Orhangazi Hamamı Tarihi

Son güncelleme: 16 Ekim 2026

Orhangazi, İznik Gölü’nün batı ucunda, eski adı Pazarköy olan bir ilçe. İlçe merkezinde, Orhan Bey dönemine bağlanan küçük bir hamam duruyor. Orhangazi Belediyesi’ne göre bu hamam, ilçe merkezinde resmî kayıtlarda yer alan tek tarihî yapı. Hamamın hikâyesi kısa, ama bir karışıklık yüzünden dikkat istiyor: Bursa’nın merkezinde de “Orhan Gazi Hamamı” adını taşıyan, 1339 tarihli başka bir hamam var. Bu sayfa ikisini birbirinden ayırarak Orhangazi’deki yapıyı anlatıyor. Orhan Bey dönemindeki İznik fethi ve bölgenin tarihi için Lefke Kapısı tarihi sayfasına bakabilirsiniz.

Yıkılan caminin yanındaki hamam

Orhangazi Belediyesi’nin tanıtımına göre ilçede, 1330’lu yıllardan sonra Orhan Bey’in yaptırdığı bir cami ile bir hamam vardı. Camiden bugün iz kalmadı. Hamam ise ayakta. Belediye, yapının Orhan Bey’in yaptırdığı külliyeye ait, “son derece ufak” bir örnek olduğunu yazıyor. Demirören Haber Ajansı’nın 2018 tarihli haberi de hamamın yapım tarihini 1330’lu yıllara bağlıyor ve yapıyı Orhan Bey’e atfediyor.

Yapının üzerinde bir kitabe bulunduğuna dair bir bilgiye ulaşılamadı. Tarihlendirme bu yüzden mimari özelliklere dayanıyor. Belediyeye göre sanat tarihçisi Semavi Eyice, hamamın içinin 14. yüzyıl yapı özellikleri taşıdığını tespit etti. Yine belediyeye göre karşılıklı duran iki kurnanın Orhan Bey dönemine ait olduğu düşünülüyor.

Plan ve yapı

Belediyenin aktardığı tarife göre hamam, kuzey-güney doğrultusunda dikdörtgen planlı. Kuzey ve güneydeki sivri kemerlerle ortada kare bir bölüm oluşturulmuş, bu bölüm pandantifli bir kubbeyle örtülmüş. Hamamın öteki bölümleri de küçük kubbelerle örtülü. Duvarlar moloz taştan, kemerler ve üst örtü tuğladan yapılmış. Hamamda üç kurna bulunuyor.

İşgal, terk ve restorasyon

Belediyeye göre hamam işgal yıllarında büyük ölçüde tahrip oldu. Dışarıdan yapılan onarımlarla bir süre daha çalıştı, ama kötü bir görünüm sundu. DHA’nın haberi ise yapıyı 1920’deki Yunan işgalinde “ayakta kalabilen” bir hamam olarak tanımlıyor. Hamamın ne zamana kadar kullanıldığı konusunda kaynaklar ayrışıyor. Belediye 1975’e kadar faaliyet gösterdiğini yazıyor. Kültür Portalı’nın kültür envanteri kaydının arama motorlarına yansıyan özetinde ise hamamın 1954’e kadar kullanıldığı belirtiliyor. Yapı tescilli bir tarihî anıt olarak koruma altında.

DHA’nın 8 Mart 2018 tarihli haberine göre hamamın restorasyonu Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından yapıldı, çevre düzenlemesini Orhangazi Belediyesi tamamladı. Restore edilen yapı, kadın dernek ve meclislerinin faaliyetlerini yürüttüğü “Hanımlar Lokali”ne tahsis edildi. Haberde yapının kadınların el emeği ürünlerinin sergilenip satılacağı bir alan ve kafeterya olarak hizmet vereceği belirtiliyor. Açılış, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’nde yapıldı.

Bursa’daki 1339 tarihli hamamla karıştırmayın

“Orhan Gazi Hamamı … 1339” bilgisi çoğu zaman bu yapıya da yazılır. Oysa Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’nin (DİA) “Orhan Gazi Külliyesi” maddesine göre 1339-40 tarihi, Bursa’nın merkezindeki Orhan Gazi Külliyesi’ne aittir. Bu külliyenin çifte hamamı bugün Bursa’da “Aynalı Çarşı” adıyla çarşı olarak kullanılıyor. Kültür Portalı’nın “Orhangazi Hamamı” kaydı da 1339’da Orhan Gazi’nin yaptırdığı, Koza Han’ın batısındaki Bursa hamamını anlatıyor. Orhangazi ilçesindeki hamam içinse kesin bir yapım yılı bilinmiyor. Kaynaklar yalnızca 1330’lardan sonrası ve 14. yüzyıl diyor.

Bugün Orhangazi Hamamı’nı gezerken

Hamam ilçe merkezinde. 2018’den beri lokal ve sergi alanı olarak kullanıldığı için içini görmek, yapının o günkü kullanımına ve açık olduğu saatlere bağlı. Güncel kullanımını gitmeden önce Orhangazi Belediyesi’nden öğrenmekte yarar var. Dışarıdan kubbeleri ve moloz taş-tuğla duvarları görülebiliyor. Orhangazi, İznik’e göl kıyısındaki yoldan yaklaşık yarım saatlik mesafede. Aynı gün İznik’teki Lefke Kapısı, Ayasofya ve Yeşil Camii ile birleştirilebilir.

Ulaşım ve çevredeki diğer yerler için: Bursa gezilecek yerler rehberi.

Sıkça sorulan sorular

Kaynakça

• Orhangazi Belediyesi, “Orhangazi Tarihi Hamam” (2 Ekim 2026’da erişildi).
• Demirören Haber Ajansı, “Tarihi Orhan Bey Hamamı’nın restorasyonu tamamlandı” (8 Mart 2018), Hürriyet ve CNN Türk üzerinden.
• “Orhan Gazi Külliyesi”, TDV İslâm Ansiklopedisi — Bursa’daki 1339-40 tarihli külliye ve Aynalı Çarşı hamamı.
• Kültür Portalı, “Orhangazi Hamamı” (Bursa merkezdeki hamam) ve “Orhan Gazi Hamamı” (Orhangazi ilçesi) kültür envanteri kayıtları.
• Orhangazi, Vikipedi.

---

👤 Hakkımızda | ✉️ İletişim | 🔐 Gizlilik Politikası