Bursa Atatürk Evi Müzesi Tarihi

Son güncelleme: 16 Ekim 2026

Çekirge Caddesi’nin kaplıca otelleri arasında, ahşap balkonlu iki katlı bir köşk durur. Bursa Belediyesi bu evi 1923’te Mustafa Kemal Paşa’ya armağan etti. Atatürk on beş yıl sonra, Bursa’ya son gelişinde evi yeniden belediyeye bağışladı. Bugün Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı bir müze olan köşk, Atatürk’ün Bursa’yla ilişkisini tarihleriyle izlemek için iyi bir başlangıç. Kentin 8 Temmuz 1920’deki işgali ve 11 Eylül 1922’deki kurtuluşu dahil genel tarihi için Tophane Surları tarihi sayfasına bakabilirsiniz.

Çekirge’de bir köşk

Köşkün yapım tarihi kesin değil. Kültür ve Turizm Bakanlığı binanın “19. yüzyılın sonlarında yapıldığının tahmin edildiğini” yazıyor. Türkçe Vikipedi ve bazı tanıtım kaynakları ise yapımın 1895’te tamamlandığını ve evi Miralay Mehmet Bey’in yaptırdığını söylüyor. Bakanlığa göre belediye köşkü Miralay Mehmet Bey’den satın aldı. Yani köşkün 1923’teki sahibi oydu, ama evi kendisinin mi yaptırdığı, yoksa sonradan mı satın aldığı kaynaklarda net değil.

Bakanlığın tanıtımına göre köşk 19. yüzyıl Fransız mimarisinin etkisinde yapıldı. Kâgir bir yapı. Bodrum ve çatı katı dışında iki katlı. Balkonlar, alınlıklı saçaklar ve akroterler, yani çatı köşelerindeki süs öğeleri, ahşap işçiliğinin özgün örnekleri sayılıyor.

Belediyenin armağanı: Ocak 1923

Millî Savunma Bakanlığı’nın Atatürk sitesindeki yurt gezileri kronolojisine göre Mustafa Kemal Paşa, Batı Anadolu’yu kapsayan bir inceleme gezisi sırasında 20 Ocak 1923’te saat 15.00’te Bilecik’ten Bursa’ya geldi. 24 Ocak sabahı İzmir’e gitmek üzere kentten ayrıldı. Kültür ve Turizm Bakanlığı’na göre Bursa Belediyesi bu ikinci ziyaret sırasında köşkü satın alıp kendisine armağan etti. Atatürk bundan sonraki ziyaretlerinde bu evde kaldı.

Atatürk’ün Bursa ziyaretleri

Atatürk’ün Bursa’ya kaç kez geldiği konusunda kaynaklar farklı sayılar veriyor. Bir tanıtım yazısı 13, yerel kaynakların bir kısmı 17, bir kısmı 18 ziyaretten söz ediyor. Farkın bir bölümü, birkaç saatlik geçişlerin ve o dönemde Bursa’ya bağlı yerlere yapılan ziyaretlerin sayılıp sayılmamasından kaynaklanıyor olabilir.

İlk ziyaret, kentin kurtuluşundan yaklaşık bir ay sonraya, Ekim 1922’ye denk gelir. Kaynakların çoğu varış tarihini 17 Ekim olarak veriyor, bir kaynak ise 16 Ekim diyor. Bu ziyaret yaklaşık on iki gün sürdü. Bir kaynağa göre Mustafa Kemal Paşa bu ilk gelişinde İsmet, Fevzi ve Kâzım paşalarla birlikte Hünkâr Köşkü’nde kaldı. 27 Ekim 1922’de İstanbul’dan gelen öğretmenlerle Bursa’da yaptığı konuşma, bu ziyaretin en çok bilinen olayıdır. Millî Savunma Bakanlığı’nın kronolojisinde sonraki ziyaretler şöyle sıralanıyor:

• 1923: 20-24 Ocak (köşkün armağan edildiği ziyaret)
• 1924: 31 Ağustos-11 Eylül (Dumlupınar’dan gelişte)
• 1925: 22 Eylül-8 Ekim (arada Mudanya ve Gemlik)
• 1926: 20 Mayıs-13 Haziran
• 1927: 15 Temmuz (günübirlik) ve 1-9 Ekim
• 1928: 27 Ağustos (günübirlik)
• 1929: 21-22 Ağustos
• 1931: 4-5 Ocak ve 7 Ağustos (Uludağ’da inceleme)
• 1933: 17-20 Ocak ve 5-6 Şubat
• 1934: 4 Mayıs (Yalova’dan günübirlik)
• 1935: 15-17 Temmuz
• 1936: 6-8 Haziran
• 1938: 1-3 Şubat

