Yeşil Türbe Tarihi

Son güncelleme: 16 Ekim 2026

Bursa’yı Uludağ yamacından ya da ovadan seyreden herkes aynı noktayı görür: servilerin arasında yükselen, turkuaz kaplı sekizgen bir yapı. Yeşil Türbe, beşinci Osmanlı padişahı Çelebi Mehmed’in mezarıdır ve kentin sembolü sayılır. Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre 25,5 metrelik yüksekliğiyle Osmanlı türbelerinin en yükseğidir. Türkçe Vikipedi’nin aktardığı araştırmaya göre ise Osmanlı sultan külliyeleri arasında camiden daha yüksekte duran ve onunla yarışan tek türbedir. Bu sayfa türbeyi ele alıyor. Caminin ve külliyenin hikâyesi için Yeşil Camii tarihi sayfasına, kentin genel tarihi için Tophane Surları tarihi sayfasına bakabilirsiniz.

Türbeyi kim yaptırdı?

Çelebi Mehmed 1421 yazında Edirne’de öldü. Halil İnalcık’ın Diyanet ansiklopedisindeki maddesine göre vezirler, taht kavgası çıkmasından korkarak ölümü bir süre gizli tuttu ve büyük oğlu Murad Bursa’da tahta çıktı. Sultan Bursa’daki türbesine gömüldü. Türbenin kimin eseri olduğu ise iki farklı biçimde anlatılıyor.

Türkçe kaynakların çoğu, türbeyi Çelebi Mehmed’in sağlığında kendisi için yaptırdığını yazıyor. Sema Gündüz’ün 2010 tarihli makalesine göre Osman’dan II. Murad’a kadar sultanların türbelerini oğulları yaptırdı; kendi türbesini inşa eden tek istisna I. Mehmed’dir. Bursa Valiliği’nin metni de yapımın sultanın ölümünden 40 gün önce bittiğini aktarıyor. İngilizce Vikipedi ise türbenin Çelebi Mehmed’in ölümünden sonra oğlu II. Murad tarafından yaptırıldığını yazıyor. İki görüşte de tarih 1421, mimar da Yeşil Camii’yi planlayan Hacı İvaz Paşa.

Gündüz, bu kadar gösterişli bir türbenin bilinçli bir mesaj olduğunu düşünüyor. Ankara Savaşı’ndan ve on yıllık taht kavgasından sonra devleti yeniden birleştiren sultan, artık hayatta olmayan Timur’a dolaylı bir meydan okuma yapıyordu. Türkçe Vikipedi’nin aktardığı Serap Tuba Yılmaz çalışması, türbeyi Timur için Semerkand’da yapılan Gûr-i Emîr’le karşılaştırıyor. Valilik metni bunu daha yalın söylüyor: türbenin camiden yüksek olması, zor günlerin ardından “ayaktayız” mesajı vermek içindi.

Neye bakmalı

• Sekizgen gövde ve dış çiniler: Türbe kesme küfeki taşından bir kaide üzerinde, sekizgen gövdeli ve kubbelidir. Kenar ölçüleri kaynaklarda farklı verilir; Diyanet ansiklopedisi her kenarı 8,20 m olarak veriyor. Cepheler mermer çerçeveler arasında turkuaz çinilerle kaplı, pencere alınlıklarında lacivert zemin üzerine ayet ve hadisler yazılı. Türkçe Vikipedi’nin aktardığı Hüsrev Tayla’ya göre dış yüzdeki özgün parçalar sırlı tuğla türünden, çok azı kaldı ve kapının solundaki yüzde toplandı. Valilik de en az değişikliğe uğramış cephenin girişin doğusundaki ilk yüz olduğunu yazıyor. Öteki yüzlerle karşılaştırın.
• Ahşap kapı: Kündekâri tekniğindeki kapı kanatlarında Çelebi Mehmed’in ve Hacı İvaz Paşa’nın adlarıyla birlikte “Amel-i Hacı Ali b. Ahmed-i Tebrîzî” yazar. Diyanet ansiklopedisine göre bu usta, külliyenin bütün ahşap işlerini yapmıştır. Valilik metnine göre giriş kapısının çevresi 1855 depreminde büyük hasar gördü ve 1864’teki onarımda sıvanarak bugünkü görünümüne kavuştu.
• Çini mihrap: Duvarlar yerden 2,94 m’ye kadar altıgen turkuaz çinilerle, aralarda iri madalyonlarla kaplı. Kıble duvarındaki mukarnaslı mihrap, Valilik ve Türkçe Vikipedi’ye göre günümüze ulaşan en görkemli çini mihraplardan. İngilizce Vikipedi, mihrap nişindeki mozaiğin gül, karanfil ve sümbüllü bir bahçe tasvir ettiğini yazıyor. Desen ve ustalık bakımından Yeşil Camii’nin mihrabını andırır.
• Sultanın sandukası: Ortada, bir platform üzerinde duran Çelebi Mehmed’in sandukası sarı, lacivert ve beyaz renkli, tamamen kabartma çinilerle kaplı. Diyanet ansiklopedisi bu sandukanın bir benzeri bulunmadığını belirtiyor. Gerçek mezarlar ise altta, beşik tonozlu ve beş bölümlü bir mezar odasında; bu bölüm ziyaretçilere genellikle kapalı.
• Öteki sandukalar: Türbede sultanın oğulları Mustafa, Mahmud ve Yusuf, kızları Selçuk, Sitti ve Ayşe hatunlar ile dadısı Daye Hatun yatıyor. Türkçe Vikipedi bunlara Hafsa Hatun’u da ekleyerek dokuz sanduka sayıyor, İngilizce Vikipedi sekiz sanduka veriyor. Sitti Hatun’un sandukası beyaz zemin üzerine lacivert motifli çinilerle kaplı.

