenin güzel bir yoludur.
Ne Zaman ve Nasıl Yenir?
Un çorbası sıcakken içilmelidir; ılıdıkça koyulaşır ve yüzeyinde ince bir zar oluşur. Kâseye alındıktan sonra pul biberli tereyağı gezdirilir, yanına limon ve kızarmış ekmek konur. Geleneksel olarak kış sabahlarında kahvaltının yerine ya da akşam yemeğinin başlangıcında sunulur; hafif ve kolay sindirilir olduğundan halsizlik günlerinde de sıkça tercih edilir.
Yanına Ne Gider?
Un çorbasının yanına kızarmış köy ekmeği, peynir ve zeytin koyarak sade bir kahvaltı sofrası hazırlayabilirsiniz. Akşam yemeğinde ise nohut yemeği, kuru fasulye ya da patates oturtma gibi bir tencere yemeği, yanında turşu ve salata ile uyumlu bir menü oluşturur.
Saklama ve Ertesi Gün
Un çorbası buzdolabında kapaklı kapta 2 gün saklanabilir. Beklerken katılaştığı için ısıtırken bir miktar sıcak su ekleyip tel çırpıcıyla karıştırın. Dondurulması dokuyu bozduğu için önerilmez; zaten dakikalar içinde taze yapılabilir.
Sofradaki Yeri
Un çorbası, Anadolu’nun hemen her yerinde bilinen, en az malzemeyle yapılan çorbalardandır. Tereyağı ve unun kilerde hep bulunduğu köy evlerinde özellikle kış aylarında sıkça pişirilirdi. Bugün de büyüklerin çocukluk anılarında sıcak bir yeri olan, ekonomik ve pratik olduğu için yeniden hatırlanan bir ev çorbasıdır.
Yöresel Akrabaları
Sitemizdeki yöresel tariflerden bu yemeğe yakın olanlar:
- Un Helvası — aynı tereyağında un kavurma tekniğine dayanan tatlı
- Tarhana Çorbası — kilerdeki kuru malzemeyle kışın hızla hazırlanan çorba
- Kavut — kavrulmuş tahıl unuyla yapılan eski Anadolu yiyeceği
Bu Tarifte Geçen Terimler
Tarifin malzeme ve adımlarında geçen yöresel mutfak terimlerinin kısa açıklaması; tamamı Yöresel Mutfak Sözlüğü sayfasında.
- Kavurma: İki anlamı var. Teknik olarak: malzemeyi az yağda, suyunu salıp çekene kadar yüksek ısıda çevirmek.
- Salça: Domates ya da biberin kaynatılıp güneşte koyulaştırılması. Ev salçası kurutulduğu için yoğundur ve az kullanılır; tencereye atılmadan önce yağda kısaca kavrulması ham tadını alır.
- Turşu: Sebzenin tuz, su ve sirke ya da doğrudan fermantasyonla saklanması. Kapak sıkı kapatılır ama ilk günlerde gaz çıkışı için gevşetilir.
Benzer Ev Yemekleri
Tamamı Klasik Ev Yemekleri ve Tatlıları sayfasında.
Sık Sorulan Sorular
Un çorbası hangi unla yapılır?
Sıradan buğday unu kullanılır. Bazı yörelerde mısır unu ya da tam buğday unu da tercih edilir; bu unlar farklı bir renk ve daha belirgin bir tahıl tadı verir.
Un ne kadar kavrulmalı?
Kısık ateşte 5-6 dakika, bal rengine dönüp kavrulmuş fındık kokusu gelene kadar kavrulmalıdır. Kararırsa acılaşır.
Un çorbası salçasız yapılır mı?
Yapılır; salçasız hâli daha açık renkli ve sade olur. Özellikle sütlü ve kaşarlı sürümlerde salça hiç kullanılmaz.
Bir kâse un çorbası kaç kalori?
Tereyağlı sosuyla birlikte yaklaşık 250 ml’lik bir kâse ortalama 130 kalori eder; et suyuyla yapılırsa bu değer biraz artar.
Tereyağı yerine sıvı yağ kullanılabilir mi?
Kullanılabilir ama tereyağının verdiği o kendine özgü koku ve tat eksik kalır. Yarı yarıya karıştırmak iyi bir orta yoldur, tereyağının yanmasını da geciktirir.
Un çorbası neden topaklanır?
Kavrulmuş una sıvı bir anda eklendiğinde unun bir kısmı hemen jelleşip kuru un parçalarını içine hapseder. Sıcak suyu azar azar eklemek ve çırpıcı kullanmak topaklanmayı önler.
Un çorbasını daha doyurucu hâle getirmek için ne eklenebilir?
Pişmenin sonunda bir avuç haşlanmış nohut, birkaç kaşık arpa şehriye ya da didiklenmiş tavuk eti eklemek çorbayı tek başına bir öğüne dönüştürür. Servis sırasında kâsenin dibine birkaç dilim bayat ekmek koyup çorbayı üzerine dökmek de eski evlerde sık başvurulan, ekmeği israf etmeyen bir yöntemdir.
👤 Hakkımızda | ✉️ İletişim | 🔐 Gizlilik Politikası