Yıldırım Bayezid Türbesi Tarihi

Son güncelleme: 16 Ekim 2026

Yıldırım Bayezid, on üç yılda Tuna’dan Fırat’a uzanan bir devlet kurdu ve bir günde kaybetti. 1402’de Ankara yakınlarında Timur’a yenilip esir düştü, birkaç ay sonra esaret altında öldü. Bursa’daki türbesi bu yüzden sıradan bir sultan mezarı değil: naaşın Akşehir’den buraya taşınması, türbeyi kimin yaptırdığı ve içinde kimlerin yattığı, Fetret Devri’nin karışıklığını yansıtır. Türbe, Osmanlı mimarisinin ilk revaklı türbesi olarak da biliniyor. Külliyenin ve caminin hikâyesi için Yıldırım Bayezid Camii tarihi sayfasına, kentin genel tarihi için Tophane Surları tarihi sayfasına bakabilirsiniz.

Ankara Savaşı (1402)

Halil İnalcık’ın Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ndeki maddesine göre Timur 1400’de Osmanlılara ait Sivas’ı aldı ve yağmalattı. İki hükümdarın gerginliği, birbirlerine sığınan rakip beyler yüzünden büyüdü. Yıldırım Bayezid, Timur’a karşı Memlüklerle anlaşmak yerine onların Malatya, Elbistan gibi şehirlerini de almıştı. Ordular 28 Temmuz 1402’de Ankara yakınlarında, Çubuk ovasında karşılaştı.

Yusuf Halaçoğlu’nun “Ankara Savaşı” maddesine göre savaş, casusları aracılığıyla Osmanlı ordusundaki Kara Tatarları kendi tarafına çeken Timur’un lehine gelişti. Neşrî, başta Germiyan askerleri olmak üzere bazı beylik kuvvetlerinin, daha önce Timur’a sığınmış beylerinin safına geçtiğini yazar. Ordu dağıldı. Yanında kalan yaklaşık 3.000 kişiyle savaşmayı sürdüren Bayezid sonunda esir düştü. Diyanet ansiklopedisinin Musa Çelebi maddesine göre oğlu Musa da babasıyla birlikte esir alındı.

Esaret ve Akşehir’de ölüm

Timur ve ordusu bundan sonra Bursa’ya, İznik’e ve İzmir’e kadar Anadolu’yu dolaştı; Türkçe Vikipedi’ye göre Bayezid’i bu süre boyunca yanında tuttu. Esir sultanın demir bir kafeste taşındığı anlatısı çok yaygındır, ama dayanağı tartışmalıdır ve bu sayfada bir olay olarak verilmiyor. Diyanet ansiklopedisine göre Yıldırım Bayezid 8 Mart 1403’te Akşehir’de, esaret altında öldü. Ölüm nedeni üzerine de kaynaklar ayrışır.

Bayezid’in yenilgisi, Osmanlı tarihinde Fetret Devri denen on yıllık bir dönemi açtı. Sema Gündüz’ün özetine göre ülke oğulları arasında paylaşıldı: Emir Süleyman Edirne’de, Mehmed Çelebi Amasya’da, Musa ve İsa çelebiler Bursa’da kaldılar. Timur hepsine hükümdarlık alametleri göndererek yönetimlerini tanıdı.

Naaş Bursa’ya nasıl geldi?

Türkçe Vikipedi’ye göre naaş önce geçici olarak Akşehir’de, Seyyid Mahmud Hayrânî’nin türbesine konuldu. Bundan sonrası iki farklı biçimde anlatılıyor.

Birinci rivayet: Fahameddin Başar’ın Diyanet ansiklopedisindeki Musa Çelebi maddesine göre Timur, Bayezid’in ölümünden sonra Musa’yı serbest bıraktı, ona Bursa ve çevresinin emirliğini verdi ve Akşehir’deki babasının naaşını Bursa’ya götürmesini istedi. Türkçe Vikipedi de bazı kaynakların cenazenin Musa Çelebi tarafından getirildiğini yazdığını belirtiyor.

İkinci rivayet: Yine Başar’ın aktardığına göre Neşrî gibi bazı kaynaklarda Timur, Musa’yı Germiyan Beyi Yakub’un yanına gönderdi. Bursa’ya hâkim olan Mehmed Çelebi, babasının cenazesiyle birlikte Musa’yı da istedi ve Yakub Bey ikisini de Mehmed’e teslim etti. Türkçe Vikipedi bu rivayeti naaşın mumyalanmış olarak Kütahya’da saklandığı ve 1404’te Çelebi Mehmed tarafından Bursa’ya getirildiği biçiminde veriyor. Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin müze sitesi de cenazeyi Mehmed Çelebi’nin getirdiğini yazıyor. Diyanet ansiklopedisine göre Mehmed Çelebi 1403-1404 yıllarında Bursa’yı ve Batı Anadolu’yu elinde tutuyordu.