Değişen çiniler: 1855’ten bugüne

Türkçe Vikipedi’ye göre türbe 1647’de ve 1769’da onarıldı. Asıl büyük değişim 1855 Bursa depreminden sonra geldi. Kentin anıtlarını onarmakla görevlendirilen Fransız mimar Léon Parvillée, 1864-1867 arasında burada çalıştı. Türkçe Vikipedi, Süreyya Eroğlu ile Hayal Başaran Güleç’in 2016 tarihli makalesine dayanarak özgün firuze çinilerin büyük bölümünün bu onarımda değiştirildiğini yazıyor. Aynı çalışmaya göre belgeler, Parvillée’nin 1865’te Paris’e giderken Yeşil Türbe’den ve Yeşil Camii’den eserler götürdüğünü gösteriyor. Bugün Londra’daki Victoria and Albert Müzesi gibi koleksiyonlarda Yeşil Türbe’den geldiği belirtilen çiniler bulunuyor; Hürriyet’in 2019 tarihli haberine göre Bursa’dan bunların iadesi için talep dile getirildi.

20. yüzyılın başında Mimar Asım Bey (Kömürcüoğlu) türbenin onarımıyla görevlendirildi. Eskiyen ve zarar gören çinileri Kütahya’da yeniden ürettirdi. Bu onarımın tarihi Türkçe Vikipedi’nin iki ayrı maddesinde 1904 ve 1907 olarak geçiyor. İngilizce Vikipedi de dış çinilerin çoğunun depremden sonra Kütahya çinileriyle değiştirildiğini yazıyor. Yani bugün dışarıdan gördüğünüz turkuaz yüzeyin büyük bölümü 15. yüzyıldan değil, 19. ve 20. yüzyıllardan.

Türbe 1941 ve 1943’te Mimar Macit Rüştü Kural tarafından yenilendi. Son kapsamlı restorasyon 2000’lerin sonunda yapıldı. Türkçe Vikipedi çalışmaları 2006-2009, Bursa Valiliği 2007-2009 olarak veriyor. Diyanet ansiklopedisi türbenin 2009’da yeniden ziyarete açıldığını yazıyor. 2014’ten bu yana türbe, UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndeki “Bursa ve Cumalıkızık: Osmanlı İmparatorluğu’nun Doğuşu” alanının parçası.

Bugün Yeşil Türbe’yi gezerken

Türbe ziyarete açık. Haziran 2026 tarihli yerel bir rehbere göre yaz döneminde 08.30-19.00, kış döneminde 08.30-17.00 arasında gezilebiliyor; saatler değişebileceği için gitmeden kontrol etmek iyi olur. Türbe bir mezar ve dua yeri olduğu için içeride sessiz olmak ve kıyafete özen göstermek gerekiyor. Önce dışarıda kapının solundaki yüzde özgün sırlı tuğlaları arayın, sonra kapının ahşap kanatlarındaki usta imzasına bakın. İçeride gözünüzü önce mihraba, sonra sultanın kabartma çinili sandukasına çevirin. Türbe terasından Bursa ovası ve karşıda Yeşil Camii görünür.

Ulaşım ve çevredeki diğer yerler için: Bursa gezilecek yerler rehberi.

Sıkça sorulan sorular

Kaynakça

• Yavaş, Doğan (2013). “Yeşilcami Külliyesi (Bursa)”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 43, s. 492-495 — türbe ölçüleri, kapı yazısı, sanduka, 2009 açılışı.
• Gündüz, Sema (2010). “Sultan Türbelerindeki Simgesellik: Anadolu Selçuklu ve Osmanlı Beyliği Örnekleri”. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi 12. DergiPark.
• İnalcık, Halil (2003). “Mehmed I” ve (2020) “Murad II”, TDV İslâm Ansiklopedisi.
• T.C. Bursa Valiliği, “Yeşil Türbe” (2 Ekim 2026’da erişildi).
• Bursada Bugün, “2026 Bursa Türbeleri Gezi Rehberi” (9 Haziran 2026).
• Yeşil Türbe ve Yeşil Külliye, Vikipedi; Green Tomb (İngilizce), Vikipedi.

---

👤 Hakkımızda | ✉️ İletişim | 🔐 Gizlilik Politikası