Bu listede 16 geliş var. 1922 ziyaretiyle birlikte toplam 17 eder. Yerel bir kaynağın listesinde Ağustos 1934’te, o yıllarda Gemlik’e bağlı Armutlu’ya yapılan bir ziyaret de var. Bu da 18 sayısını açıklıyor.

Bağış ve müze

Atatürk 1 Şubat 1938 öğleden sonra Yalova’dan Bursa’ya geldi, 3 Şubat’ta Mudanya üzerinden İstanbul’a döndü. Bu son ziyareti sırasında belediye başkanına yazdığı mektupla köşkü belediyeye bağışladı. Mektubun tarihi Türkçe Vikipedi’de 1 Şubat, başka bir kaynakta 2 Şubat 1938 olarak geçiyor. Bakanlığa göre köşk 1938’den sonra belediye tarafından T.C. Emekli Sandığı’na satıldı. Emekli Sandığı 6 Şubat 1968’de köşkün kullanımını müzeler idaresine devretti. Köşk, Cumhuriyet’in 50. yılında, 29 Ekim 1973’te müze olarak ziyarete açıldı. Bakanlığa göre sergilenen eşyaların tamamına yakını Atatürk’ün kullandığı özgün eşyalar.

Neye bakmalı?

• Birinci kat: Girişin sağında kabul salonu, solunda yemek salonu ve ona açılan, çay ve kahve içilen dinlenme odası.
• İkinci kat: Sağda yatak odası, solda çalışma odası. Çalışma odasının yanından limonluğa, yani kışın bitkilerin korunduğu camlı bölüme geçiliyor.
• Bodrum ve çatı katı: Bodrum mutfak ve hizmet bölümü olarak kullanılmış. Türkçe Vikipedi’ye göre çatı katı belgelik olarak kullanılıyordu.
• Bahçedeki kameriye: Bakanlığın broşürüne göre bahçenin doğusunda, içi kalem işleriyle süslenmiş bir kameriye var.
• Ahşap cephe: Balkonlar, alınlıklı saçaklar ve akroterler.

Bugün Atatürk Evi Müzesi’ni gezerken

Bakanlığın sitesine göre (2 Ekim 2026) müze açık. 08.00-17.00 arasında gezilebiliyor, gişe 16.30’da kapanıyor, pazartesi günleri kapalı. Giriş ücretsiz. Müze küçük, yarım saat yeterli. Çekirge’de kaplıca otellerinin arasında olduğu için Hüdavendigâr (I. Murad) Külliyesi ile aynı güne koyabilirsiniz. Külliye kuş uçuşu yaklaşık 1,5-2 kilometre batıda.

Ulaşım ve çevredeki diğer yerler için: Bursa gezilecek yerler rehberi.

Sıkça sorulan sorular

Kaynakça

• T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, “Bursa Atatürk Evi Müzesi” (muze.gov.tr; 2 Ekim 2026’da erişildi), “Bursa – Atatürk Müzesi” ve müze broşürü (PDF).
• T.C. Millî Savunma Bakanlığı, “Atatürk’ün Yurt Gezileri” — 1923-1938 Bursa ziyaretlerinin tarihleri.
• Kültür Portalı, “Atatürk Evi Müzesi”.
• İşte Atatürk, “Bursa – Atatürk Müzesi” — 1922 ziyareti ve Hünkâr Köşkü.
• Paşada (Mustafakemalpaşa), “Atatürk ve Bursalılar Gecesi” — 18 ziyaret listesi.
• Karabağ, Hacer (2022). “Atatürk’ün Bursa Ziyaretleri (1929-1938)” ve Ersevinç, Mine (2022). “Atatürk’ün Bursa Gezileri (1922-1928)”, Bursa’da Zaman, Mekan ve İnsan, Sentez Yayıncılık (künye; metin görülmedi).
• Bursa Atatürk Müzesi, Vikipedi.

---

👤 Hakkımızda | ✉️ İletişim | 🔐 Gizlilik Politikası