Türbeyi oğlu Süleyman yaptırdı (1406)

Doğan Yavaş’ın Diyanet ansiklopedisindeki “Yıldırım Külliyesi” maddesine göre 1400 tarihli vakfiye, külliyede bir türbe yapılmasından ve kandilleri için yağ parası ayrılmasından söz ediyor. Yani Bayezid kendi türbesini planlamıştı, ama türbe ancak ölümünden sonra yapılabildi. Kapısının üstündeki kitabe, yapının hicri 809 (1406) yılında oğlu Şehzade Süleyman tarafından inşa edildiğini yazıyor. Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin müze sitesi tarihi Rebiülahir 809 olarak veriyor ve mimarın Hüseyin oğlu Ali olduğunu belirtiyor.

Süleyman, kardeşleriyle taht mücadelesinin sürdüğü bu yıllarda Rumeli’nin yanı sıra Bursa’yı da elinde tutuyordu. Halil İnalcık’ın I. Mehmed maddesine göre Musa’nın Balkanlardaki başarıları Süleyman’ı 1410’da Bursa’yı bırakıp Rumeli’ye geçmeye zorladı. Gündüz, erken Osmanlı’da sultanların türbelerini oğullarının yaptırdığını hatırlatıyor ve ekliyor: Bayezid’in türbesini, Edirne’de bir süre hükümdar ilan edilmiş olsa da devleti hiçbir zaman tek elde toplayamayan Süleyman’ın yaptırması düşündürücüdür.

Neye bakmalı

• Revak: Kare planlı türbenin önünde üç gözlü bir revak var. Diyanet ansiklopedisi, Türkçe Vikipedi ve Bursa Büyükşehir Belediyesi bunu Osmanlı mimarisindeki ilk revaklı türbe olarak tanımlıyor. Sonraki yüzyıllarda Bursa’da ve İstanbul’da revaklı türbeler yaygınlaştı; ilk örneği burada görüyorsunuz.
• Kubbe ve işçilik: Diyanet ansiklopedisine göre itinalı bir işçilikle yapılmış türbe, Türk üçgenleri üzerine oturan bir kubbeyle örtülü. Revakın gösterişsiz düzeni yanındaki caminin mermer süslü cephesinden sade görünse de taş işçiliği aynı özeni taşır.
• Kapı kitabesi: Kapının üstündeki kitabe, yapıyı Süleyman’a ve 1406 yılına bağlayan belge. Türkçe Vikipedi’ye göre türbedeki bir yazıda Bayezid’in doğum yılı 1354 olarak geçiyor; doğum yılı kaynaklarda 1354 ile 1360 arasında değişiyor.
• Sandukalar: Türbede beş sanduka var. Diyanet ansiklopedisine göre bunlardan üçü Yıldırım Bayezid’e, oğlu İsa Çelebi’ye ve eşine ait, diğer ikisinin sahibi bilinmiyor. Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin müze sitesi ise sandukaları Bayezid, Musa Çelebi, İsa Çelebi ve iki kadına bağlıyor. Musa Çelebi, Başar’a göre 5 Temmuz 1413’te Çamurluova’da kardeşi Mehmed’in adamlarınca öldürüldükten sonra babasının türbesine defnedildi.

Restorasyon ve bugün

Türbe, Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin 2010’ların sonunda yürüttüğü kapsamlı bir restorasyondan geçti. Belediyenin açıklamasına göre çatısından zeminine, duvar süslemelerinden kapı ve pencere doğramalarına kadar bütün yapı elden geçirildi ve türbe törenle yeniden ziyarete açıldı. Külliye, 2014’ten bu yana UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndeki “Bursa ve Cumalıkızık: Osmanlı İmparatorluğu’nun Doğuşu” alanının parçası.

Bugün Yıldırım Bayezid Türbesi’ni gezerken

Türbe caminin hemen yanında ve ziyarete açık. Bir mezar ve dua yeri olduğu için içeride sessiz olmak ve kıyafete özen göstermek gerekiyor. Önce revakın altında durup kapı kitabesine bakın, sonra içeride ortadaki büyük sandukayı ve yanındakileri inceleyin. Ardından Yıldırım Bayezid Camii‘nin Bursa kemerli son cemaat yerine geçerek iki yapının işçiliğini karşılaştırabilirsiniz. Bayezid’in kızı ve damadıyla ilgili hikâyenin devamı için güneyde, kısa bir yürüyüş mesafesindeki Emir Sultan Camii‘ne yürüyebilirsiniz.

Ulaşım ve çevredeki diğer yerler için: Bursa gezilecek yerler rehberi.

Sıkça sorulan sorular

Kaynakça

• Yavaş, Doğan (2013). “Yıldırım Külliyesi”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 43, s. 532-534.
• İnalcık, Halil (1992). “Bayezid I” ve (2003) “Mehmed I”, TDV İslâm Ansiklopedisi.
• Halaçoğlu, Yusuf (1991). “Ankara Savaşı”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 3, s. 210-211.
• Başar, Fahameddin. “Mûsâ Çelebi”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 31, s. 216-217.
• Gündüz, Sema (2010). “Sultan Türbelerindeki Simgesellik: Anadolu Selçuklu ve Osmanlı Beyliği Örnekleri”. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi 12. DergiPark.
• Bursa Büyükşehir Belediyesi, “Sultan Yıldırım Bayezid Külliyesi” ve “6 asırlık türbe ilk günkü ihtişamına kavuştu”.
• I. Bayezid ve Yıldırım Külliyesi, Vikipedi.

---

👤 Hakkımızda | ✉️ İletişim | 🔐 Gizlilik Politikası